Estetyka gotycka w dramatach Dagny Juel Przybyszewskiej

Agnieszka Sell

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest analiza utworów dramatycznych Dagny Juel Przybyszewskiej z wykorzystaniem środków dotychczas nieeksploatowanych i wprowadzenie tej twórczości w obręb estetyki gotyckiej. Taką interpretację wspierają głosy szeregu badaczy, przede wszystkim jednak zachęcają do niej obecne w dziełach Przybyszewskiej nawiązania do literatury i sztuki romantycznej.

W artykule zostały przedstawione analizy dramatów Den Sterkere (Silniejszy), Synden (Grzech), Når solen går ned (Kiedy słońce zachodzi) i Ravnegård (Krukowisko), skupiające się na elementach wspólnych dla utworów Przybyszewskiej i powieści gotyckiej z lat 1764–1830: gotyckiej przestrzeni, gotyckim łotrze, gotyckich upiorach, gotyckim bestiarium oraz gotyckim rekwizytorium.


Słowa kluczowe


modernizm; gotycyzm; dramat; literatura skandynawska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Aguirre M., Geometria strachu, [w:] Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002, s. 15–32.

Banasiak B., Kat i ofiara, czyli negacja Innego, [w:] Idem, Integralna potworność. Markiz de Sade – filozofia libertynizmu, czyli konsekwencje „śmierci Boga”, Łódź 2006, s. 234–269.

Brodal J., Miłość i śmierć – kilka uwag o twórczości literackiej Dagny Juel-Przybyszewskiej, [w:] Dramat obcy w Polsce XIX i XX wieku, red. W. Kaczmarek, J. Michalczuk, Lublin 2004, s. 125–130.

Chwin S., Samobójstwo a żywioł powietrza. Skok z wysokości, lot, spadanie w otchłań, [w:] Idem, Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni, Gdańsk 2010, s. 169–174.

Chwin S., Samobójstwo i czas. Długie i krótkie umieranie. Trucizna, opium, laudanum, [w:] Idem, Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni, Gdańsk 2010, s. 175–185.

Chwin S., Samobójstwo w wodzie, [w:] Idem, Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni, Gdańsk 2010, s. 119–131.

Dopart B., Powieść gotycka – politypiczność gatunku, [w:] Idem, Romantyzm polski: pluralizm prądów i synkretyzm dzieła, Kraków 1999, s. 183–192.

Drabikowska M., Powieść gotycka, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2008, z. 1–2, s. 238–244.

Gazda G., Izdebska A., Płuciennik J., Wstęp, [w:] Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002, s. 9–11.

Gutowski W., Kobieta fatalna czy fatum natury?, [w:] Idem, Nagie dusze i maski. O młodopolskich mitach miłości, Kraków 1997, s. 17–112.

Izdebska A., Gotyckie labirynty, [w:] Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002, s. 33–41.

Izdebska A., Literackie i filmowe konteksty gatunkowe postgotycyzmu, [w:] Genologia dzisiaj, red. W. Bolecki, A. Opacki, Warszawa 2000, s. 130–136.

Janion M., Forma gotycka Gombrowicza, [w:] Eadem, Gorączka romantyczna, Warszawa 1975, s. 167–247.

Janion M., Gotycyzm opinogórski, [w:] Eadem, Niesamowita Słowiańszczyzna. Fantazmaty literatury, Kraków 2006, s. 83–88.

Janion M., Miejsca nawiedzone przez śmierć, [w:] Eadem, Wampir: biografia symboliczna, Gdańsk 2002, s. 37–51.

Janion M., Wampir: biografia symboliczna, Gdańsk 2002.

Janion M., Wśród literackich patronów debiutu, [w:] Eadem, Zygmunt Krasiński: debiut i dojrzałość, Warszawa 1962, s. 36–55.

Juel Przybyszewska D., Samlede tekster, red. K. Sommerseth Jacobsen, R. Lishaugen, T. Tønnessen, Kongsvinger 1996.

Kossak E.K., Profil berlińskiej żony (jesień 1893 – wiosna 1894), [w:] Eadem, Dagny Przybyszewska. Zbłąkana gwiazda, Warszawa 1973, s. 142–167.

Kuźma E., Bestiaria młodopolskie, [w:] Stulecie Młodej Polski. Studia, red. M. Podraza-Kwiatkowska, Kraków 1995, s. 169–185.

McFarlane J., Norwegian Literature 1860–1910, [w:] A History of Norwegian Literature, red. H.S. Næss, Lincoln; University of Nebraska Press in cooperation with the American-Scandinavian Foundation 1993, s. 107–199.

Morawiec A., Gotycyzm w opowiadaniach Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, [w:] Gotycyzm i groza w kulturze, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Łódź 2003, s. 117–135.

Norseng M.K., The Plays, [w:] Eadem, Dagny Juel Przybyszewska. The Woman and the Myth, Seattle–London: University of Washington Press 1991, s. 78–91.

Ostrowski W., Gothic novel, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 1968, z. 1, s. 157–160.

Poe E.A., Wybór opowiadań, tłum. S. Studniarz, Warszawa 2003.

Sawicka A., Dagny Juel Przybyszewska. Fakty i legendy, Gdańsk 2006.

Sinko Z., Angielski romans grozy i jego recepcja w Polsce, [w:] Eadem, Powieść angielska osiemnastego wieku a powieść polska lat 1764–1830, Warszawa 1961, s. 131–169.

Sinko Z., Z zagadnień gotycyzmu europejskiego i jego recepcji polskiej, „Pamiętnik Literacki” 1972, z. 3, s. 29–73.

Štěpán L., Kalejdoskop form genologicznych w popularnych nurtach gotycyzmu, [w:] Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002, s. 115–130.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ah.2015.6.163
Data publikacji: 2016-06-22 08:40:12
Data złożenia artykułu: 2016-06-21 10:35:57

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2016 Agnieszka Sell

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.