Ewolucja pracowniczego podporządkowania jako cechy konstrukcyjnej stosunku pracy w świetle przepisów prawa pracy

Tomasz Duraj

Streszczenie w języku polskim


Przedmiotem niniejszego opracowania jest próba ukazania instytucji pracowniczego podporządkowania w ujęciu ewolucyjnym. Kryterium podporządkowania, którego istotą jest poddanie się pracownika kierownictwu pracodawcy w procesie wykonywania pracy, w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym od początku prawa pracy stanowiło nieodłączny (konieczny) element stosunku pracy (najbardziej podstawową konstrukcyjną cechę tego stosunku), odróżniający go od pozostałych form zatrudnienia, zwłaszcza tych o charakterze cywilnoprawnym. Autor analizuje sposób podejścia ustawodawcy oraz poglądy doktryny prawa pracy i judykatury formułowane w przedmiocie tego kryterium na przestrzeni kolejnych okresów historycznych. Rozważania kończą postulaty de lege ferenda co do sposobu ukształtowania instytucji pracowniczego podporządkowania w przepisach prawa pracy.


Słowa kluczowe


pracownicze podporządkowanie; stosunek pracy; pracownik; pracodawca

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bloch J., Kodeks pracy, Warszawa 1936.

Bloch J., Polskie ustawodawstwo społeczne. Kodeks pracy, Warszawa 1928.

Bury B., Uprawnienia kierownicze pracodawcy a polecenie pracy w godzinach nadliczbowych – artykuł dyskusyjny, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2005, nr 7.

Chobot A., Twórczość wynalazcza a umowa o pracę nad wynalazkami, Poznań 1976.

Duraj T., Tradycyjne ujęcie pracowniczego podporządkowania – wybrane problemy prawne, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2011, t. LXXXIII.

Fabre-Magnan M., Le contrat de travail défini par son objet, [w:] Le travail en perspectives, Paris 1998.

Fenichel Z., Charakterystyka przepisów o umowie o pracę w kodeksie zobowiązań, „Głos Prawa” 1935, nr 1–2.

Fenichel Z., Glosa do wyr. NTA z 23.3.1937 r., 6416/35, Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach podatkowych i administracyjnych 1937, poz. 2053.

Fenichel Z., Istota umowy o pracę w świetle orzecznictwa, „Przegląd Sądowy” 1935, nr 12.

Fenichel Z., Polskie prawo prywatne i procesowe, Kraków 1936.

Fenichel Z., Prawo pracy – komentarz, Kraków – Warszawa 1939.

Fenichel Z., Zarys polskiego prawa robotniczego, Kraków 1930.

Gersdorf M., Cechy charakterystyczne stosunku pracy po nowelizacji kodeksu pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2002, nr 10.

Gersdorf M., Umowa o pracę a umowa o dzieło i zlecenia, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1993, nr 9.

Gleixner T., Glosa do wyr. SN z 20.3.1965 r., III PU 28/64, OSPiKA 1965, nr 12, poz. 253.

Grzybowski S.M., Wstęp do nauki prawa pracy, Kraków 1947.

Jaśkiewicz W., Zagadnienia ogólne kodeksu pracy, [w:] Studia nad kodeksem pracy, red. W. Jaśkiewicz, Poznań 1975.

Jończyk J., Prawo pracy, Warszawa 1995.

Kijowski A., Oddanie pracownika do dyspozycji innego pracodawcy, „Przegląd Sądowy” 1996, nr 6.

Kodeks pracy. Komentarz, red. M. Gersdorf, K. Rączka, M. Raczkowski, Warszawa 2010.

Kodeks pracy. Komentarz, red. T. Zieliński, Warszawa 2003.

Kodeks pracy. Komentarz, red. W. Muszalski, Warszawa 2009.

Kodeks pracy. Komentarz, red. Z. Salwa, Warszawa 2000.

Kodeks pracy z komentarzem, red. M. Piekarski, Warszawa 1979.

Kodeks pracy z komentarzem, red. U. Jackowiak, Gdynia 2004.

Korytowska A., Ewolucja treści pojęcia pracowniczego podporządkowania w orzecznictwie Sądu Najwyższego, [w:] Księga pamiątkowa w piątą rocznicę śmierci Prof. A. Kijowskiego, red. Z. Niedbała, Warszawa 2010.

Korzonek J., Rosenblüth I., Kodeks zobowiązań. Komentarz, t. I, Kraków 1936.

Kufel J., Umowa agencyjna, Warszawa – Poznań 1977.

Leser Z., Umowa o pracę, Lwów 1905.

Lewandowski H., Uprawnienia kierownicze w umownym stosunku pracy, Warszawa 1977.

Liszcz T., Podporządkowanie pracownika a kierownictwo pracodawcy – relacja pojęć, [w:] Z zagadnień współczesnego prawa pracy. Księga jubileuszowa Prof. H. Lewandowskiego, red. Z. Góral, Warszawa 2009.

Liszcz T., W sprawie podporządkowania pracownika, [w:] Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. XVIII Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, red. L. Florek, Ł. Pisarczyk, Warszawa 2011.

Longchamps de Bérier R., Zobowiązania, wyd. 2, Lwów 1939.

Longchamps de Bérier R., Zobowiązania, Poznań 1948.

Masewicz W., Glosa do wyr. SN z 11.5.1976 r., I PZP 18/76, OSP 1976, nr 12, poz. 225.

Masewicz W., Nadużycie prawa w prawie pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1961, nr 2.

Mitrus L., Podporządkowanie pracownicze jako zmieniająca się cecha stosunku pracy, [w:] Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. XVIII Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, red. L. Florek, Ł. Pisarczyk, Warszawa 2011.

Mroczkowski R., Instytucja podporządkowania pracownika według polskiego kodeksu pracy. Zarys problematyki prawnej, Lublin 1976.

Mroczkowski R., Pojęcie podporządkowania pracownika w świetle polskiego kodeksu pracy, „Nowe Prawo” 1978, nr 3.

Musiała A., Glosa do wyr. SN z dnia 7.3.2006 r., I PK 146/05, „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” 2009, nr 1, poz. 12.

Nabzdyk-Kaczmarek B., Stosunek pracy na tle stosunków cywilnoprawnych, [w:] Prawo pracy, ubezpieczenia społeczne, polityka społeczna. Wybrane zagadnienia, red. B.M. Ćwiertniak, Opole 1998.

Peiper L., Kodeks zobowiązań. Komentarz, Kraków 1934.

Piątkiewicz J., Umowa o pracę i dzieło na tle postanowień kodeksu zobowiązań i austriackiej ustawy cywilnej, „Czasopismo Sędziowskie” 1935.

Piątkowski J., Zagadnienia prawa stosunku pracy, Toruń 2000.

Piwnik S., Jeszcze o pojęciu podporządkowania pracownika w świetle polskiego prawa pracy, „Nowe Prawo” 1980, nr 2.

Raczyński A., Polskie prawo pracy, Warszawa 1930.

Rafacz-Krzyżanowska M., Jeszcze raz polemicznie o podporządkowaniu pracownika, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1969, nr 8–9.

Rafacz-Krzyżanowska M., Podporządkowanie pracownika, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1968, nr 8.

Rafacz-Krzyżanowska M., Problem obowiązków pracowniczych, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1968, nr 1.

Rejman G., O podporządkowaniu pracownika w procesie pracy – krytycznie, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1969, nr 7.

Romer T., Definicja stosunku pracy po ostatnich zmianach w Kodeksie pracy, „Prawo Pracy” 2003, nr 3.

Rosenblüth I., Prawo pracy. Ustawy, rozporządzenia, orzecznictwo. Wyjaśnienia, Kraków 1935.

Rosmarin S., Znaczenie orzecznictwa podatkowego NTA dla prawa pracy, Warszawa 1939.

Salwa Z., Socjalistyczna dyscyplina pracy, Warszawa 1961.

Salwa Z., Systematyka stosunków pracy (ich rodzaje i podmioty), wyd. 5, Warszawa 1970.

Salwa Z., Szubert W., Święcicki M., Podstawowe problemy prawa pracy, Warszawa 1957.

Sanetra W., Prawo pracy. Zarys wykładu, Białystok 1994.

Sanetra W., Stosunek pracy i jego przemiany, [w:] Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. XVIII Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, red. L. Florek, Ł. Pisarczyk, Warszawa 2011.

Sissle E., O istocie umowy o pracę, Warszawa 1930.

Skąpski M., Glosa do wyr. NSA z 5.12.2001 r., II SA 2091/01, OSP 2003, nr 3.

Strugała J.R., Podporządkowanie i dyspozycyjność pracownika, RPEiS 1977, nr 1.

Supiot A., Zatrudnienie pracownicze i zatrudnienie niezależne, [w:] Referaty na VI Europejski Kongres Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, Warszawa 1999.

Szubert W., O prawie pracy i jego metodach, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1962, nr 9–10.

Szubert W., Zarys prawa pracy, Warszawa 1972.

Szubert W., Zarys prawa pracy, Warszawa 1976.

Szubert W., Zarys prawa pracy, Warszawa 1980.

Szubert W., Zasady prawa pracy, „Prokuratura i Prawo” 1957, nr 7–8.

Świątkowski A.M., Przedmiot stosunku pracy. Rozważania de lege lata i de lege ferenda, [w:] Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. XVIII Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, red. L. Florek, Ł. Pisarczyk, Warszawa 2011.

Święcicki M., Charakterystyka prawna stosunku pracy, „Prokuratura i Prawo” 1957, nr 9.

Święcicki M., Prawo pracy, Warszawa 1968.

Święcicki M., Umowa o pracę. Istota i funkcje, Warszawa 1964.

Wengierow J.G., [w:] Jeszcze o zależności pracownika w stosunku pracy, „Przegląd Prawa Pracy” 1939, nr 1.

Wójcik S., Odgraniczenie umowy o dzieło od umowy o pracę i od umowy zlecenia, „Zeszyty Naukowe UJ. Prace Prawnicze” 1963, nr 10.

Wratny J., Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2005.

Wróblewski S., Glosa do wyr. NTA z 16.9.1932 r., 7249/29, OSNSPiA R. I–II, 1932–1933, t. II, poz. 408.

Zarys systemu prawa pracy. Część ogólna prawa pracy, red. K.W. Baran, t. I, Warszawa 2010.

Zieliński T., Problem „swobodnego uznania” w prawie pracy, „Prokuratura i Prawo” 1961, nr 11.

Zieliński T., Zarys wykładu prawa pracy, t. I, Katowice 1979.

Zmiany w Kodeksie pracy. Komentarz, red. Z. Hajno, Warszawa 1996.

Żabiński Z., Systematyka umownych stosunków prawnych pod względem treści, „Studia Cywilistyczne” 1972, t. XIX.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2015.24.3.159
Data publikacji: 2015-09-09 12:11:58
Data złożenia artykułu: 2015-09-08 12:28:37

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2015 Tomasz Duraj

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.