Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail 
Uwagi na marginesach Kronik tygodniowych Bolesława Prusa
Streszczenie w języku polskim
Artykuł podejmuje wstępne rozpoznanie tematu nieoczywistej obecności szwaczek i „sprawy szwaczek” w polskiej kulturze XIX wieku. Lektura Kronik tygodniowych Bolesława Prusa staje się punktem wyjścia dla poszukiwań różnorodnych konfiguracji, w jakich pojawia się ten temat. Zagadnienie zostało zaprezentowane w ujęciu komparatystycznym – realizacje znane z kultury polskiej ukazano w kontekście tradycji wiktoriańskiej.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Kilka myśli o szwaczkach. (1884). Mucha, 2, s. 3.
A.O.W. (1888). Z pamiętnika szwaczki. Głos, 43, s. 509–510.
Adamek, Piotr. (1909). Kobieta w życiu zarobkowem. Przyczynek do kwestii kobiecej. Poznań: Nakładem i czcionkami Drukarni św. Wojciecha.
Alexander, Lynn M. (2003). Women, Work, and Representation. Needlewomen in Victorian Art and Literature. Athens Ohio: Ohio University Press.
Badeni, Jan. (1897). Obrazki z krakowskiej nędzy. Kraków: Red. „Przeglądu Powszechnego”.
Bałucki, Michał. (1885). Panna Waleria. Epizod z życia pracujących kobiet. Kłosy, 1056–1068.
Bayles Kortsch, Christine. (2009). Dress Culture in Late Victorian Women’s Fiction. New York: Routledge.
Bogucki, Józef Symeon. (1853). Wizerunki społeczeństwa warszawskiego. Szkice obyczajowe. Warszawa: Druk. pod Firmą M. Chmielewskiego.
Brandon, Ruth. (2006). Singer i maszyna do szycia. Miłość, marzenia, kapitalizm. Warszawa: Twój Styl.
Dickens, Charles. (1955). Poranek na ulicach Londynu. W: Szkice Boza i Przedstawiciel handlowy. Warszawa: Czytelnik.
Dickens, Charles. (1971). Życie i przygody Nicholasa Nickleby. Warszawa: Czytelnik.
Dulken, Stephen van. (2001). Inventing The 19th Century. The Great Age of Victorian Inventions. London:
Echa warszawskie. (1876). Przegląd Tygodniowy, 4, s. 40–41.
Gruszecki, Artur. (1911). Cygarniczka. Powieść. Stevens Point: Wydaw. Braci Worzałłów.
Hood, Thomas. (1905). Pieśń o koszuli. Kurier Codzienny, 268, s. 1.
Howe, Anthony. (2016). Les Hungry Forties. Revue d’histoire du XIXe siècle, s. 47–64.
Ilmurzyńska, Halina, Stepnowska, Agnieszka. (1965). Księgozbiór Bolesława Prusa. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.
Ilnicka, Maria. (1866). Z kobiecego świata. Bluszcz,15, s. 58.
Konopnicka, Maria. (1897). Panna Florentyna. W: Maria Konopnicka, Nowele (s. 1–46). Warszawa: Gebethner i Wolff.
Konopnicka, Maria. (1884). Szwalnie bezpłatne. Świt, 29, s. 459.
Leroy-Beaulieu, Paul. (1875). Praca kobiet w XIX wieku. Warszawa: Nakładem J. Korzeniowskiego.
Miłkowski, Stanisław. (1876). Co też zrobiono dla szwaczek?, Gazeta Przemysłowo-Rzemieślnicza, 39, s. 153–154.
Nietyksza, Maria. (2000). Ramy prawne zarobkowania kobiet w Królestwie Polskim w XIX i na początku XX wieku na tle porównawczym. W: Anna Żarnowska, Andrzej Szwarc (red.), Kobiety i praca. Wiek XIX i XX (s. 15–28). Warszawa: Wydawnictwo DiG.
O. (1868). Ta i tamta. Kurier Codzienny, 169, s. 6–7.
Orzeszkowa, Eliza. (2005). Marta, Kraków: Zielona Sowa.
Orzeszkowa, Eliza. (2020). „O kobietach ubogich” przez pannę Daubié. W: Eliza Orzeszkowa, Publicystyka społeczna. T. III (s. 609–640 ). Warszawa: PIW.
Paczoska, Ewa. (2002). Wstęp. W: Aleksander Świętochowski, Dumania pesymisty (s. 5–32). Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Pieńkowski, Karol. (1872). Rozmowa szwaczki z gwiazdą. Obrazek dramatyczny. Lwów: Nakładem Autora.
Prus, Bolesław. (1953–1962). Kroniki. T. I–XII. Warszawa: PIW.
Prus, Bolesław. (2009). Opowiadania i nowele. Wybór. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Prus, Bolesław. (2017). Lalka. T. I–III. Warszawa–Lublin: Episteme.
Sieradzka, Anna. (2000). Przedstawienia kobiet pracujących w polskim malarstwie i grafice doby pozytywizmu. W: Anna Żarnowska, Andrzej Szwarc (red.), Kobieta i praca. Wiek XIX i XX (s. 365–372). Warszawa: Wydawnictwo DiG.
Sikorska-Krystek, Aleksandra, Wojkiewicz, Rozalia. (2025). Appendix. Mała antologia wierszy o strojach i modzie. W: Justyna Bajda, Rozalia Wojkiewicz, Aleksandra Sikorska-Krystek, Krzysztof Prabucki (red.), „Różne mody i niewygody”. Stroje w literaturze i sztuce XIX i XX wieku (s. 221–244). Poznań: Wydawnictwo UAM.
Sikorska-Kulesza, Jolanta. (2004). Zło tolerowane. Prostytucja w Królestwie Polskim w XIX wieku. Warszawa: MADA.
Urbanik-Kopeć, Alicja. (2023). „Wzięta w kilku słówkach rzecz o pokojówkach”. Służące domowe na ziemiach polskich w drugiej połowie XIX wieku. W: Przemysław Wielgosz (red.), Ludowa historia kobiet (s. 47–57 ). Warszawa: Wydawnictwo RM.
Wieniarski, Antoni. (1857). Szwaczka warszawska. Warszawa: Nakładem i drukiem J. Ungra.
Zapolska, Gabriela. (2002). O czym się nie mówi. Kraków: Universitas.
Zola, Emil. (2000). Nana. Gdańsk: PIW.
Żarnowska, Anna. (1985). Robotnicy Warszawy na przełomie XIX i XX wieku. Warszawa: PIW.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.65-86
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:15
Data złożenia artykułu: 2026-02-13 13:06:19
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Iwona Węgrzyn
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.