Wpływ braku możliwości poniesienia kosztów postępowania arbitrażowego przez stronę na skuteczność zapisu na sąd polubowny – glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 897/22

Kaja Zaleska-Korziuk

Streszczenie w języku polskim


Glosa stanowi krytyczną analizę postanowienia Sądu Najwyższego w kontekście problemu wpływu obiektywnego braku możliwości poniesienia przez stronę kosztów wszczęcia i prowadzenia postępowania arbitrażowego na wykonalność zapisu na sąd polubowny. Po pierwsze, kwestia braku możliwości poniesienia kosztów postępowania arbitrażowego przez stronę powinna być oceniana z zachowaniem zasady kompetenz-kompetenz. Po drugie, brak możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania arbitrażowego powinien zostać udowodniony przez stronę dla celów stwierdzenia niewykonalności zapisu na sąd polubowny na podstawie art. 1165 § 2 k.p.c. Po trzecie, uzależnienie przesłanki niewykonalności zapisu na sąd polubowny od uregulowania krajowego dotyczącego warunków udzielania zwolnienia od kosztów sądowych koliduje z potrzebą zapewnienia jednolitej wykładni art. 8 ust. 1 ustawy modelowej UNCITRAL.


Słowa kluczowe


zapis na sąd polubowny; klauzula arbitrażowa; niewykonalność; ubóstwo strony; brak możliwości poniesienia kosztów postępowania arbitrażowego

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Literatura

Born G., International Commercial Arbitration, vol. 1: International Arbitration Agreements, Alphen aan den Rijn 2014.

Carvalho Engholm Cardoso M., Impecunious parties in international commercial arbitration, “Arbitration International” 2020, vol. 36(1). https://doi.org/10.1093/arbint/aiaa002

Cieślak S., Konsekwencje procesowe braku środków finansowych strony na pokrycie kosztów wszczęcia i prowadzenia postępowania arbitrażowego. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 19.01.2024 r., II CSKP 897/22, „Polski Proces Cywilny” 2024, nr 3.

Kristovic-Blazevic L., Vorotilova T., Dumas M., Dubai Court of Cassation confirms validity and enforceability of arbitration agreements despite non-payment of arbitration costs, 19.02.2024, https://www.globalarbitrationnews.com/2024/02/19/dubai-court-of-cassation-confirms-validity-and-enforceability-of-arbitration-agreements-despite-non-payment-of-arbitration-costs (dostęp: 29.07.2025).

Kröll S., The ‘incapable of being performed’ exception in Article II(3) of the New York Convention [w:] Enforcement of Arbitration Agreements and International Arbitral Awards: The New York Convention in Practice, eds. E. Gaillard, D. Di Pietro, London 2008.

Orecki M., Brak środków finansowych na postępowanie przed sądem polubownym a zapis na sąd polubowny, „Polski Proces Cywilny” 2016, nr 1.

Pietkiewicz P., Koszty postępowania przed sądem polubownym [w:] System Prawa Handlowego, t. 8: Arbitraż handlowy, red. A. Szumański, Warszawa 2015.

Tomaszewski M., Skuteczność ochrony prawnej przed sądami polubownymi. Doświadczenia polskie, „Przegląd Sądowy” 2006, nr 1.

Tomaszewski M., Umowa o arbitraż [w:] System Prawa Handlowego, t. 8: Arbitraż handlowy, red. A. Szumański, Warszawa 2015.

Zaleska-Korziuk K., Charakter prawny umowy o finansowanie postępowania arbitrażowego przez osobę trzecią (third-party funding), Warszawa 2021.

Żukrowska M., Atypowe klauzule arbitrażowe, Kraków 2023 (maszynopis pracy doktorskiej, Uniwersytet Jagielloński).

Akty prawne

Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, sporządzona w Nowym Jorku 10 czerwca 1958 r. (Dz.U. 1962, nr 9, poz. 41, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1568, ze zm.).

Ustawa modelowa o międzynarodowym arbitrażu handlowym, przyjęta przez Komisję Międzynarodowego Prawa Handlowego ONZ (UNCITRAL) w dniu 21 czerwca 1985 r., zmieniona w dniu 7 lipca 2006 r.

Orzecznictwo

Postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 897/22.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/glosa.2026.1.77-84
Data publikacji: 2026-03-09 09:17:35
Data złożenia artykułu: 2025-07-29 17:55:04


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Glosa. Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.