Mityzacja, rewizjonizm i populizm historyczny w ideologii „putinizmu"

Walenty - Baluk

Abstract


Ważną część ideologii państwowej w Federacji Rosyjskiej, zwanej putinizmem, stanowią tradycyjne oraz nowe (putinowskie) mity historyczne. Kult przeszłości i bohaterów oraz tradycyjne wartości w interpretacji i narracji obozu władzy stały się integralną częścią państwowej propagandy w zakresie populizmu historycznego. Rosja Putina rewizjonizm historyczny w potocznym jego rozumieniu łączy z rewizjonizmem w relacjach międzynarodowych. Rosyjska wersja historii jest również wykorzystywana przez dyktaturę Putina w celu legitymizacji władzy oraz konsolidacji rosyjskiego społeczeństwa (wspólnoty kolektywistyczno-autorytarnej) i państwa-imperium. Nierozliczenie zbrodni reżimu komunistycznego sprzyja zamrożeniu pamięci historycznej Rosjan oraz pozwala władzy na prowadzenie agresywnej polityki wewnętrznej i międzynarodowej. W tym celu w ramach polityki historycznej i oświatowej władza wprowadza jeden podręcznik do nauczania historii, narzucając wspólną (państwową) wersję historii.


Keywords


mity; rewizjonizm historyczny; populizm historyczny; putinizm

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Russian Military Historical Society 2(024), Кому нужен миф о том, что «нацизм и коммунизм – почти одно и то же», https://histrf.ru/read/articles/komu-nuzhien-mif-o-tom-chto-natsizm-i-kommunizm-pochti-odno-i-to-zhie [dostęp: 23.12.2024].

ANO (2024), Устав АНО Национальный центр исторической памяти при Президенте Российской Федерации, https://xn--80aanlanqknfjeik1eue1bd.xn--p1ai/dokumenty/ [dostęp: 23.12.2024].

Baluk W.(2024), Historia na służbie Putina. Rewizjonizm i populizm historyczny, https://www.stopfake.org/pl/historia-na-sluzbie-putina-rewizjonizm-i-populizm-historyczny/ [dostęp: 20.12.2024].

BBC (2023),«История России — это история войн». Почему Кремль не хочет считать Россию классической империей?, https://www.bbc.com/russian/articles/c0614ee500ko [dostęp: 25.12.2024].

Benedyczak K.(2024), Oddział chorych na Rosję. Opowieść o Rosjanach czasów putinizmu, Warszawa.

Communist Crimes (2020), Инициатива трибунала над коммунистическими преступлениями набирает популярность в Европе, https://communistcrimes.org/ru/iniciativa-tribunala-nad-kommunisticheskimi-prestupleniyami-nabiraet-populyarnost-v-evrope [dostęp: 22.12.2024].

Curanović A.(2020), Przeznaczeni do wielkości! Poczucie misji w polityce zagranicznej. Przypadek Rosji, Warszawa.

Currenttime (2018), _Директор музея: в России уничтожают архивы с данными репрессированных в СССР, https://www.currenttime.tv/a/29279205.html [dostęp: 21.12.2024].

Dekret (2024), Указ Президента РФ от 8 мая 2024 г."Об утверждении Основ государственной политики Российской Федерации в области исторического просвещения", http://www.kremlin.ru/acts/bank/50534 [dostęp: 22.12.2024].

DNU (2024), Wydział Historyczny Dniprowskiego Uniwersytetu Narodowego, https://www.dnu-history.com.ua/ [dostęp: 22.12.2024].

Eidman I. (2022), System Putina, Warszawa.

EuvsDisinfo (2024), Manipulowanie pamięcią: pisanie na nowo podręczników do historii, https://euvsdisinfo.eu/pl/manipulowanie-pamiecia-pisanie-na-nowo-podrecznikow-do-historii/ [dostęp: 24.12.2024].

Habowski E. (2023), Stare i nowe (cyfrowe) twarze totalitaryzmu, [w:] Natura totalitaryzmów. Od modelu Carla J. Friedricha i Zbigniewa Brzezińskiego po zagrożenia XXI wieku, red. E. Habowski, Warszawa 2023, s. 16, 17.

Kolesnikov A.(2022), Nauchnyy putinizm. Kak v Rossii oformlyaetsya ofitsialnaya ideologiya, https://carnegieendowment.org [dostęp: 15.12.2022].

Koncepcja polityki (2024), Концепция государственной политики по увековечению памяти жертв политических репрессий, http://www.president-sovet.ru/docs/normative_initiatives/kontseptsiya_gosudarstvennoy_politiki_po_uvekovecheniyu_pamyati_zhertv_politicheskikh_repressiy/ [dostęp: 27.12.2024]

Kopaliński W. (1994), Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa.

Kostro R.(2024), Polityka, historia, propaganda, https://open.icm.edu.pl/server/api/core/bitstreams/3276921a-54b5-4aef-9344-3ae797966aa8/content [dostęp: 19.12.2024].

Legucka A.(2022), Białe plamy w rosyjskiej opowieści o historii, https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-agnieszka-legucka-biale-plamy-w-rosyjskiej-opowiesci-o-historii/ [dostęp: 27.12.2024].

Lenta (2020), Путин признал Сталина заслуживающим обвинений за репрессии, https://lenta.ru/news/2020/06/18/stalin/ [dostęp: 20.12.2024].

Lenta (2024), В Грузии пригрозили партии Саакашвили Нюрнбергским процессом, https://lenta.ru/news/2024/08/22/v-gruzii-prigrozili-partii-saakashvili-nyurnbergskim-protsessom/ [dostęp: 23.12.2024].

Levada (2019), Динамика отношения к Сталину, https://www.levada.ru/2019/04/16/dinamika-otnosheniya-k-stalinu/ [dostęp: 22.12.2024].

Levada (2023), Отношение к Сталину, https://www.levada.ru/2023/08/15/otnoshenie-k-stalinu/ [dostęp: 22.12.2024].

Markowska B. (2021), Historyczny populizm: strategie dyskursywne w polskim przekazie telewizyjnym w roku świętowania stulecia niepodległości, [w:] Dyskurs historyczny w mediach masowych. Reprezentacje przeszłości w polskiej i ukraińskiej sferze medialnej, red. B. Markowska, Warszawa.

Meduza (2024), Музей истории ГУЛАГа закрыт, https://meduza.io/feature/2024/11/16/muzey-istorii-gulaga-zakryt-formalno-iz-za-pozharnoy-bezopasnosti [dostęp: 18.12.2024].

Nova (2024), Нацизм и коммунизм: в равной ли мере преступны?, https://novayapolsha.org/article/nacizm-i-kommunizm-v-ravnoi-li-mere-prestupny/ [dostęp: 20.12.2024].

Nuremberg (2024), Appeal for Numberg Trials for Communism, https://nuremberg.vladimirbukovsky.com/ [dostęp: 20.12.2024].

Politika (2024), Путин поддержал идею создания в России Национального центра исторической памяти, https://tass.ru/politika/18660823 [dostęp: 22.12.2024].

Presscenter (2024), Валерий Фадеев почтил память жертв политических репрессий, http://www.president-sovet.ru/presscenter/news/valeriy_fadeev_pochtil_pamyat_zhertv_politicheskikh_repressiy/ [dostęp: 21.12.2024].

Presscenter (2024), 30 октября в России отмечается день памяти жертв политических репрессий, http://www.president-sovet.ru/presscenter/news/30_oktyabrya_v_rossii_otmechaetsya_den_pamyati_zhertv_politicheskikh_repressiy/ [dostęp: 22.12.2024].

RBC (2017), Путин открыл в Москве мемориал «Стена скорби», https://www.rbc.ru/society/30/10/2017/59f745af9a79472b6bbde1ef [dostęp: 22.12.2024].

RBC (2022), Путин заявил, что Ленин, Сталин и Николай II сделали Россию великой, https://www.rbc.ru/politics/21/09/2022/632b26d39a7947b7075df126 [dostęp: 21.12.2024].

RBC (2023), В Москве показали новые учебники по истории с операцией на Украине, https://www.rbc.ru/politics/07/08/2023/64d1016a9a794763ffc7ab63 [dostęp: 25.12.2024].

Rewizjonizm (2024), http://www.revisionists.com/ [dostęp: 26.12.2024].

Romir (2024), Россияне назвали факторы, объединяющие русский народ, https://romir.ru/studies/rossiyane-nazvali-faktory-obedinyayushchie-russkiy-narod [dostęp: 23.12.2024].

Smoleń M. (2010), Wartość poznawcza mitu w rosyjskiej historii, [w:] Idee konserwatywne w Rosji, red. A. Raźny, Kraków.

Sokołow B. (2021), Straszliwe zwycięstwo. Prawda i mity o sowieckiej wygranej w II wojnie światowej, Kraków.

Stanovaya T (2022)., Chem ugrozhaet Putinu novaya rossiyskaya ideologiya, https://carnegiemoscow.org [dostęp: 15.12.2022].

Tass (2013). Единый учебник истории не обязательно будет единственным, https://tass.ru/moskva/637963 [dostęp: 25.12.2024].

Topwar (2024), «Нюрнберг-2» для коммунистов как новый метод борьбы с нацизмом, https://topwar.ru/19489-nyurnberg-2-dlya-kommunistov-kak-novyy-metod-borby-s-nacizmom.html [dostęp: 19.12.2024].

Ustawa nr 80-FZ, Федеральный закон от 19.05.1995 г. № 80-ФЗ „Об увековечении Победы советского народа в Великой Отечественной войне 1941 – 1945 годов”, http://www.kremlin.ru/acts/bank/7872 [dostęp: 27.12.2024].

Ustawa o rehabilitacji (2024). Закон о реабилитации жертв политических репрессий РФ, https://sfr.gov.ru/order/mery_socpodderzhki_grazhdanam_podvergshimsya_repressiyam/~9942 [dostęp: 19.12.2024].

Wciom (2017), Сталинские репрессии: преступление или наказание?, https://wciom.ru/analytical-reviews/analiticheskii-obzor/stalinskie-repressii-prestuplenie-ili-nakazanie- [dostęp: 19.12.2024].

Азар И.(2007), Путин взошел на Голгофу. Владимир Путин отметил День политических репрессий, https://www.gazeta.ru/politics/2007/10/30_a_2276899.shtml [dostęp: 20.12.2024].

Александрова О.(2024), Очень подлая история. В РФ стирают память о массовых репрессиях, https://www.svoboda.org/a/ochenj-podlaya-istoriya-v-rf-stirayut-pamyatj-o-massovyh-repressiyah/33117449.html [dostęp: 20.12.2024].

Бордачев Т.(2024), Россия и Запад создают свои версии истории, https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/comments/rossiya-i-zapad-sozdayut-svoi-versii-istorii/, [dostęp:19.12.2024].

Вишневский Б.(2024), Memento — шоры. В России уточнили каноны государственной исторической памяти: советские репрессии не были «массовыми», а амнистии политзеков дали свободу «бандеровцам», https://novayagazeta.ru/articles/2024/09/02/memento-shory [dostęp: 19.12.2024].

Герасименко Г. И.(2022), Миф Куликовской битвы, История.РФ, https://histrf-ru.turbopages.org [dostęp: 22.09.2022]

Зимасова А., Тимонин А (2024)., Нистоки появления мифа о том, что нацизм и комунизм одно и тоже, https://cyberleninka.ru/article/n/istoki-poyavleniya-mifa-o-tom-chto-natsizm-i-kommunizm-odno-i-to-zhe/viewer [dostęp: 19.12.2024].

Злобин А. (2017), «Излишняя демонизация»: Путин рассказал Стоуну о своем отношении к Сталину, https://www.forbes.ru/biznes/346253-izlishnyaya-demonizaciya-putin-rasskazal-stounu-o-svoem-otnoshenii-k-stalinu?utm_source=google.com&utm_medium=organic&utm_campaign=google.com&utm_referrer=google.com [dostęp: 23.12.2024].

Кінан Е.(2001), Російські історичні міфи, Київ.

Лабин Д. (2014), Нюрнберг для Майдана, https://mgimo.ru/about/news/experts/251229/?utm_source=google.com&utm_medium=organic&utm_campaign=google.com&utm_referrer=google.com [dostęp: 23.12.2024].

Молодяков В. (2011), Что такое "исторический ревизионизм" (коротко о главном), https://molodiakov.livejournal.com/59237.html [dostęp: 23.12.2024].

Новак А. (2013), Почему у коммунизма не было своего Нюрнберга?, https://inosmi.ru/20130514/208965000.html?utm_source=feedly#ixzz2TFecTiqL [dostęp: 19.12.2024].

Осипов О.В.(2022), Ревизионизм отечественной истории ка феномен переходного периода: от вольнодумства к государственному контролю, „Вестник экспертного совета” 2022, № 1 (28).

Перевезенцев C.B. (2023) red., Основы российской государственности: учебное пособие для студентов, изучающих социогуманитарные науки, Москва 2023.

Фадеев П. В.(2024), История России как объединяющий компонент российской гражданской идентичности, https://cyberleninka.ru/article/n/istoriya-rossii-kak-obedinyayuschiy-komponent-rossiyskoy-gr




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/teka.2024.19.1.7-26
Date of publication: 2026-01-09 15:27:42
Date of submission: 2025-01-20 12:18:46


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Walenty - Baluk

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.