Prus in the 21st-Century Theatre

Anna Podstawka

Abstract


The article examines contemporary interpretations of Bolesław Prus’s prose in the context of the presence of his works on Polish theatre stages in the 21st century. The analysis focuses on artistic strategies and dramaturgical and theatrical practices, as well as on the ways Prus’s writing is incorporated into contemporary culture. It also considers a broader cultural background, including the popularity of film adaptations and major theatrical productions of the 20th century. The study outlines models of canonical and non-canonical readings, encompassing explorations of the visual potential of 19th-century narrative, the expansion of generic and stylistic boundaries in stage adaptations, and the search for forms that engage in dialogue with the present. The phenomena discussed span a range of theatrical forms – from dramatic theatre to musical, operatic, and musical-theatre productions. A survey of the repertoire – dominated by The Doll and only occasionally featuring The Pharaoh and shorter epic works – illuminates the interpretative and adaptive strategies employed by contemporary theatre-makers engaging with Prus’s prose.


Keywords


Bolesław Prus; Polish theatre of the 21st century; adaptations of 19th-century literature

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Burzyńska, Anna R. (2009). Zabawa „Lalką”. Tygodnik Powszechny, 3, s. 39. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/65291/zabawa-lalka (dostęp: 1.06.2026).

Cieślak, Jacek. (2019). Klub polskich nieudaczników. Rzeczpospolita, 114. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/275388/klub-polskich-nieudacznikow (dostęp: 1.06.2026)

Cieślak, Jacek. (2022). Ramzes ofiarą kapłana sztuki. Teatr, 10, s. 22–23.

Dobrowolski, Piotr. (2026). Impotentia Europae. Czas Kultury, 7. Pobrano z: https://czaskultury.pl/artykul/impotentia-europae/ (dostęp: 1.06.2026).

Fizgał, Magdalena. (2017). Przestrzenie muzyczne w polskim teatrze współczesnym. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Fizgał-Janikowska, Magdalena. (2015). Klisze i pęknięcia. teatralny.pl, 15.05. Pobrano z: https://www.teatralny.pl/artykuly/klisze-i-pekniecia-1078 (dostęp: 1.06.2026).

Fizgał-Janikowska, Magdalena. (2022). Electro-opera. Didaskalia, 172, s. 272–278. Pobrano z: https://didaskalia.pl/pl/artykul/electro-opera (dostęp: 1.06.2026).

Fizgał-Janikowska, Magdalena. (2024). Scena audytywna. Teatr, 2, s. 48–52.

Katafiesz, Olga. (2019). Nieprzystawalne światy. teatralny.pl, 3.07. Pobrano z: https://www.teatralny.pl/artykuly/nieprzystawalne-swiaty-2784 (dostęp: 1.06.2026).

Kowalska, Jolanta. (2016). Dekada. Dialog, 12, s. 5–25.

Maciejowski, Eryk. (2026). Lalka lżejsza od powietrza. dwutygodnik.com, 435. Pobrano z: https://www.dwutygodnik.com/artykul/12402-lalka-lzejsza-od-powietrza.html (dostęp: 1.06.2026).

Mościcki, Tomasz. (2015). Hübner się marszczy. teatralny.pl, 25.05. Pobrano z: https://www.teatralny.pl/artykuly/hubner-sie-marszczy-1091 (dostęp: 1.06.2026).

Mrozek, Witold. (2015). „Lalka” w Teatrze Powszechnym rozczarowuje. Gazeta Wyborcza – Stołeczna, 114. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/202366/milion-pomyslow-w-lalce (dostęp: 1.06.2026).

Plata, Tomasz. (2026). Kawałki z „Lalki”. Teatr, 3. Pobrano z: https://teatr-pismo.pl/kawalki-z-lalki/ (dostęp: 1.06.2026).

Płatek, Karol. (2015). Adaptacyjny paradoks. Teatr dla Was, 29.05. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/203082/adaptacyjny-paradoks (dostęp: 1.06.2026).

Podsiadło, Magdalena. (2014). Dalej aktualne. „Lalka” Wojciecha Jerzego Hasa według Bolesława Prusa. W: Tadeusz Lubelski (red.), Od Mickiewicza do Masłowskiej. Adaptacje filmowe literatury polskiej (s. 44–69). Kraków: Universitas.

Rudzki, Piotr. (2008). Miejsce konfrontacji. Rozmowa z Wiktorem Rubinem. W: Program spektaklu „Lalka” na motywach powieści Bolesława Prusa. Teatr Polski we Wrocławiu (s. 6–21). Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/repository/performance_file/2013_12/60749_lalka__teatr_polski_wroclaw_2008.pdf (dostęp: 1.06.2026).

Sieradzki, Jacek. (2011). Szańczyk. Przekrój, 41, s. 42.

Sobierski, Piotr. (2018). Więcej niż musical. Teatr Wojciecha Kościelniaka. Gdynia: Gdyńskie Centrum Kultury.

Sosnowski, Antoni. (2015). Faruga: „Lalka” dziś. Rozprawianie się z mitem. Krytyka Polityczna, 14.05. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/202204/faruga-lalka-dzis-rozprawianie-sie-z-mitem (dostęp: 1.06.2026).

Stangret, Paweł. (2022). Wokulski mój bliźni. Teatr, 1, s. 54–55.

Wakar, Jacek. (2015). Bolesna karykatura „Lalki”. Dziennik Gazeta Prawna – Kultura, 103. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/203127/bolesna-karykatura-lalki (dostęp: 1.06.2026).

Węgrzyniak, Rafał. (2009). Lalki, marionetki i manekiny. Odra, 5, s. 99–100. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/73246/lalki-marionetki-i-manekiny (dostęp: 1.06.2026).

Zajdler, Marek. (2026). Warszawski palimpsest. NaszTeatr, 19.06. Pobrano z: https://e-teatr.pl/warszawski-palimpsest-70029 (dostęp: 20.06.2026).

Źródlewski, Daniel. (2026). Manekiny. www.tekstyzrodlowe.pl, 30.03. Pobrano z: https://e-teatr.pl/lalka-66952 (dostęp: 1.06.2026).

Żółkoś, Monika. (2010). Melancholia „Lalki”. Teatr, 5, s. 41–42. Pobrano z: https://encyklopediateatru.pl/artykuly/95245/melancholia-lalki (dostęp: 1.06.2026).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.203-216
Date of publication: 2026-10-12 14:11:26
Date of submission: 2026-06-08 02:46:36


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Anna Podstawka

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.