Kulturowo-językowe dziedzictwo Podlasia, t. 1, 2, 3, red. N. Barszczewska, M. Chaustowicz, M. Timoszuk, Warszawa: Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2016, t. 1 –300 s., t. 2 – 399 s., t. 3 – 411 s.

Michał Sajewicz

Streszczenie w języku polskim


       Projekt Kulturowo-językowe dziedzictwo Podlasia (K-JDP) był realizowany w Katedrze Biało­rutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego od stycznia 2013 roku. Jego realizacja była możliwa dzięki uzyskaniu grantu finansowego w ramach programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą Narodowy Program Rozwoju Humanistyki (2012-2016).

       Celem projektu było "zbadanie polsko-wschodniosłowiańskiej interferencji językowej i historyczno-kulturowej, natomiast dodatkowym wymiarem – prześle­dzenie zachowania się społeczności bilingwalnej w warunkach wielokulturowości pogranicza, na przykład koniecz­ności wyboru odpowiedniego języka w różnych sytuacjach społecznych" (K-JDP, t. 1, s. 9).

       Recenzowane trzytomowe opracowanie stanowi istotny wkład w badanie gwar wschod­niosłowiańskich Białostocczyzny, a tym samym polsko-wschod­niosło­wiań­skiego pogranicza językowego i kulturowego. Niewątpliwie jest to najwar­toś­ciowsze opracowanie dotyczące gwar i kultury wschodnich Słowian zamieszkujących wschod­nią część Białostocczyzny od chwili ukazania się wielotomowego dzieła, jakim jest Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny (t. 1-10, 1980-2009). Opracowanie Kulturowo-języko­we dziedzictwo Podlasia nie tylko rozszerza dotych­czasową wiedzę o gwarach i kulturze wschodniosłowiańskiej ludności wschod­niej Białostocczyzny, ale także po­zwala na prześledzenie zmian, jakie zaszły w gwa­rach, obrzę­dach i tradycjach za­mieszkującej teren wschodniej Białostocczyzny ludności po­cho­dzenia rus­kiego w ciągu ostatnich czterdziestu lat.

       Recenzowane opracowanie jest skierowane nie tylko do badaczy reprezentujących różne dziedziny – językoznawców, folklorystów, historyków, socjologów, kulturo­znaw­­ców, religio­znawców itp., którzy prowadzą badania synchroniczne i dia­chro­niczne nad językiem i kulturą ludności wschodniosłowiańskiej Białostocczyzny wschodniej, lecz także do wszystkich osób zain­teresowanych procesem przenikania się języków i kultur na terenach pogranicznych.


Słowa kluczowe


Kultura; tożsamość; język; wyznanie; ludność pochdzenia ruskiego; wschodnia Białostocczyzna

Bibliografia


Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, t. 1, red. S. Glinka, A. Obrębska-Jabłońska, J. Siatkowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1980.

N. Barszczewska i M. Jankowiak, Dialektologia białoruska, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 2012.

J. Czykwin, Świadomość narodowa Białorusinów polskich w przekazie literackim, [w:] Edukacja międzykulturowa, red. J. Nikitorowicz, Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, 1995.

S. Glinka, Granice językowe i przykłady zróżnicowania fonetycznego gwar białoruskich Białostocczyzny, "Sprawozdanie z Prac Naukowych Wydziału Nauk Społecznych PAN" 5, Warszawa 1960.

J. F. Karskij, Biełorusy, t. 1, mapy: Etnograficzeskaja karta biełorusskago plemieni (1903), Biełorurusskije gowory (1903), Wilno 1904.

M. Kondratiuk, Wokalizm białorusko-ukraińskich gwar powiatu hajnowskiego, "Slavia Orientalis" 3, 1964.

Kulturowo-językowe dziedzictwo Podlasia, t. 1, 2, 3, red. N. Barszczewska, M. Chaustowicz, M. Timoszuk, Warszawa: Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu War-szawskiego, 2016.

W. Kuraszkiewicz, Tendencje białoruskie i ukraińskie w gwarach okolic Puszczy Białowieskiej, mapa, "Acta Baltico-Slavica" 1, 1964.

W. Pawluczuk, Białorusini jako grupa etniczna, "Studia Socjologiczne" 2, 1968.

A. Sadowski, Skład wyznaniowy i narodowościowy mieszkańców północno-wschodniej Polski, "Pogranicze" 2, 1992.

. A. Sadowski, Identyfikacja narodowa na pograniczu polsko-białoruskim, "Studia Etnologiczne i Antropologiczne" 1, 1997.

A Sadowski, Proces tworzenia się nowych Białorusinów na Białostocczyźnie, [w;] Droga ku wzajemności. Polsko-białoruskie związki językowe, historyczne i kulturowe, Grodno 1999.

E. Smułkowa, Przykłady zróżnicowaniq morfologicznego gwar białoruskich Białostocczyzny, "Sprawozdanie z Prac Naukowych Wydziału Nauk Społecznych PAN,. 5, Warszawa 1960.

E. Smułkowa, Szkic systemów fonologicznych gwar Białostocczyzny wschodniej, "Slavia Orientalis" 3, 1968.

Teksty gwarowe z Białostocczyzny z komentarzami, red. A. Obrębska-Jabłońska, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2017.11.%25p
Data publikacji: 2017-12-27 13:32:00
Data złożenia artykułu: 2017-10-11 22:40:06

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2017 Michał Sajewicz

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.