The Socialist Legal Nihilism in the Polish People’s Republic and Paths Overcoming This Concept

Rafał Kania

Abstract


After World War 2 in Poland, the process of building a new order began. Marxism, as interpreted by Lenin and Stalin, was adopted as the foundation. The creation of a system consistent with the official ideology required the implementation of abstract ideas in practice. One of the main tools used by the communists was law. It was an example of the practical implementation of legal nihilism, accompanying the construction of a totalitarian state. After 1956, a process began in Poland, aimed at overcoming the forcefully imposed order covering many areas of culture and science. The article provides the presentation of selected ideas from the field of law theory in communist Poland, the development of which reduced the influence of Marxism-Leninism in law. The main thesis of the article assumes that the process of de-Stalinization of Polish legal sciences had progressed gradually since 1956. The research objective of the article is to verify the hypothesis that the changes in Polish legal sciences related to overcoming the tenets of the Marxist-Leninist ideology took place in a manner similar to other areas of cultural and academic life. The issue has not yet been addressed in the way presented in the article, so the study can provide a useful material for research on the period of the Polish People’s Republic.


Keywords


Polish People’s Republic; legal nihilism; Marxism-Leninism; theory of law; jurisprudence

References


LITERATURE

Auscaler G., Aktualne zagadnienia ideologiczne nauki prawa, „Państwo i Prawo” 1956, no. 7.

Auscaler G., Lenin o prawie i praworządności, „Państwo i Prawo” 1955, no. 4–5.

Auscaler G., Z zagadnień praworządności socjalistycznej, „Państwo i Prawo” 1956, no. 8–9.

Barwicka-Tylek I., Prawda i sens. Dialektyka, marksizm, komunizm, Kraków 2016.

Berman J., O bazie i nadbudowie w świetle prac Józefa Stalina o językoznawstwie, „Państwo i Prawo” 1951, no. 1.

Bierut B., Podstawy ideologiczne Zjednoczonej Partii, „Nowe Drogi” 1949, no. 1.

Biskupski K., Dyskusja metodologiczna radzieckich prawników, „Państwo i Prawo” 1950, no. 3.

Bosiacki A., Utopia, władza, prawo. Doktryna i koncepcja prawna „bolszewickiej” Rosji 1917–1921, Warszawa 1999.

Chruszczow N., O kulcie jednostki i jego następstwach. Referat I Sekretarza KC KPZR tow. N.S. Chruszczowa na XX Zjeździe Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego 25 lutego 1956 r., [in:] Tajny referat Chruszczowa, Warszawa 1981.

Do Prezesa Rady Ministrów Bolesława Bieruta, [in:] Zagadnienia prawne Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Materiały Sesji Naukowej PAN 4–9 lipca 1953 r., ed. G. Auscaler, vol. 1, Warszawa 1954.

Dżilas M., Nowa klasa wyzyskiwaczy (Analiza systemu komunistycznego), transl. J. Miroszewski, Paryż 1957.

Ehrlich S., Demokracja ludowa, „Państwo i Prawo” 1949, no. 3.

Ehrlich S., Kilka uwag w sprawie metodologii nauk prawnych, „Państwo i Prawo” 1964, no. 11.

Grzybowski K., Stalinizm w socjalistycznym prawie konstytucyjnym, „Państwo i Prawo” 1957, no. 6.

Izdebski Z., Rewizja pojęcia praworządności ludowej, „Państwo i Prawo” 1957, no. 3.

Kania R., Marksizm-leninizm a cybernetyka prawa w PRL. Zarys problematyki, „Miscellanea Historico-Iuridica” 2017, vol. 16(1), DOI: https://doi.org/10.15290/mhi.2017.16.01.08.

Kolczyński J., Polemika. W sprawie „stalinizmu” w socjalistycznym prawie konstytucyjnym, „Państwo i Prawo” 1957, no. 9.

Kołakowski L., Główne nurty marksizmu. Powstanie – rozwój – rozkład, Londyn 1988.

Kornat M., Marksizm a totalitaryzm. Wokół stanowiska Andrzeja Walickiego, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” 2011, no. 1.

Kowalski J., Funkcjonalizm w prawie amerykańskim, Warszawa 1960.

Kowalski J., Prawo i państwo. Psychologiczna teoria prawa i państwa Leona Petrażyckiego, Warszawa 1963.

Kowalski J., Psychologiczna teoria prawa i państwa Leona Petrażyckiego, Warszawa 1963.

Kowalski J., Lamentowicz W., Winczorek P., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1983.

Lande J., Teoria prawa. Część I. Wstęp metodologiczny do nauk prawnych (1929/30), [in:] idem, Studia z filozofii prawa, Warszawa 1959.

Lernell L., O wzmożonej pracy politycznej Zrzeszenia Prawników Polskich, „Państwo i Prawo” 1952, no. 8–9.

Malinowski A., Problemy cybernetycznego ujmowania kwalifikacji prawnej stanów faktycznych, „Państwo i Prawo” 1968, no. 1.

Malinowski A., Wstęp do badań cybernetycznych w prawoznawstwie, Warszawa 1978.

Mazur M., Na marginesie zagadnienia praworządności, „Państwo i Prawo” 1952, no. 4.

Miłosz C., Zniewolony umysł, Paryż 1953.

Minc H., Przyczyny obecnych trudności w zaopatrzeniu i środki walki z tymi trudnościami, „Nowe Drogi” 1951, no. 4.

Morawski L., Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2000.

Oniszczuk J., Filozofia i teoria prawa, Warszawa 2008.

Opałek K., Spór o pojęcie praworządności, „Państwo i Prawo” 1959, no. 10.

Opałek K., Wróblewski J., Pozytywizm prawniczy, „Państwo i Prawo” 1954, no. 1.

Opałek K., Zakrzewski W., Z zagadnień praworządności socjalistycznej, Warszawa 1958.

Podgórecki A., Socjologia a nauki prawne, „Państwo i Prawo” 1962, no. 5–6.

Podgórecki A., Trzy rodzaje socjotechniki, [in:] Fragmenty filozoficzne. Seria trzecia. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Kotarbińskiego w osiemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 1967.

Podgórecki A., Założenia polityki prawa. Metodologia pracy legislacyjnej i kodyfikacyjnej, Warszawa 1957.

Podlaski H., Auscaler G., Jaroszyński M., Seidler G.L., Wróblewski J., Praworządność ludowa w świetle Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, [in:] Zagadnienia prawne Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Materiały Sesji Naukowej PAN 4–9 lipca 1953 r., ed. G. Auscaler, vol. 1, Warszawa 1954.

Prawo i nauka prawa w pierwszym dziesięcioleciu Polski Ludowej, „Państwo i Prawo” 1954, no. 7–8.

Rogoziński Z., Malinowski A., Próby zastosowań cybernetyki a aparatura pojęciowa prawoznawstwa (Schemat normy prawnej), „Państwo i Prawo” 1971, no. 1.

Rot H., Niektóre przesłanki stosowalności maszyn cybernetycznych w dziedzinie prawa, „Państwo i Prawo” 1966, no. 1.

Rot H., Problemy kodyfikacji prawa PRL, Wrocław 1978.

Rot H., System prawa – model cybernetyczny, „Państwo i Prawo” 1965, no. 1.

Rozmaryn S., O stanie i zadaniach nauki prawa w Polsce, „Państwo i Prawo” 1951, no. 3.

Rozmaryn S., Prawo i państwo, Warszawa 1949.

Ryszka F., H. Kelsen i C. Schmidt, czyli samounicestwienie prawniczego pozytywizmu, „Państwo i Prawo” 1965, no. 5–6.

Siemiątkowski Z., Między złudzeniem a rzeczywistością. Oblicze ideowe PZPR pod rządami Władysława Gomułki, Toruń 2018.

Stalin J., Zagadnienia leninizmu, Warszawa 1949.

Stembrowicz J., Polemika. W związku z artykułem prof. Konstantego Grzybowskiego pt. „Stalinizm” w socjalistycznym prawie konstytucyjnym, „Państwo i Prawo” 1957, no. 10.

Studnicki F., Cybernetyka i prawo, Warszawa 1969.

Studnicki F., Sterowanie za pomocą norm, „Państwo i Prawo” 1969, no. 23.

Studnicki F., Wprowadzenie do informatyki prawniczej. Zautomatyzowane wyszukiwanie informacji prawnej, Warszawa 1978.

Szczepański J., Socjologia – socjotechnika – prawo – administracja, „Państwo i Prawo” 1971, no. 3–4.

Śmiałowski J., Lang W., Delorme A., Z zagadnień nauki o normie prawnej, Warszawa 1961.

Trocki L., Zdradzona rewolucja. Czym jest ZSRR i dokąd zmierza?, transl. A. Achmatowicz, Pruszków 1991.

Teoria państwa i prawa, Warszawa 1951.

Walicki A., Filozofia prawa rosyjskiego liberalizmu, Warszawa 1995.

Walicki A., Marksizm i skok do królestwa wolności. Dzieje komunistycznej utopii, Warszawa 1996.

Walicki A., Zniewolony umysł po latach, Warszawa 1993.

Wiszniewski M., Zarys encyklopedii prawa, Warszawa 1966.

Wróblewski J., Informatyka prawnicza – możliwości zastosowania cybernetyki, „Państwo i Prawo” 1971, no. 3–4.

Wróblewski J., Krytyka normatywistycznej teorii prawa i państwa Hansa Kelsena, Warszawa 1955.

Wróblewski J., Socjologia prawa a prawoznawstwo, „Państwo i Prawo” 1967, no. 12.

Wróblewski J., Prawo a cybernetyka (Zarys problemów), „Państwo i Prawo” 1968, no. 12.

Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.

Wróblewski J., Opałek K., Zarys krytyki normatywizmu Hansa Kelsena, „Państwo i Prawo” 1955, no. 6.

Wstęp, [in:] Zagadnienia prawne Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Materiały Sesji Naukowej PAN 4–9 lipca 1953 r., ed. G. Auscaler, vol. 1, Warszawa 1954.

Wyszyński A., Przemówienia sądowe, Warszawa 1953.

Wyszyński A., Zagadnienia teorii państwa i prawa, Warszawa 1952.

Z życia ZPP. Zadania Zrzeszenia Prawników Polskich w świetle uchwał II Zjazdu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (Krajowa Konferencja Aktywu ZPP), „Państwo i Prawo” 1954, no. 6.

Ziembiński Z., Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980.

Ziembiński Z., Teoria prawa, Poznań–Warszawa 1977.

LEGAL ACTS

Constitution of the Polish People’s Republic passed by the Legislative Sejm on 22 July 1952 (Journal of Laws 1952, no. 33, item 232).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2021.30.2.205-231
Data publikacji: 2021-06-30 23:18:54
Data złożenia artykułu: 2020-09-01 15:40:57


Statistics

Total abstract view - 77
Downloads (from 2020-06-17) - PDF - 0 PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2021 Rafał Kania

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.