Prawo do informacji publicznej a bezpieczeństwo informatyczne państwa i poczty elektronicznej organu administracji publicznej. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24

Streszczenie w języku polskim

Glosa krytyczna odnosi się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2025 r. (III OSK 878/24), w którym Sąd oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2023 r. (III SAB/Gd 220/23). Sąd II instancji podzielił tezę gdańskiego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i odszedł od dotychczasowej linii orzeczniczej, wskazując, że sam wydruk nadania wniosku o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej na oficjalny adres e-mail podmiotu zobowiązanego stoi na przeszkodzie uznaniu, że adresat otrzymał taki wniosek. Glosa ma na celu wskazanie problemów dowodowych, które będą spoczywały na skarżących bezczynność z zakresu udostępnienia informacji publicznej, którzy występują o udostępnienie informacji w sposób niesformalizowany, a także wiążącej się z tym konieczności wykazania, że adresat otrzymał wniosek. Teza Sądu w znacznym stopniu ogranicza skuteczność kierowania wniosków w sposób odformalizowany do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Sąd kasacyjny w glosowanym orzeczeniu zaaprobował odejście od stworzonego przed laty w orzecznictwie domniemania wpływu wniosku na oficjalną skrzynkę pocztową organu. Na tle praktyki korzystania z poczty elektronicznej przez organy administracji państwowej oraz przepisów ustaw procesowych przeprowadzono analizę stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostało jednoznacznie ocenione jako nietrafne oraz niespójne z konstytucyjnym prawem do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazał, że konieczne jest zważenie dwóch wartości konstytucyjnych: bezpieczeństwa cyfrowego państwa, wywodzonego z zasady dobra wspólnego wszystkich obywateli, oraz prawa do informacji publicznej. W orzeczeniu w sposób nietrafny próbuje się przypisać prymat bezpieczeństwu cyfrowemu państwa i serwerów poczty elektronicznej organów administracji, akcentując wydane w latach 2020–2025 regulacje prawne dotyczące sfery bezpieczeństwa cyfrowego. W glosie podkreślono konieczność zapewnienia skuteczności we wnioskowym trybie udostępniania informacji publicznej w sposób dostosowany do możliwości i wyboru samego zainteresowanego.