Wyślij tekst przez e-mail 
Kryzys klimatyczny czy społeczny? Artykuł recenzyjny książki Monique Pinçon-Charlot Les riches contre la planète. Violence oligarchique et chaos climatique (pl. Bogaci przeciwko planecie. Przemoc oligarchiczna i chaos klimatyczny), Textuel, Paryż 2025, s. 160
Streszczenie w języku polskim
Książka Monique Pinçon-Charlot porusza kwestie nierówności społecznych, ich powiązań z kryzysem klimatycznym oraz sposobu, w jaki są wykorzystywane do prywatyzacji kapitału przez grupy uprzywilejowane. Autorka, socjolożka specjalizująca się w badaniach nad nierównościami, wskazuje, że odpowiedzialność za zmiany klimatu nie jest równomiernie rozłożona w skali globalnej, lecz koncentruje się w rękach elit. Książka analizuje mechanizmy produkcji niewiedzy oraz rolę mediów w depolityzacji kryzysu klimatycznego. Ponadto krytykuje dominujący model transformacji energetycznej oraz marginalizację koncepcji dewzrostu. Recenzja podkreśla znaczenie publikacji w debacie nad kapitałocenem i rolą elit w eskalacji kryzysu klimatycznego, wskazując na konieczność uwzględnienia relacji klasowych w analizie zmian klimatu.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Bourdieu, P. 1979. La Distinction. Critique sociale du jugement, Éditions de Minuit, Paris. Dostęp: https://psychaanalyse.com/pdf/LA_DISTINCTION_CRITIQUE_SOCIALE_DU_JUGEMENT.PDF (dostęp: 11.12.2025).
Chancel, L., Piketty, T., Saez, E., Zucman, G. 2022. World Inequality Report 2022. Dostęp: https://wir2022.wid.world/www-site/uploads/2021/12/WorldInequalityReport2022_Full_Report.pdf (dostęp: 11.12.2025).
Crutzen, P. J. 2002. Geology of mankind, „Nature”, nr 415, DOI: https://doi.org/10.1038/415023a.
France-Presse. 2021. Rio Tinto lithium mine: thousands of protesters block roads across Serbia, „The Guardian”. Dostęp: https://www.theguardian.com/world/2021/dec/05/rio-tinto-lithium-mine-thousands-of-protesters-block-roads-across-serbia (dostęp: 19.02.2024).
Heinrich Böll Stiftung. 2024. Wolności mediów we Francji zagrażają kryzys, koncentracja na rynku i brak niezależności. Dostęp: https://pl.boell.org/pl/2024/04/25/press-freedom-france-threatened-crisis-concentration-and-lack-independence (dostęp: 11.12.2025).
Imerys. b.d. Underground mine at Echassières – EMILI project. Dostęp: https://emili.imerys.com/en/underground-mine (dostęp: 11.12.2025).
Insee. 2025. Les montants de patrimoine détenus par les ménages en 2024 (Insee Focus n° 371). Dostęp: https://www.insee.fr/fr/statistiques/8672665 (dostęp: 10.12.2025).
Malm, A. 2016. Fossil Capital: The Rise of Steam Power and the Roots of Global Warming, Verso, London–New York.
Mediapart. 2025. Autoroute A69 : une lutte sans concession, „Mediapart”. Dostęp: https://www.mediapart.fr/journal/ecologie/dossier/autoroute-a69-une-lutte-sans-concession (dostęp: 11.12.2025).
Oxfam International. b.d. EN Brief – From Private Profit to Public Power.
Peigné, M., Miñano, L., Rico, M., Livolsi, G., Destal, M. 2022. French energy minister’s links to discreet inheritance scheme raise ‘conflict of interest’ concerns, „Investigate Europe”, 8 listopada. Dostęp: https://www.investigate-europe.eu/posts/pannier-runnacher-french-inheritance-oil (dostęp: 11.12.2025).
Pinçon-Charlot, M. 2025. Les riches contre la planète. Violence oligarchique et chaos climatique, Textuel, Paris.
Reuters. 2024. Thousands demand halt to Rio Tinto’s lithium project in Serbia, „Reuters”. Dostęp: https://www.reuters.com/world/europe/thousands-demand-halt-rio-tintos-lithium-project-serbia-2024-08-10/ (dostęp: 19.02.2024).
Ritchie, H., Rosado, P., Roser, M. 2023. CO₂ and Greenhouse Gas Emissions. Data adapted from Global Carbon Project, Our World in Data. Dostęp: https://ourworldindata.org/grapher/co-emissions-per-capita?country=POL~OWID_EU27 (dostęp: 11.12.2025).
Simmel, G. 2000. Filozofia pieniędzy, przeł. W. Markiewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Szpala, M. 2024. Serbsko-unijne partnerstwo w dziedzinie pozyskiwania surowców krytycznych, Ośrodek Studiów Wschodnich. Dostęp: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2024-07-24/serbsko-unijne-partnerstwo-w-dziedzinie-pozyskiwania-surowcow (dostęp: 19.02.2024).
Wankiewicz, P., Maślanka, Ł. 2024. Macron w Serbii: interesy przede wszystkim, Ośrodek Studiów Wschodnich. Dostęp: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2024-09-06/macron-w-serbii-interesy-przede-wszystkim (dostęp: 19.02.2024).
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/k.2026.33.1.159-167
Data publikacji: 2026-10-30 10:11:32
Data złożenia artykułu: 2026-03-13 11:12:26
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Barbara Zuzanna Gregorczyk
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.