Elites vs the people: populism in the political thought of Law and Justice

Arkadiusz Lewandowski, Marcin Polakowski

Streszczenie w języku polskim


The purpose of this paper was to specify what is the share of narrowly understood micro-ideology in the political thought of Law and Justice. Embarking on the analysis of the above-stated problem, we first and foremost fixed particular methodological assumption. As a point of departure for our analysis we adopted the conception of the ideological morphology by Michael Freeden. In line with it, we assumed that ideologies are not fully distinct entities but they interact with one another. They are also partly overlapping and thus they share some contiguous points. 

In accordance with the concept of populism, as worked out within our framework, we focused our attention on the problematics of elites and the people. As conceived of by Law and Justice, elites did not discharge their duties, alienating themselves from the society and caring mainly about their own socio-economic interest. Furthermore, the critique of elites was mainly related to their non-democratic genesis and artificially created putative “super-expertise”.

Eventually, we proved that populism may be regarded as one of the phenomena characterizing the political thought of Law and Justice.


Słowa kluczowe


populism; elites; the people; Law and Justice

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Acemoglu, D., Egorov, G., Sonin, K. 2013. A political theory of populism, “Quarterly Journal of Economics”, vol. 128 (2), p. 771-805, DOI: https://doi.org/10.1093/qje/qjs077.

Annusewicz, O. 2016. Ramowanie „dobrej zmiany”. Ramy językowe kampanii wyborczej Prawa i Sprawiedliwości na Twitterze w 2015 roku, „e-Politikon”, vol. 17, p. 75-96.

Aslanidis, P. 2015. Is Populism an Ideology? A Refutation and a New Perspective, “Political Studies”, vol. 64, p. 1-17, DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9248.12224.

Budge, I. 1994. A new spatial theory of party competition, „British Journal of Political Science”, vol. 24 (4), p. 443-467.

Budge, I., Klingemann, H.D., Volkens, A., Bara, J., McDonald, M. 2006. Mapping Policy Preferences: Estimates for Parties, Electors, and Governments in Eastern Europe, European Union and OECD 1990–2003, Oxford University Press, Oxford.

Canovan, M. 1981. Populism, Harcourt Brace Jovanovich, New York.

Canovan, M. 2004. Populists for political theorists?, “Journal of Political ideologies”, vol. 9 (3), p. 241-252, DOI: https://doi.org/10.1080/1356931042000263500.

Canovan, M. 2010a. Populizm, [in:] Populizm, O. Wysocka (ed.), Uniwersytet Warszawski, Warszawa, p. 53-76.

Canovan, M. 2010b. Zaufajcie ludowi! Populizm i dwa oblicza demokracji, [in:] Populizm, O. Wysocka (ed.), Uniwersytet Warszawski, Warszawa, p. 283-308.

Deiwiks, C. 2009. Populism, “Living Reviews in Democracy”, vol. 1, p. 1-9.

DK. 2017. Premier: Przywrócenie wieku emerytalnego to reforma przemyślana, 2.10.2017, http://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2017-10-02/premier-przywrocenie-wieku-emerytalnego-to-reforma-przemyslana/ (access: 10.08.2018).

Drelich, S. 2009. Aksjotwórczy sens kategorii „wroga” na przykładzie sporu między III a IV RP, „Dialogi Polityczne”, nr 11, p. 201-210, DOI: http://dx.doi.org/10.12775/DP.2009.013.

Drelich, S. 2010. Populistów ethos zmanipulowany, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.

Freeden, M. 1996. Ideologies and Political Theory: A Conceptual Approach, Oxford University Press, Oxford.

Freeden, M. 1998. Is Nationalism a Distinct Ideology?, “Political Studies”, vol. 46, p. 748-765, DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9248.00165.

Freeden, M. 2003. Ideology: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford.

Gdula, M. 2018. Nowy Autorytaryzm, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Gidron, N., Bonikowski, B. 2013. Varieties of Populism: Literature Review and Research Agenda, Weatherhead Center for International Affairs, Cambridge, MA.

IV Rzeczpospolita. Sprawiedliwość dla wszystkich. Program wyborczy Prawa i Sprawiedliwości, 2005, Warszawa.

Jachymek, J., Paruch, W. 2001. Wstęp, [in:] Więcej niż niepodległość: Polska Myśl polityczna (1918-1939), J. Jachymek, W. Paruch (eds.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, p. 9-28.

Kad. 2016. Kaczyński: To naród jest suwerenem, nie TK, 14.03.2016, http://www.fronda.pl/a/kaczynski-to-narod-jest-suwerenem-nie-tk,67831.html (access: 10.08.2018).

Kasprowicz, D., Hess, A. 2017. Populism in Poland – between demagoguery and demophilia, “Środkowoeuropejskie Studia Polityczne”, vol. 2, p. 201-214, DOI: https://doi.org/10.14746/ssp.2017.2.10.

Kazin, M. 2016. Trump and American Populism, “Foreign Affairs”, 6.10.2016, https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2016-10-06/trump-and-american-populism (access: 30.06.2018).

Laclau, E. 2009. Rozum populistyczny, Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław.

Laclau, E. 2010. Co oznacza populizm, [in:] Populizm, O. Wysocka (ed.), Uniwersytet Warszawski, Warszawa, p. 99-116.

Laska, A. 2017. Populizm jako implikacja technokratyzacji polityki, [in:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, F. Pierzchalski, B. Rydliński (eds.), Centrum im. Ignacego Daszyńskiego, Warszawa, p. 49-68.

Latosińska, A. 2016. Nurt konserwatywny i narodowo-katolicki, [in:] Wybrane współczesne nurty polskiej myśli politycznej, J. Kornaś, R. Lisiakiewicz (eds.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, p. 164-214.

Lewandowski, A. 2017. Cultural security in the political programmes of Law and Justice, “Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne”, vol. 56, p. 21-35, DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2017.56.03.

Łukasik-Gębska, S. 2016. Koncepcje edukacji w programach wyborczych wybranych polskich partii politycznych z 2011 i 2015 r, „Społeczeństwo. Edukacja. Język”, Tom 4, p. 53-62.

Migalski, M. 2018. Budowanie narodu. Przypadek Polski 2015-2018, Fundacja Liberte!, Łódź.

Moroska, A. 2010. Prawicowy populizm a eurosceptycyzm (na przykładzie Listy Pima Fortuyna w Holandii i Ligi Polskich Rodzin w Polsce), Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Mouffe, C. 2018. For a Left Populism, Verso, London-New York.

Mudde, C. 2004. The Populist Zeitgeist, “Government and Opposition”, vol. 39, p. 541-563, DOI: https://doi.org/10.1111/j.1477-7053.2004.00135.x.

Müller, J.-W. 2017. Co to jest populizm?, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Nowak, T. 2017. Demagogia i populistyczna propaganda w przekazie publicznym polskich partii opcji narodowo-prawicowej, [in:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, F. Pierzchalski, B. Rydliński (eds.), Centrum im. Ignacego Daszyńskiego, Warszawa, p. 147-161.

Nowoczesna. Solidarna. Bezpieczna Polska, Program wyborczy Prawa i Sprawiedliwości, 2011, Warszawa.

Obacz, P. 2017. Monizm polityczny jako wyraz populizmu. Rozważania teoretyczne na przykładzie dokumentów ideologiczno-programowych Prawa i Sprawiedliwości, Solidarnej Polski i Polski Razem, [in:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, F. Pierzchalski, B. Rydliński (eds.), Centrum im. Ignacego Daszyńskiego, Warszawa, p. 163-179.

Pankowski, R. 2011. The populist radical right in Poland: the patriots, Routledge, London-New York.

Paruch, W. 2015. Konsekwencje definiowania myśli politycznej dla kwestionariusza badań politologicznych. „Humanities and Social Sciences”, vol. XX, 22, p. 157-174, DOI: https://doi.org/10.7862/rz.2015.hss.11.

Przyłęcki, P. 2012. Populizm w polskiej polityce. Analiza dyskursu polityki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa.

Rubisz, L. 2010. Prawo i Sprawiedliwość – konserwatyzm tu i teraz, [in:] Prawo i Sprawiedliwość, M. Migalski (ed.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, p. 56-74.

Rutkowska, P. 2018. Bezpieczeństwo społeczne w programie Prawa i Sprawiedliwości w 2005 roku, [in:] Rzeczpospolita w koncepcjach polskich partii i środowisk politycznych XX i XXI wieku, G. Radomski, M. Strzelecki, K. Sopolińska (eds.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, p. 403-413.

Sanecka-Tyczyńska, J. 2011. Model ustroju państwowego w myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości, [in:] Ustrój państwa w polskiej myśli politycznej XX-XXI wieku, A. Lewandowski, A. Meller, W. Wojdyło (eds.), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, p. 483-500.

Sanecka-Tyczyńska, J. 2011a. Państwo obywatelskie i wspólnota polityczna. Studium o myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Sanecka-Tyczyńska, J. 2012. Idea IV Rzeczypospolitej. Między aprobatą a odrzuceniem, [in:] Między aprobatą a odrzuceniem. Demokracja polska w refleksji i praktyce politycznej XX i XXI wieku, M. Strzelecki (ed.), Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii TWP, Olsztyn, p. 241-258.

Stanley, B. 2008. The thin ideology of populism, “Journal of Political Ideologies”, vol. 13 (1), p. 95-110, DOI: https://doi.org/10.1080/13569310701822289.

Taggart, P. 2010. Populizm, lud i rdzenna kraina, [in:] Populizm, O. Wysocka (eds.), Uniwersytet Warszawski, Warszawa, p. 77-98.

Tomaszewski, P. 2011. Bezpieczeństwo energetyczne polski w założeniach programowych Prawa i Sprawiedliwości, „Historia i Polityka”, nr 6 (13), p. 111-122, DOI: http://dx.doi.org/10.12775/HiP.

Kessel, S., van. 2015. Populist Parties in Europe. Agents of Discontent, Palgrave Macmillan, New York.

Woźniak, W. 2017. Programy polskich partii politycznych jako materiał empiryczny w badaniach dyskursu politycznego, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne”, nr 2, p. 41-58, DOI: http://dx.doi.org/10.14746/ssp.2017.2.3.

Zdrowie. Praca. Rodzina. Program wyborczy Prawa i Sprawiedliwości, 2014, Warszawa.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/k.2018.25.2.145-163
Data publikacji: 2019-02-05 10:53:52
Data złożenia artykułu: 2018-09-06 09:55:42

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2019 Arkadiusz Lewandowski, Marcin Polakowski

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.