Dracula transmedialny: od książki do doświadczenia. Rozszerzanie powieści epistolarnej z 1897 roku poprzez wierne strategie transmedialne

Streszczenie w języku polskim

Niniejszy artykuł proponuje koncepcję wiernego rozszerzania transmedialnego (faithful transmedia expansion) jako metodologię opartą na projektowaniu, służącą przywróceniu strukturalnej i epistemicznej spójności powieści Dracula (1897). W ciągu ponad stu lat adaptacji, reprodukcji i wizualnej standaryzacji postać hrabiego Draculi zyskała niezwykłą rozpoznawalność kulturową, jednocześnie stopniowo tracąc dokumentalną architekturę organizującą powieść Brama Stokera. Artykuł dowodzi, że tej utraty nie należy postrzegać jedynie jako ubocznego skutku popularyzacji. Powtarzająca się fragmentaryzacja Draculi w filmie, teatrze, reklamie, projektowaniu edytorskim i merchandisingu jest bowiem konsekwencją wyparcia podstawowego systemu informacyjnego powieści – skoordynowanego zespołu dzienników, listów, telegramów, nagrań fonograficznych, memorandum i wycinków prasowych.

 Artykuł proponuje, aby Draculi nie traktować jako tekstu źródłowego przeznaczonego do adaptacji, lecz jako rozproszony system medialny, którego spójność zależy od współdziałania zróżnicowanych form dokumentalnych. Takie ujęcie wyprzedza wiele zasad, które później zaczęto wiązać z organizacją transmedialną i konwergencją mediów. Odwołując się do teorii transmediów, remediacji, archeologii mediów oraz projektowych sposobów poznania (designerly ways of knowing), artykuł rozwija model, w którym projektowanie pełni funkcję kuratorskiego pośrednika między tekstem źródłowym, kulturą materialną a współczesnymi platformami komunikacyjnymi. W tym ujęciu wierność rozumiana jest nie jako dosłowne odtwarzanie cech powierzchniowych, lecz jako zachowanie relacji strukturalnych, funkcji epistemicznych i ciągłości ontologicznej. Pozwala to odróżnić rekonstrukcję od reinterpretacji oraz restaurowanie od zastępowania.

 Na przykładzie projektu Dracula Legacy autor pokazuje, w jaki sposób systemy edytorskie, artefakty narracyjne i serializacja czasowa mogą pełnić funkcję narzędzi archeologii literackiej. W rezultacie proponuje wierne rozszerzanie transmedialne jako uniwersalną metodologię ponownego odczytywania dzieł, których integralność strukturalna została przesłonięta przez długą historię adaptacji i dryfu ikonograficznego.