Jak polskie sądy stosują wcześniejsze orzeczenia?

Zygmunt Tobor, Mateusz Zeifert

Streszczenie w języku polskim


W niniejszym artykule autorzy analizują sposoby wykorzystania wcześniejszych orzeczeń w procesie stosowania prawa przez polskie sądy. Rozważają kolejno trzy aspekty tego zagadnienia. Po pierwsze, sposób, w jaki orzeczenia są powoływane (np. cytat, parafraza itd.). Po drugie, sytuacje, w których sądy odwołują się do innych orzeczeń (np. jako punkt wyjścia, jako dowód wątpliwości interpretacyjnych, jako narzędzie usuwające nieostrość czy wieloznaczność przepisu, jako wskazówka metodologiczna, jako podstawa prawna orzeczenia itd.). Po trzecie, powody, dla których odwołania te się pojawiają. We wnioskach autorzy zestawiają wyniki analizy z praktyką powoływania orzeczeń sądowych charakterystyczną dla krajów prawa precedensowego i wskazują na podstawowe różnice.


Słowa kluczowe


orzecznictwo; argumentacja; precedens

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Bankowski Z., Neil MacCormick D., Summers R., Wróblewski J., On Method and Methodology, [in:] Interpreting Statutes. A Comparative Study, eds. D.N. MacCormick, R. Summers, Dartmouth 1991.

Bielska-Brodziak A., Interpretacja tekstu prawnego na przykładzie orzecznictwa podatkowego, Warszawa 2009.

Endicott T., Vagueness in law, Oxford 2001.

Fallon R.H., The Meaning of Legal “Meaning” and Its Implications for Theories of Legal Interpretation, “University of Chicago Law Review” 2015, Vol. 82(3).

Flemming-Kulesza T., Czy w Polsce możemy mówić o prawie precedensowym?, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Grabowski A., Clara non sunt interpretanda vs. omnia sunt interpretanda. A never-ending controversy in Polish legal theory?, “Revus” 2015, Vol. 27.

Grotkowska K., Problematyka argumentu z linii orzeczniczej, [in:] Refleksyjność w prawie. Inspiracje, red. J. Karczewski, M. Żuralska, Warszawa 2015.

Interpreting Precedents. A Comparative Study, eds. D.N. MacCormick, R.S. Summers, Dartmouth 1997.

Interpreting Statutes. A Comparative Study, eds. D.N. MacCormick, R. Summers, Dartmouth 1991.

Koszowski M., Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009.

La Torre M., Pattaro E., Taruffo M., Statutory Interpretation in Italy, [in:] Interpreting Statutes. A Comparative Study, eds. D. Neil MacCormick, R. Summers, Dartmouth 1991.

Leszczyński L., Precedens jako źródło rekonstrukcji normatywnej podstawy decyzji stosowania prawa, [in:] Prawo a wartości. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Nowackiego, Kraków 2003.

Łętowska E., Czy w Polsce możemy mówić o prawie precedensowym, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Marmor A., Varieties of Vagueness in the Law, “University of Southern California” 2013 (Working Paper 89).

Matczak M., Teoria precedensu czy teoria cytowań? Uwagi o praktyce odwołań do wcześniejszych orzeczeń sądowych w świetle teorii wielokrotnych ugruntowań ferenda, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Morawski L., Precedens a wykładnia, „Państwo i Prawo” 1996, z. 10.

Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2010.

Płeszka K., Wykładnia rozszerzająca, Warszawa 2010.

Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Solan L.M., Precedent in statutory interpretation, “North Carolina Law Review” 2016, Vol. 94.

Solan L.M., The Language of Statutes. Laws and Their Interpretation, Chicago–London 2010.

Stawecki T., Precedens jako zadanie dla nauk prawnych, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Stawecki T., Precedens w polskim porządku prawnym. Pojęcie i wnioski de lege ferenda, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Summers R., Taruffo M., Interpretation and Comparative Analysis, [in:] Interpreting Statutes. A Comparative Study, eds. D. Neil MacCormick, R. Summers, Dartmouth 1991.

Tiersma P., The Textualisation of Precedent, “Notre Dame Law Review” 2006, Vol. 82.

Tobor Z., Spór o zdania odrębne, [in:] Wielowymiarowość prawa, Toruń 2014.

Tobor Z., W poszukiwaniu intencji prawodawcy, Warszawa 2013.

Wróblewski J., Pragmatyczna jasność prawa, „Państwo i Prawo” 1988, z. 4.

Wróblewski J., Precedens i jednolitość sądowego stosowania prawa, „Państwo i Prawo” 1971, z. 10.

Wróblewski J., Statutory Interpretation in Poland, [in:] Interpreting Statutes. A Comparative Study, eds. D.N. MacCormick, R. Summers, Dartmouth 1991.

Zajadło J., Precedens rzeczywisty i pozorny, czyli po co prawnikom filozofia prawa, [in:] Precedens w polskim systemie prawa, red. A. Śledzińska-Simon, M. Wyrzykowski, Warszawa 2010.

Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002.

Zirk-Sadowski M., Precedens a tzw. decyzja prawotwórcza, „Państwo i Prawo” 1980, z. 6.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2018.27.1.191
Data publikacji: 2018-05-02 07:55:30
Data złożenia artykułu: 2018-02-12 22:47:09

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Zygmunt Tobor, Mateusz Zeifert

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.