Greccy lekarze w oczach rzymskiej elity (od Republiki po I w. n.e.)

María Ángeles Alonso

Streszczenie w języku polskim


W III w. p.n.e. greccy lekarze przywieźli medycynę naukową do Rzymu. Pojawienie się nowych praktyk terapeutycznych, będących dziedzictwem odmiennych ram mentalnych i kulturowych, wywołało podwójną reakcję w Rzymie. Z jednej strony kręgi filhellenistyczne promowały obecność lekarzy w mieście i domach arystokratycznych, z drugiej zaś część elity, która broniła grawitacji rzymskiej, potępiła zarówno nową medycynę, jak i lekarzy. Asymilacja medycyny greckiej w Rzymie została dokonana w I w. p.n.e., jednak postawa elity rzymskiej wobec lekarzy była nadal niejednoznaczna, ponieważ lekarze ci przychodzili zwykle ze Wschodu i praktykowali lekarstwo obce. Celem artykułu była analiza postawy elity rzymskiej wobec tych, którzy musieli zadbać o swoje zdrowie. Za pomocą źródeł literackich autorstwa m.in. Kato Starszego, Cycerona czy Pliniusza, oceniono, do jakiego stopnia ci lekarze, którzy oddziaływali na życie arystokracji, byli postrzegani jako carnifici, którzy zabijali, lub amici, którzy uzdrawiali.


Słowa kluczowe


starożytna medycyna; greccy lekarze; medicus; rzymska arystokracja; rzymska gravitas

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


André J.-M., La médecine à Rome, Paris 2006.

Basore J.W., Seneca. Moral Essays, Vol. 3, Cambridge–London 2006.

Boscherini S., La medicina in Catone e Varrone, [in:] Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II, 37.1, Berlin–New York 1993.

Cary E., Dio’s Roman History, London–Cambridge 1968.

Cary M., Cicero in Twenty-Eight Volumes. XXVIII, Cambridge 1989.

Geller M.J., Ancient Babylonian Medicine: Theory and Practice, Chichester–Malden 2010.

Gourevitch D., Le triangle hippocratique dans le monde gréco-romain. Le malade, sa maladie et son médecin, Roma 1984.

Hirt Raj M., Médecins et malades de l’Égypte romaine. Étude socio-légale de la profession médicale et de ses praticiens du Ier au IVe siècle ap. J.-C., Leiden–Boston 2006.

Jackson J., Tacitus in five volumes. IV The Annals, books IV–VI, XI–XII, Cambridge–London 1986.

Jackson R., Doctors and Diseases in the Roman Empire, London 1988.

Jackson R., Roman Medicine: the Practitioners and their Practices, [in:] Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II, 37.1, Berlin–New York 1993.

Jones W.H.S., Pliny. Natural History, books 28–32, Cambridge–London 1963.

Kajanto I., The Significance of Non-Latin Cognomina, “Latomus” 1968, Vol. 27.

Korpela J., Das Medizinal personal im antiken Rom: eine sozialgeschichtliche Untersuchung, Helsinki 1987.

MacIntosh Turfa J., Becker M.J., Health and Medicine in Etruria, [in:] The Etruscan World, ed. J. MacIntosh Turfa, London–New York 2013.

Marasco G., I medici di corte nell’impero romano, “Prometheus. Rivista quadrimestrale di Studi Classici” 1998, Vol. 24.

Marasco G., I medici di corte nella società imperiale, “Chiron” 1998, Vol. 28.

Marasco G., L’introduction de la médecine grecque à Rome: une dissension politique et idéologique, [in:] Ancient Medicine in its Socio-Cultural Context. Papers read at the Congress held at Leiden University on 13–15 April 1992, eds. Ph.J. van der Eijk, H.F.J. Horstmanshoff, P.H. Schrijvers, Amsterdam 1995.

Massar M., Soigner et servir. Histoire sociale et culturelle de la médecine grecque à l’époque hellénistique, Paris 2005.

Nijhuis K., Greek doctors and Roman patients: a medical anthropological approach, [in:] Ancient Medicine in its Socio-Cultural Context. Papers read at the Congress held at Leiden University on 13–15 April 1992, eds. Ph.J. van der Eijk, H.F.J. Horstmanshoff, P.H. Schrijvers, Amsterdam 1995.

Nutton V., Ancient Medicine, London–New York 2004.

Nutton V., Roman Medicine: Tradition, Confrontation, Assimilation, [in:] Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II, 37.1, Berlin–New York 1993.

Perrin B., Plutarch’s Lives, Cambridge–London 1968.

Perseus under PhiloLogic, http://perseus.uchicago.edu [access: 11.01.2019].

Radice B., Pliny. Letters, books VIII–X. Panegyricus, Cambridge–London 1969.

Sage E.T., Livy with an English translation in fourteen volumes. XI books XXXVIII–XXXIX, Cambridge–London 1983.

Shackleton Bailey D.R., Martial. Epigrams, Vol. 1–2, Cambridge–London 1993.

Solin H., Beiträge zur Kenntnis der griechischen Personennamen in Rom, Helsinki 1971.

Sutton E.W., Cicero, De oratore, books I–II, Cambridge–London 1948.

Turgut M., Ancient medical schools in Knidos and Kos, “Child’s Nervous System” 2011, Vol. 27, No. 2, DOI: https://doi.org/10.1007/s00381-010-1271-2.

Vallance J., The Medical System of Asclepiades of Bithynia, [in:] Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II, 37.1, Berlin–New York 1993.

Visky K., La qualifica della medicina e dell’architettura nelle fonti del diritto romano, “Iura” 1959, Vol. 10.

Winstedt E.O., Cicero. Letters to Atticus, Cambridge–London 1987.

Zorgniotti A.W., Medical numismatics: A Denarius commemorating Rome’s first doctor, Arcagathus (219 B.C.), “Bulletin of the New York Academy of Medicine” 1970, Vol. 46, No. 6.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/f.2018.73.119-137
Data publikacji: 2019-05-27 11:28:54
Data złożenia artykułu: 2018-09-30 14:09:46

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2019 María Ángeles Alonso

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.