Rozwijanie gotowości do zadośćuczynienia sprawców przemocy domowej w toku programu resocjalizacyjnego „Mediacje po wyroku”

Ewa Trojanowska, Kinga Bury

Streszczenie w języku polskim


Przedstawiony artykuł ma charakter badawczy i podejmuje tematykę rozwijania gotowości do zadośćuczynienia osób odbywających karę pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa określonego w art. 207 k.k. Potrzeba podjęcia takiego zagadnienia wynika z poszukiwania skutecznych oddziaływań resocjalizacyjnych różnych grup sprawców przestępstw, w tym znęcania się nad osobą najbliższą. Celem badań własnych było określenie, w jakim zakresie możliwe jest rozwijanie gotowości do zadośćuczynienia sprawców przemocy domowej w toku programu resocjalizacyjnego „Mediacje po wyroku”. Badania zostały przeprowadzone na terenie jednego z zakładów karnych w Polsce. Uzyskane wyniki badań ilościowych wskazują, że u uczestników programu nie stwierdzono istotnych statystycznie zmian w zakresie zwiększenia gotowości do zadośćuczynienia, poczucia odpowiedzialności czy empatii emocjonalno-poznawczej. Odnotowano jednak spadek średnich wyników w zakresie umiejętności przyjmowania perspektywy innych ludzi. Jednakże wyniki badań o charakterze jakościowym pokazują, że badani są gotowi do podjęcia działań naprawczych wobec osób pokrzywdzonych. Oznacza to, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy możliwe jest rozwijanie gotowości do zadośćuczynienia u sprawców przemocy domowej odbywających karę pozbawienia wolności. Należy poszukiwać i prowadzić skuteczne oddziaływania resocjalizacyjne w tej grupie ukierunkowane na kształtowanie poczucia odpowiedzialności, które jest nie tylko związane z udziałem w mediacji po wyroku, ale przede wszystkim z celem wykonywania kary pozbawienia wolności.


Słowa kluczowe


zadośćuczynienie; mediacje po wyroku; program resocjalizacyjny; sprawcy przemocy domowej; osoby odbywające karę pozbawienia wolności; skuteczność programów resocjalizacyjnych

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Literatura

Główna Komenda Policji, Formularz III/8, Sprawozdanie z podjętych przez policję działań wobec przemocy domowej dotyczące procedury „Niebieskie Karty”, https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/przemoc-w-rodzinie/201373,Przemoc-w-rodzinie-dane-od-2012-roku.html [dostęp: 22.06.2024].

Główna Komenda Policji, Statystyka lata 1999–2020 roku, https://statystyka.policja.pl/st/kodeks-karny/ przestepstwa-przeciwko-7/63507,Znecanie-sie-art-207.html [dostęp: 22.06.2024].

Lewicka-Zelent A., Gotowość osób pozbawionych wolności do zadośćuczynienia osobom pokrzywdzonym, Lublin 2017.

Lewicka-Zelent A., Trojanowska E., Rozwijanie empatii u osób skazanych za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, [w:] Bezpieczeństwo społeczne. Konteksty – zagrożenia – perspektywy, red. J. Michalski, A. Lewandowski, M. Wolińska, Pułtusk 2019.

Lewicka-Zelent A., Trojanowska E., Skuteczność autorskiego programu mediacyjnego w zakresie zwiększania gotowości do zadośćuczynienia u skazanych mężczyzn, „Resocjalizacja Polska” 2022, nr 24, https://doi.org/10.22432/pjsr.2022.24.48.

Lewicka-Zelent A., Uwarunkowania gotowości nieletnich do zadośćuczynienia w paradygmacie sprawiedliwości naprawczej, Lublin 2015.

Mediacje karne w latach 1998–2023, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/ [dostęp: 8.11.2024].

Ministerstwo Sprawiedliwości, Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna informacja statystyczna za rok 2023, Warszawa, https://sw.gov.pl/strona/Statystyka [dostęp: 23.06.2024].

Ministerstwo Sprawiedliwości, Postępowanie mediacyjne w sprawach karnych, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/postepowanie-mediacyjne-w-sprawach-karnych [dostęp: 7.11.2024].

Płatek M., Teoria sprawiedliwości naprawczej, [w:] Sprawiedliwość naprawcza. Idea. Teoria. Praktyka, red. M. Płatek. M. Fajsta, Warszawa 2005.

Skrobotowicz G., Mediacja karna w Polsce – ponad dwadzieścia lat działania instytucji – próba oceny, [w:] Mediacja: od rozmowy do porozumienia, red. M. Romanowski, Warszawa 2022.

Skrobotowicz G., Mediacja w sprawach o przemoc w rodzinie, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 3.

Trojanowska E., Gotowość do zadośćuczynienia a empatia u osób odbywających karę pozbawienia wolności – komunikat z badań, „Kultura i Wychowanie” 2017, nr 12.

Trojanowska E., Gotowość do zadośćuczynienia a poczucie własnej skuteczności sprawców przestępstw z użyciem przemocy, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” 2023, nr 4(42), https://doi.org/10.17951/lrp.2023.42.4.207-221.

Trojanowska E., Gotowość do zadośćuczynienia sprawców przemocy w rodzinie jako podstawa do udziału w mediacjach po wyroku, „Probacja” 2020, nr 1, https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3044.

Zielińska E., Klimczak J., Zakres stosowania mediacji w sprawach karnych w praktyce wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2020.

Zielińska E., Mediacja w sprawach karnych o przemoc w rodzinie – skala i efektywność w praktyce polskiego wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2017.

Akty prawne

Rekomendacja nr R(99)19 Komitetu Ministrów Rady Europy dla Państw Członkowskich mediacji w sprawach karnych z dnia 15 września 1999 r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz.U. 2003 r. Nr 151, poz. 1468 i 1469 ze zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1870).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/adr.2023.2.149-162
Data publikacji: 2025-03-07 10:42:23
Data złożenia artykułu: 2025-03-06 15:07:38


Statystyki


Widoczność abstraktów - 155
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 75

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2025 Ewa Trojanowska

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.