Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem (art. 192 pkt 3 k.p.c.) z perspektywy dyspozycyjności i efektywności polskiego procesu cywilnego

Olimpia Marcewicz-Kochnio

Streszczenie w języku polskim


Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem w toku postępowania cywilnego zostało uregulowane w sposób zapewniający stabilizację procesu, ale zarazem prowadzi do ograniczenia zasady dyspozycyjności, a w konsekwencji również efektywności postępowania. Czynności dyspozycji materialnej (ugoda, uznanie powództwa czy cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia) dokonane z udziałem zbywcy powinny być uznane przez sąd za niedopuszczalne, ponieważ zbywca nie może swobodnie dysponować prawem podmiotowym stanowiącym przedmiot sporu, które na skutek sukcesji singularnej dokonanej w toku postępowania zostało przeniesione na nabywcę – od tego momentu jego wyłącznego dysponenta.


Słowa kluczowe


efektywność; dyspozycyjność; zbycie rzeczy lub prawa w toku procesu

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


LITERATURE

Błaszczak Ł., Charakter prawny zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym, Wrocław 2017.

Broniewicz W., Następstwo procesowe w polskim procesie cywilnym, Warszawa 1971.

Czech B., Komentarz do art. 192, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Art. 1–366, eds. A. Marciniak, K. Piasecki, Legalis 2016.

Ereciński T., Weitz K., Efektywność ochrony prawnej udzielanej przez sądy w Polsce, “Przegląd Sądowy” 2005, no. 10.

Flaga-Gieruszyńska K., Szybkość, sprawność i efektywność postępowania cywilnego – zagadnienia podstawowe, “Zeszyty Naukowe KUL” 2017, no. 3.

Flejszar R., Zasada dyspozycyjności w procesie cywilnym, Warszawa 2016.

Gapska E., Konkretyzacja stanowisk procesowych stron przed rozprawą i jej wpływ na efektywność postępowania, [in:] Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego, eds. K. Markiewicz, A. Torbus, Legalis 2014.

Grzegorczyk P., Komentarz do art. 365 i 366, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 2: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, LEX/el. 2016.

Jagieła J., Komentarz do art. 10, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Art. 1–366, eds. A. Marciniak, K. Piasecki, Legalis 2016.

Jędrzejewska M., Weitz K., [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, Warszawa 2012.

Jędrzejewska M., Weitz K., Komentarz do art. 192, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 2: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, LEX/el. 2016.

Kuryłowicz M., Wiliński A., Rzymskie prawo prywatne, Kraków 1999.

Łazarska A., Rzetelny proces cywilny, Warszawa 2012.

Marcewicz O., Cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia po zbyciu w toku sprawy rzeczy lub prawa objętych sporem, “Przegląd Sądowy” 2019, no. 3.

Marcewicz O., Dopuszczalność zawarcia przed sądem ugody w postępowaniu cywilnym, [in:] Jus et remedium. Księga jubileuszowa Profesora Mieczysława Sawczuka, eds. A. Jakubecki, J. Strzępka, Warszawa 2010.

Pietrzkowski H., Cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia, [in:] Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, LEX/el. 2014.

Riedl K., Materialnoprawne skutki zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym, “Polski Proces Cywilny” 2017, no. 1.

Romańska M., Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem (art. 192 pkt 3 k.p.c.) w orzecznictwie sądowym, [in:] Aurea praxis, aurea teoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, eds. J. Gudowski, K. Weitz, Warszawa 2011.

Rowiński T., Zrzeczenie się roszczenia w polskim procesie cywilnym, “Nowe Prawo” 1965, no. 7–8.

Rozwadowski W., Prawo rzymskie, Poznań 1992.

Siedlecki W., Postępowanie cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 1987.

Sobkowski J., Następstwo prawne pod tytułem szczególnym w polskim procesie cywilnym, “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1966, no. 4.

Warzocha E., Cofnięcie powództwa oraz wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe, Warszawa 1977.

Włodyka S., Podmiotowe przekształcenia powództwa, Warszawa 1968.

Wojciechowski T., Kontrola ugody sądowej, “Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2001, no. 3.

Zembrzuski T., Nieważność postępowania w procesie cywilnym, Warszawa 2017.

LEGAL ACTS

Act of 17 November 1964 – Civil Procedure Code (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 1569, as amended).

Regulation of the President of the Republic of Poland of 29 November 1930 – Civil Procedure Code (Journal of Laws 1930, no. 83, item 651, as amended).

CASE LAW

Decision of the Supreme Court of 11 April 1967, I CZ 12/67, PUG 1967, no. 12.

Decision of the Supreme Court of 20 October 2004, IV CK 91/04, OSNC 2005, no. 10, item 177.

Decision of the Supreme Court of 16 December 2004, V CZ 143/04, Legalis no. 278403.

Decision of the Supreme Court of 16 November 2006, II CSK 183/06, LEX no. 445247.

Decision of the Supreme Court of 31 January 2018, I CSK 645/17, LEX no. 2482578.

Judgment of the Supreme Court of 9 May 1997, I PKN 143/97, OSNP 1998, no. 6, item 181.

Judgment of the Supreme Court of 13 February 2004, II CK 442/02, LEX no. 424439.

Judgment of the Supreme Court of 19 October 2005, V CK 708/04, Legalis no. 179880.

Judgment of the Supreme Court of 13 December 2012, V CSK 7/12, LEX no. 1294481.

Resolution of the seven-judge panel of the Supreme Court of 5 May 1951, C. 689/50, OSN 1952, no 1, item 3.

Resolution of the Supreme Court of 5 March 2009, III CZP 4/09, OSNC 2010, no. 1, item 2.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.131-144
Data publikacji: 2026-01-07 09:51:04
Data złożenia artykułu: 2025-07-07 21:15:56


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Olimpia Marcewicz-Kochnio

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.