Reus vel suspectus? On the Status of the Accused and the Suspect in the Roman Criminal Procedure

Andrzej Chmiel

Abstract


This article aims to answer the question whether such a participant who can be described as the suspect was known in the Roman criminal procedure. The analysed procedure, especially of bringing a charge in the proceedings before quaestiones, as well as the examples of criminal cases settled within the framework of cognitio, quoted in this paper, confirm that the Romans distinguished between the accused and the suspect, even though they did not develop separate terms and definitions to identify these two different procedural roles. An important moment that distinguished the status of the accused person in the Roman criminal procedure was entering his name in the register of the accused (inscriptio inter reos), which took place when the indictment was brought against him. From then on, the accused became reus, that is a rightful party to the proceedings who was able to use his procedural rights fully.


Keywords


accused; suspect; quaestiones; roman criminal procedure; inscriptio inter reos; cognitio

References


Agamben G., Pilato e Gesu, Roma 2013.

Amielańczyk K., Postępowanie zaoczne: rzymskie i współczesne dylematy władzy sądowniczej, „Studia Prawnoustrojowe” 2010, no. 12.

Amielańczyk K., U podstaw prawa prywatnego: „Rzymski proces cywilny” i jego zasady, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2010, vol. 24.

Bianchini M., Le formalità costitutive del rapporto processuale nel sistema accusatorio romano, Milano 1964.

Boratyńska K., Podejrzany, [in:] System Prawa Karnego Procesowego, vol. 6: Strony i inni uczestnicy procesu karnego, ed. C. Kulesza, Warszawa 2016.

Botta F., Legittimazione, interesse ed incapacita all’accusa nei publica iudicia, Cagliari 1996.

Brasiello U., s.v. divinatio, [in:] Novissimo Digesto Italiano, eds. A. Azara, E. Eula, vol. 6, Torino 1960.

Chmiel A., Dzieła naukowe jurystów rzymskich w zakresie prawa karnego, „Studia Iuridica Lublinensia” 2016, vol. 25(3), DOI: https://doi.org/10.17951/sil.2016.25.3.151.

Chmiel A., Przyznanie się oskarżonego do winy w rzymskim procesie karnym, „Zeszyty Naukowe KUL” 2017, vol. 60(3).

Chmiel A., Zasada kontradyktoryjności w rzymskim procesie karnym, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza. Prawo” 2018, vol. 101(22), DOI: https://doi.org/10.15584/znurprawo.2018.22.3.

Digesta Iustiniani. Digesta Justyniańskie. Tekst i przekład, ed. T. Palmirski, vol. 7, part 2, Kraków 2017.

Dyjakowska M.H., Procesy chrześcijan w świetle korespondencji Pliniusza Młodszego, [in:] Cuius regio, eius religio, eds. G. Górski, L. Ćwikła, M. Lipska, Lublin 2006.

Fanizza L., Il parricidio nella sistema della lex Pompeia, “Labeo” 1979, vol. 25.

Flawiusz Filostartos, Żywot Apollonisa z Tyany, translation, introduction and comments M. Szarmach, Toruń 2000.

Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Żywoty Cezarów, transl. J. Niemirska-Pliszczyńska, Wrocław–Warszawa–Gdańsk–Kraków 1972.

Giuffrè V., Nominis delatio e nominis receptio, “Labeo” 1994, vol. 40.

Greenidge A.H.J., The Legal Procedure of Cicero’s Time, New York 1901.

Hitzig H.F., s.v. delatio nominis, “RE” 1901, vol. 4(2).

Hitzig H.F., s.v. divinatio, “RE” 1903, vol. 5(1).

Jońca M., Głośne rzymskie procesy karne, Wrocław 2009.

Jońca M., iis qui ad me tamquam christiani deferebantur, hunc sum secutus modum. Środki dowodowe zastosowane w procesie chrześcijan pontyjskich w relacji Pliniusza Młodszego (Ep. 10,96), „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2005, no. 5.2, DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2005.5.2.05.

Jońca M., Parricidium w prawie rzymskim, Lublin 2008.

Jońca M., Pliniusz Młodszy i chrześcijanie: próba oceny, [in:] A. Dębiński, M. Jońca, I. Leraczyk, A. Łuka, Korespondencja Pliniusza Młodszego z cesarzem Trajanem, Lublin 2017.

Kelly J.M., Princeps iudex, Weimar 1957.

Kunkel W., Das Konsilium im Hausgericht, [in:] Kleine Schriften. Zum römischen Strafverfahren und zur römischen Verfassungsgeschichte, Weimar 1974.

Kunkel W., Quaestio, [in:] Kleine Schriften. Zum römischen Strafverfahren und zur römischen Verfassungsgeschichte, Weimar 1974.

Kuryłowicz M., Librii terribiles. Z historii rzymskiego prawa karnego, [in:] W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, eds. E. Skrętowicz, Z. Hołda, L. Leszczyński, Lublin 2005.

Lintott A.W., The leges de repetundis and Associate Measures Under the Republic, “ZSS” 1981, vol. 98(1), DOI: https://doi.org/10.7767/zrgra.1981.98.1.162.

Litewski W., Rzymski proces karny, Kraków 2003.

Mossakowski W., Accusator w rzymskich procesach de repetundis w okresie republiki, Toruń 1994.

Mossakowski W., Delator w rzymskich procesach karnych, „Studia Iuridica Toruniensia” 2013, vol. 12, DOI: https://doi.org/10.12775/SIT.2013.010.

Mossakowski W., The Introduction of an Interdiction of Oral Accusation in the Roman Empire, “RIDA” 1996, vol. 43.

Nowicka D., Quid enim si publica utilitas ex hoc emergit? Kilka uwag o informatorach w rzymskim prawie karnym, [in:] Pro publico bono – idee i działalność, eds. M. Marszał, J. Przygodzki, Wrocław 2016.

Pfaff J., s.v. inscriptio in crimen, “RE” 1916, vol. 18.

Pisma krasomówcze i polityczne Marka Tuliusza Cycerona, transl. E. Rykaczewski, Poznań 1873.

Ravizza M., Nominis receptio in absentia rei, “IURA” 2000, vol. 51.

Robinson O., The Role of Delators, [in:] Beyond Dogmatics: Law and Society in the Roman World, eds. J. Cairns, P. du Plessis, Edinburgh 2007.

Ruciński S., Etapy postępowania w procesie Apolloniosa z Tyany przed trybanałem cesarskim Domicjana, [in:] Studia Flaviana II, ed. L. Mrozewicz, Poznań 2012.

Santalucia B., Ancora in tema di nomis delatio, “Labeo” 1998, vol. 44.

Santalucia B., Cicerone e la nominis delatio, “Labeo” 1997, vol. 43.

Santalucia B., Fausto Silla e il’iudicium de accusatore, [in:] Tradizione romanistica e Costituzione, eds. M.P. Baccari, C. Cascione, vol. 1, Napoli 2006.

Santalucia B., Le formalità introduttive del processo per quaestiones tardo-repubblicano, [in:] La repressione criminale nella Roma repubblicana fra norma e persuasione, ed. B. Santalucia, Pavia 2009.

Santalucia B., Nominis delatio e interrogatio legibus: un’ipotesi, [in:] Fides Humanitas Ius. Studii in onore di L. Labruna, eds. C. Cascione, C.M. Doria, vol. 7, Napoli 2007.

Santalucia B., Processo penale, [in:] Studi di diritto penale romano, Roma 1994.

Sherwin-White A.N., Roman Society and Roman Law in the New Testament (The Sarum Lectures 1960–61), Oxford 1963.

Sherwin-White A.N., The Date of the Lex Repetundarum and its Consequences, “JRS” 1972, vol. 62, DOI: https://doi.org/10.2307/298929.

Słownik łacińsko-polski, ed. M. Plezia, vol. 2, Warszawa 2007.

Sobczyk M., Proces Jezusa oczami historyka i prawnika, „Studia Iuridica Toruniensia” 2013, vol. 12, DOI: https://doi.org/10.12775/SIT.2013.011.

Święcicka P., Proces Jezusa w świetle prawa rzymskiego. Studium prawno-historyczne, Warszawa 2012.

Taubenschlag R., s.v. nomen recipere, “RE” 1936, vol. 17(1).

Venturini C., Studi sul ‘crimen repetundarum’ nell’età repubblicana, Milano 1979.

Volkmann H., Zur Rechtssprechung im Principat des Augustus, München 1969.

Waltoś S., Hofmański P., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2018.

Wlassak M., Anklage und Streitbefestigung im Kriminalrecht der Römer, Wien 1917.

Wroe A., Poncjusz Piłat, Warszawa 2015.

Zgryzek K., Zasada prawa do obrony oskarżonego, [in:] R. Koper, K. Marszał (ed.), J. Zagrodnik (ed.), K. Zgryzek, Proces karny, Warszawa 2017.

Zumpt A.W., Der Kriminalprozess der Römischen Republik, Aalen 1993.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2021.30.2.63-79
Data publikacji: 2021-06-30 23:18:45
Data złożenia artykułu: 2020-04-23 22:53:05


Statistics

Total abstract view - 64
Downloads (from 2020-06-17) - PDF - 0 PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2021 Andrzej Chmiel

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.