Archiwistyczny reportaż kryminalny. Retrokryminalna paraliteratura

Rafał Tomasz Szczerbakiewicz

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest omówienie cech tzw. retrokryminałów, których konwencje nawiązują m.in. do klasycznej międzywojennej powieści kryminalnej czy tzw. powieści milicyjnej z czasów PRL-u. Autor pokazuje, że retrokryminały wykorzystują nostalgiczne i  melancholijne potrzeby czytelników traktujących literaturę popularną jako formę eskapizmu. Ich nieoczekiwaną konkurencją od kilku lat są dziennikarskie reportaże opisujące spektakularne śledztwa i sądowe  procesy kryminalne z dwudziestowiecznych dziejów Polski. Za wzór dla nowego gatunku uznano twórczość nestorki reportażu sądowego Barbary Seidler. Reportaże kryminalne pełnią podobne funkcje  nostalgiczne, które uzupełnia jednak solidna praca archiwistyczna – poszukiwanie rozwiązań zagadek sprzed lat. Są rzetelnymi obrazami dwudziestowiecznego społeczeństwa, które przegląda się w historii skandali i zbrodni, ich społecznym odbiorze i miejskich mitologiach. Autor wskazuje współczesnych twórców tej formy reportażu  (Cezarego Łazrewicza, Łukasza Orbitowskiego, Przemysława  Semczuka, Magdę Omilanowicz), którzy interesująco eksperymentują z formą narracji, raz zbliżając się do konwencji powieściowej, innym razem trzymając się sztywnych reguł kroniki kryminalnej, a czasami uciekając w próby quasi-psychologicznej introwertyzacji reportażu.


Słowa kluczowe


reportaż; archiwum; powieść kryminalna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


BIBLIOGRAFIA PODMIOTOWA

Łazarewicz, C. (2015). Elegancki morderca (e-book). Warszawa: W.A.B.

Łazarewicz, C. (2016). Żeby nie było śladów. Sprawa Grzegorza Przemyka (e-book). Wołowiec: Czarne.

Łazarewicz, C. (2018). Koronkowa robota. Sprawa Gorgonowej (e-book). Wołowiec: Czarne.

Omilanowicz, M. (2016). Bestia. Studium zła. Warszawa: Od deski do deski.

Orbitowski, Ł. (2015). Inna dusza. Warszawa: Od deski do deski.

Seidler, B. (1971). Na wadze Temidy. Warszawa: Czytelnik.

Seidler, B. (2017). Pamiętajcie, że byłem przeciw. Reportaże sądowe (e-book). Wołowiec: Czarne.

Semczuk, P. (2013). Czarna wołga. Kryminalna historia PRL-u. Kraków: Znak.

Semczuk, P. (2016). Wampir z Zagłębia. Kraków: Znak.

Semczuk, P. (2017). Kryptonim Frankenstein. Warszawa: W.A.B.

Semczuk, P. (2018). Tak będzie prościej. Warszawa: Rebis.

BIBLIOGRAFIA PRZEDMIOTOWA

Akker, van den, R., Gibbons, A., Vermeulen, T. (2017). Metamodernism: Historicity. Affect and Depth after Postmodernism (Radical Cultural Studies). Londyn: Rowman & Littlefield.

Althusser, L. (1983). Ideologie i aparaty ideologiczne państwa. Wskazówki do badań. Warszawa: Biblioteczka KKiW RN ZSP.

Badiou, A. (2010). Byt i zdarzenie. Przeł. P. Pieniążek. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Baudrillard, J. (1998). Ameryka. Przeł. R. Lis. Warszawa: Sic!

Bauman, Z. (2018). Retrotopia. Jak rządzi nami przeszłość. Przeł. K. Lebek. Warszawa: PWN.

Culler, J.D. (1998). Framing the Sign: Criticism and Its Institutions. Oxford: Blackwell.

Frost, Ch. (2010). Reporting for Journalists (Media Skills). Londyn: Rouledge.

Łazarewicz, C. (2017). Lekcja życia Barbary Seidler. W: B. Seidler, Pamiętajcie, że byłem przeciw. Reportaże sądowe (e-book). Wołowiec: Czarne.

Rauch, J. (2018). Slow Media: Why “Slow” Is Satisfying, Sustainable, and Smart. Oxford: OUP.

Szczygieł, M. (2014). Powściągliwie o zbrodni. W: M. Szczygieł (red.), 100/XX. Antologia polskiego reportażu XX wieku, 2. Wołowiec: Czarne.

Williams, F. (1958). Dangerous Estate: The Anatomy of Newspapers. Cambridge: Readers Union.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2018.36.2.61-79
Data publikacji: 2019-01-18 08:01:22
Data złożenia artykułu: 2018-10-24 14:25:01

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2019 Rafał Tomasz Szczerbakiewicz

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.