O potrzebie kompleksowego uregulowania kwestii wynagrodzenia mediatora w mediacjach sądowych, prowadzonych na podstawie przepisów k.p.c. i aktualizacji jego wysokości

Magda Bellwon, Marta Janina Kuklo

Streszczenie w języku polskim


W związku z rozwojem mediacji sądowej prowadzonej na podstawie przepisów k.p.c. i brakiem znaczącej nowelizacji przepisów odnoszących się do wynagrodzenia mediatora za świadczone usługi autorki opracowania stawiają pytanie: czy przedmiotowe wynagrodzenie jest adekwatne do posiadanych przez mediatora doświadczeń, kompetencji (wiedzy, umiejętności, odpowiedzialności), jakości, nakładu pracy (w tym wymiaru czasu pracy poświęcanego danej sprawie będącej przedmiotem postępowania mediacyjnego) oraz aktualnej sytuacji gospodarczej? A jeżeli nie to, w jaki sposób należy uregulować wynagrodzenie mediatora, tak aby uwzględniało w/w elementy? Autorki dokonują analizy w/w zagadnienia, formułując hipotezę, że wynagrodzenie mediatora w sporach, w których podstawą do prowadzenia mediacji są przepisy k.p.c., nie jest uregulowane kompleksowo, a jego wysokość nie jest adekwatna do posiadanych przez mediatora doświadczenia, kompetencji, jakości świadczonych przez niego usług, nakładu pracy oraz aktualnej sytuacji gospodarczej. Na podstawie przyjętej hipotezy, uwzględniając ramy objętościowe opracowania, autorki wskazują, że celem przedmiotowego wywodu jest po pierwsze przedstawienie ewolucji przepisów w zakresie wynagrodzenia mediatora, analiza obecnie obowiązujących wraz z przedstawieniem uwag de lege lata; po drugie sformułowanie postulatów de lege ferenda w zakresie zmiany przepisów regulujących wynagrodzenie mediatora, tak aby przedmiotowe opracowanie miało poza charakterem naukowo-badawczym także walor praktyczny (niosąc wartość poznawczą dla praktyki). Poza zakresem rozważań pozostawiają zaś problematykę kompetencji mediatora i systemu/sposobu ich potwierdzenia oraz kwestię ponoszonych przez niego wydatków związanych z nabywaniem i podnoszeniem swoich kwalifikacji, jak również z prowadzeniem postępowań mediacyjnych (odnosząc się do nich wyłącznie w sposób fragmentaryczny tam, gdzie uznają to za niezbędne). Tak zaproponowane ujęcie tematu (do którego opracowania wykorzystały metody: dogmatyczno-prawną – w celu analizy określonych przepisów prawa, teoretyczno-prawną – służącą do analizy w/w problematyki według poglądów doktryny, w tym własnych i socjologicznych – użytą do zbadania funkcjonowania analizowanego zagadnienia w praktyce) zakłada, że przedstawiona problematyka pozwoli nie tylko na prowadzenie poszerzonych badań (ze względu na przynależność Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej m.in. o analizę prawno-porównawczą problematyki wynagrodzenia mediatora w innych państwach członkowskich UE), ale także powrót do ogólnopolskiej dyskusji (która w środowiskach mediatorów prowadzona jest od lat), przede wszystkim zaś realnie wpłynie na zmianę przepisów w zakresie wynagrodzenia mediatora w związku ze świadczonymi przez niego usługami.


Słowa kluczowe


alternatywne metody rozwiązywania sporów (ADR); mediacja; wynagrodzenie; mediator

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Antolak-Szymanski K., Piaskowska O.M., Mediacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz, Warszawa 2017.

Białecki M., Mediacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2012.

Bobrowicz M., Mediacja. Jestem za, Warszawa 2008.

Cetera M., Tabernacka M., Leksykon mediacji, Warszawa 2023.

Cyrol T., Fuchs D., Mediacja cywilna. Komentarz, Warszawa 2022.

Czapska J., Płeszka K., Araszkiewicz M., Pękala M. (red.), Mediacja: Teoria, normy, praktyka, Warszawa 2017.

Czapska J., Szeląg-Dylewski M. (red.), Mediacje w prawie, Kraków 2014.

Dobrowolska H., Ile zarabia psycholog prywatnie? Sprawdzamy zarobki, https://karierosfera.pl/ile-zarabia-psycholog-prywatnie-sprawdzamy-zarobki/ [dostęp: 4.12.2024].

Gładysz R., Opinia prawna w sprawie wysokości wynagrodzenia mediatora, opublikowana na Facebooku Stowarzyszenia „Warto mediować” dn. 27.06.2023 r. [dostęp: 8.07.2024].

Gmurzyńska E., Morek R. (red.), Mediacje. Teoria i praktyka, Warszawa 2018.

Gmurzyńska E., Rola prawników w alternatywnych metodach rozwiązywania sporów, Warszawa 2014.

Indan-Pykno L., Indan-Pykno M., Metodyka pracy i odpowiedzialność zawodowa mediatora w postępowaniu mediacyjnym, Warszawa 2022.

Kalisz A., Zienkiewicz A., Mediacja w sprawach gospodarczych jako narzędzie wspierające sukces w biznesie, Warszawa 2020.

Kurosz K., Misiak A., Wojnar D., Pieniądze dla mediatorów, „Rzeczpospolita”, 1.08.2023.

Machniewski S., Ile kosztuje porada prawna?, 14.06.2024, https://www.oferteo.pl/artykuly/ile-kosztuje-porada-prawna [dostęp: 4.12.2024].

Marciniak P., SSO i Koordynator ds. mediacji w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, w liście skierowanym do mediatorów stałych przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu z 14.03.2022 r. (sygn. pisma A-0137-21/22).

Ministerstwo Sprawiedliwości, Otwarty dialog na rzecz mediacji – znamy już postulaty środowiska mediacyjnego z 27.08.2024 r., https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/otwarty-dialog-na-rzecz-mediacji [dostęp: 4.12.2024].

Ministerstwo Sprawiedliwości, Otwarty dialog na rzecz mediacji – podsumowanie z 17.10.2024 r., https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/otwarty-dialog-na-rzecz-mediacji---podsumowanie [dostęp: 4.12.2024].

Ministerstwo Sprawiedliwości, Pilotaż Krajowego Rejestru Mediatorów – zakończenie przyjmowania wniosków z 26.06.2024 r., https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/pilotaz-krajowego-rejestru-mediatorow--zakonczenie-przyjmowania-wnioskow [dostęp: 4.12.2024].

Ministerstwo Sprawiedliwości, Postępowanie mediacyjne w świetle danych statystycznych. Sądy rejonowe i okręgowe w latach 2006–2013, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/publikacje/[dostęp: 7.07.2024].

Myślińska D., Mediator w polskim porządku prawnym, Warszawa 2018.

Raport Końcowy z badania pt. „Diagnoza stanu stosowania mediacji oraz przyczyn zbyt niskiej w stosunku do oczekiwanej popularności mediacji”, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/inne [dostęp: 7.07.2024].

Rojek-Socha P., O mediacje ma być łatwiej – szykują się zmiany w procedurze cywilnej, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/mediacja-a-nowelizacja-procedury-cywilnej,517623.html [dostęp: 8.07.2024].

Rojek-Socha P., Patryk A., Kończą się prace nad Krajowym Rejestrem Mediatorów, ale Sejm może nie zdążyć, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/krajowy-rejestr-mediatorow-kiedy-zacznie-dzialac,521656.html [dostęp: 4.12.2024].

Skrodzka M.J., Zemke-Górecka A., Instytucja mediacji w polskim porządku prawnym – jej rozwój i przyszłość w sporach z zakresu prawa cywilnego, „Palestra” 2019, nr 11–12.

Zienkiewicz A., Studium mediacji. Od teorii ku praktyce, Warszawa 2019.

Akty prawne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 921).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 30 listopada 2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz.U. 2005 r. Nr 239, poz. 2018 ze zm.).

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.).

Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1595).

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U.2024.0.959 ze zm.).

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 172, poz.1438).

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469).

Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 614).

Inne

Grupa dyskusyjna na Facebooku: „Mediacja dla wszystkich” [dostęp: 7.07.2024].

PIT.pl, Minimalne wynagrodzenie w 2024/2025 roku, https://www.pit.pl/wynagrodzenie-minimalne/ [dostęp: 7.07.2024].

PIT.pl, Wynagrodzenie minimalne, https://www.pit.pl/wynagrodzenie-minimalne/archiwum-wynagrodzenie-minimalne-923042 [dostęp: 7.07.2024].

Rządowe Centrum Legislacji, Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z … 2016 r., https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//517/12284602/12348907/dokument227441.pdf [dostęp: 7.07.2024].

Strona Projektu Krajowy Rejestr Mediatorów, https://krm.gov.pl/o-projekcie [dostęp: 7.07.2024].

Wypowiedzi J. Kaźmierczaka, J. Szczepkowskiego, „Mediacja dla wszystkich” [dostęp: 7.07.2024].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/adr.2023.2.9-31
Data publikacji: 2025-03-07 10:42:09
Data złożenia artykułu: 2025-03-06 11:47:28


Statystyki


Widoczność abstraktów - 232
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 185

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2025 Magda Bellwon, Marta Janina Kuklo

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.