Postapokaliptyczna wizja człowieka w trylogii Dmitra Głuchowskiego: "Metro 2033", "Metro 2034", "Metro 2035"

Karolina Wierel

Streszczenie w języku polskim


W artykule przedstawiam różnorodne wyobrażenia człowieka w literackiej trylogii rosyjskiego pisarza Dmitrija Głuchowskiego, przedstawione w Metrze 2033, Metrze 2034 i Metrze 2035. Pisarz ukazał losy ludzi żyjących w korytarzach moskiewskiego metra po wojnie nuklearnej. Epicka forma, jaką Głuchowski nadał swojej wizji postapokaliptycznego świata, sprawia, iż postacie z jego powieści reprezentują bogate spektrum możliwych postaw człowieka wobec realiów alternatywnego świata „po końcu”. Artem, Hunter, Sasza czy Homer to postacie wykreowane na antybohaterów, jednakże mogą stać się również bohaterami nowego świata, o ile potrafią przetrwać i pokonać antropocentryczny sposób postrzegania świata. Głuchowski stworzył alternatywną wizję rzeczywistości zbudowaną na archetypicznych motywach walki dobra ze złem, piękna z brzydotą, przypominającą opowieści mitologiczne przedstawiające jak funkcjonuje nowy, postapokaliptyczny świat. Reguły nowej rzeczywistości różnią się od tych, do których przyzwyczajony jest czytelnik. Pisarz wprowadza wiele kulturowych odniesień do historii mitologicznych (Prometeusz, Syzyf, Marduk, Hiob), narracji literackich (Odyseja, Wehikuł czasu H. G. Wellsa, Nowy wspaniały świat A. Huxleya, czy Rok 1984 G. Orwella). Kwestia zmienionego rozumienia człowieczeństwa i relacje transgatunkowe są tematami, które w mojej opinii wprowadzają czytelnika w zagadnienia określane w nauce jako nowa humanistyka, skupione wokół kwestii poruszanych w debacie wokół posthumanizmu i postsekularyzmu, a także problemów, jakimi zajmuje się ekologia. Wyobrażenie człowieczeństwa w trylogii Głuchowskiego jest ukryte w mrocznych, tajemniczych i nieznanych korytarzach moskiewskiego metra oraz ludzkiej wyobraźni.


Słowa kluczowe


postapokalipsa; antropologia; Głuchowski; literatura rosyjska; mitologie współczesności; mit; Prometeusz; Homer; nowa humanistyka; posthumanizm

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adorno W., Horkhaimer M., Dialektyka oświecenia, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2010.

Braidotti R., The Posthuman, Cambridge–Malden 2013.

Domańska E., Humanistyka afirmatywna: władza i płeć po Butler i Foucaultcie, „Kultura Współczesna”

, nr 4, s. 117–129.

Eliade M., Kowale i alchemicy, przeł. A. Leder, Warszawa 2007.

Głuchowski D., Metro 2033, przeł. P. Podmiotko, Kraków 2010.

Głuchowski D., Metro 2034, przeł. P. Podmiotko, Kraków 2010.

Głuchowski D., Metro 2035, przeł. P. Podmiotko, Kraków 2015.

Graves R., Mity greckiej, przeł. H. Krzeczkowski, Kraków 2009.

Guattari F., Schizochaosmoza, przeł. M. Gusin, „Kronos” 2015, nr 4, s. 9–14.

Land N., Fanged Noumena: Collected Writings 1987–2011, Nowy Jork 2011.

Levinas E., Całość i nieskończoność, przeł. M. Kowalska, J. Migasiński, Warszawa 2002.

Mackey R., Nick Land – antyhumanistyczny eksperyment, przeł. K. Rychter, „Kronos” 2015, nr 3, s. 94–102.

Nietzsche F., Z genealogii moralności, przeł. G. Sowiński, Kraków 2011.

Parandowski J., Mitologia i wierzenia Greków i Rzymian, Poznań 1987.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, [na:] http://biblia.deon.pl/ [data dostępu:

04.2016].

Schipper M., Na początku nie było nikogo: jak pojawili się ludzie?, przeł. R. Pucek, Warszawa 2012.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2016.34.2.77
Data publikacji: 2016-12-22 13:37:20
Data złożenia artykułu: 2016-07-03 18:30:24

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2016 Karolina Wierel

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.