The German Legal System of Military Requisitions: Between National Security and the Protection of Property Rights
Abstract
The article provides an analysis of the institution of military requisitions in the German constitutional and statutory order. The starting point is the assumption that the Federal Republic of Germany has developed a coherent and dogmatically precise legal model that enables the fulfilment of defence obligations while fully guaranteeing individual rights. At the constitutional level, the legal basis for requisitions is provided in particular by Articles 12a, 14, and 87a of the Basic Law (Grundgesetz), which define the relationship between the duty of defence, the protection of property, and the federal authorities’ competences. The statutory analysis focuses on the Defence Services Act (BLG – Bundesleistungsgesetz) and accompanying acts, such as the Energy Security Act (Energiesicherstellungsgesetz) and the Transport Security Act (Verkehrssicherstellungsgesetz). The article shows that the BLG is a key legal instrument allowing for the introduction of temporary restrictions on citizens’ property rights, while maintaining the principles of proportionality, necessity, and full compensation. The study points out that the German model of military requisition is a logical element of the concept of wehrhafte Demokratie, i.e. a democracy capable of defending itself within the framework of the law. Based on the analysis, it is demonstrated that requisitions are not an exception to the rule of law, but rather an integral part of it. The conclusion emphasises the importance of the analysed model for contemporary European states, including Poland, where the issue of defence services requires a new systemic approach in the context of collective security and EU law.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Bagińska E., Parachomiuk J., Odpowiedzialność odszkodowawcza w administracji, [w:] System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, t. 12, Warszawa 2010.
Banaszak B., Malicka A., Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec z dnia 23 maja 1949 r., [w:] Konstytucje państw Unii Europejskiej, red. W. Staśkiewicz, Warszawa 2011.
Buchheim C., Die besetzten Länder im Dienste der deutschen Kriegswirtschaft während des Zweiten Weltkriegs. Ein Bericht der Forschungsstelle für Wehrwirtschaft, “Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte“ 1986, vol. 34(1).
Degenhart C., Staatsrecht I: Staatsorganisationsrecht, Heidelberg 2022.
Dinstein Y., The International Law of Belligerent Occupation, Cambridge 2019.
Erkens H., Das Bundesleistungsgesetz, “Bundeswehrverwaltung. Zeitschrift für Verwaltung und Recht in der Bundeswehr“ 2020, vol. 64(8).
Frączek P., Uwarunkowania bezpieczeństwa energetycznego Niemiec, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2015, nr 1.
Hesse K., Grundzüge des Verfassungsrechts der Bundesrepublik Deutschland, Heidelberg 2020.
Ipsen J., Staatsrecht II – Grundrechte, München 2021.
Komierzyńska E., Zdyb M., Klauzula interesu publicznego w działaniach administracji publicznej, „Annales UMCS sectio G (Ius)” 2016, vol. 63(2), DOI: https://dx.doi.org/10.17951/g.2016.63.2.161.
Konarski M., Ciężary publiczne w sytuacjach konstytucyjnych stanów nadzwyczajnych, „Przegląd Prawa Administracyjnego” 2020, vol. 3, DOI: https://doi.org/10.17951/PPA.2020.3.83-109.
Konarski M., Constitutional Public Burdens as Part of the Defence Economy, „Przegląd Prawno-Ekonomiczny” 2023, nr 2, DOI: https://doi.org/10.31743/PPE.12610.
Konarski M., Military and Civilian Requisitions in Light of the Rulings of the Supreme Administration Tribunal from 1923–1931, „Miscellanea Historico-Iuridicia” 2023, vol. 21(1), DOI: https://doi.org/10.15290/MHI.2023.22.01.09.
Konarski M., Rekwizycje wojskowe na ziemiach polskich w latach 1919–1920 w świetle ustawodawstwa i orzecznictwa sądowego, „Studia Prawnicze KUL” 2021, nr 2, DOI: https://doi.org/10.31743/SP.10624.
Konarski M., Rekwizycje wojskowe w prawie francuskim, „Opolskie Studia Administracyjno-Prawne” 2022, vol. 20(1), DOI: https://doi.org/10.25167/OSAP.4766.
Konarski M., Seizure of Real Estate for Temporary Accommodation of the Armed Forces of the Republic of Poland, „Opolskie Studia Administracyjno-Prawne” 2025, vol. 23(2), DOI: https://doi.org/10.25167/OSAP.5917.
Konarski M., The Obligations of Entrepreneurs to Perform Tasks for the Armed Forces of the Republic of Poland, „Civitas et Lex” 2025, vol. 47(3), DOI: https://doi.org/10.31648/CETL.11566.
Koszel B., Rola Federalnego Ministerstwa Obrony (BMVg) w kształtowaniu polityki bezpieczeństwa Niemiec w XXI wieku, „Colloquium” 2022, vol. 14(2), DOI: https://doi.org/10.34813/12coll2022.
Krepa M., Gospodarka Trzeciej Rzeszy w okresie Planu Czteroletniego. Zarys problematyki, [w:] Varia doctrinalia, red. Ł. Machaj, Wrocław 2012.
Lesiński P., Rechtsstaat and It’s Legal Order According to Robert von Mohl, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza. Prawo” 2020, vol. 31(113), DOI: https://doi.org/10.15584/znurprawo.2020.31.11.
Malinowski K., Epokowy zwrot (Zeitenwende) w niemieckiej polityce bezpieczeństwa, „Przegląd Zachodni” 2022, nr 3.
Mecke C.E., The “Rule of Law” and the “Rechtsstaat”: A Historical and Theoretical Approach from a German Perspective, “Studia Iuridica” 2019, vol. 79, DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.1880.
Mirek I., Daniny publiczne a prawa podstawowe w Ustawie Zasadniczej RFN, [w:] Instytucje prawa finansowego a wartości konstytucyjne. Księga dedykowana Profesor Teresie Dębowskiej-Romanowskiej, red. M. Bogucka-Felczak, T. Nowak, J. Olesiak, Łódź 2024.
Overy R., War and Economy in the Third Reich, Oxford 1994.
Pieroth B., Schlink B., Grundrechte. Staatsrecht II, Heidelberg 2022.
Potrzeszcz J., Podmiot bierny a podmiot czynny bezpieczeństwa prawnego, „Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie” 2015, vol. 8.
Potrzeszcz J., The Natural Human Right to Security and Security as a Constitutional Human Right, „Studia Prawnicze KUL” 2020, nr 2, DOI: https://doi.org/10.31743/SP.5606.
Roemer W., Die neue Wehrverfassung, “Juristen Zeitung“ 1956, Nr. 7.
Romanowski M., Własność prywatna i dobro wspólne, [w:] Dobro wspólne. Teoria i praktyka, red. W. Arndt, F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Warszawa 2013.
Sachs M. (Hrsg.), Grundgesetz. Kommentar, München 2021.
Sancewicz, Stosunek administracyjnoprawny w niemieckiej doktrynie prawa publicznego, „Studia Prawa Publicznego” 2020, vol. 29(1), DOI: https://doi.org/10.14746/spp.2020.1.29.2.
Stern K., Das Staatsrecht der Bundesrepublik Deutschland, vol. 4: Grundrechte, München 2010.
Stolleis M., Geschichte des öffentlichen Rechts in Deutschland, vol. 4: Staats- und Verwaltungsrechtswissenschaft in West und Ost 1945–1990, München 2012, DOI: https://doi.org/10.17104/9783406707292-298.
Woleński J., O państwie prawa. Uwagi filozofa, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2012, vol. 64(2), DOI: https://doi.org/10.14746/cph.2012.64.2.01.
Wyligała H., Uwarunkowania systemu zarządzania kryzysowego w Republice Federalnej Niemiec, „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2010–2011, vol. 5.
Zmierczak M., Interwencjonizm, totalitaryzm czy ideologizacja gospodarki? Kilka uwag o własności i gospodarce w III Rzeszy, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi” 2005, vol. 28.
Коссак В.М., Андрусів У.Б., Реквізиція як підстава припинення права власності в умовахвоєнного стану, “Науковий вісник УжНУ. Серія: Право” 2023, vol. 76(1), DOI: https://doi.org/10.24144/2307-3322.2022.76.1.26.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ppa.2026.11.57-80
Date of publication: 2026-06-12 14:44:34
Date of submission: 2025-11-26 13:44:43
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.