Łączliwość składniowa i leksykalno-semantyczna czasowników odnoszących się do stanów emocjonalnych w polu semantycznym gniewu, złości i podziwu – na materiale języka francuskiego i arabskiego

Zouaidi Safa

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest pokazanie podobieństw w wyrażaniu emocji w języku francuskim i arab­skim na przykładzie czasowników odnoszących się do stanów emocjonalnych. Niektórzy lingwiści proponują klasyfikację wymienionych leksemów opartą na kryteriach syntaktycznych (Harris, 1988), inni – ich podział na podstawie homogenicznych cech semantycznych (Mathieu, 2000). Bio­rąc pod uwagę dotychczasową literaturę przedmiotu w obrębie składni i semantyki kontrastywnej, w badaniach skoncentrowano się na ukazaniu specyfiki łączliwości interesujących nas czasowników przez analizę sposobu ustrukturyzowania pola semantycznego nazw emocji w obu porównywanych językach. Opisano zatem syntaktyczną i leksykalno-semantyczną łączliwość czasowników (Novakova, Tutin, 2009), aby dowiedzieć się, czy leksemy czasownikowe, które nazywają ten sam rodzaj emocji w języku francuskim i arabskim, współwystępują z ekwiwalentnymi wyrazami. Pozwoliło to zidentyfikować połączenia, w skład których wchodzą czasowniki emocji w porównywanych językach. W artykule odwołano się do teorii primingu leksykalnego (Hoey, 2005), aby zbadać preferowane relacje syntaktyczne w połączeniach z czasownikami emocji i zweryfikować, czy są one powiązane z takimi parametrami semantycznymi, jak intensywność czy aspekt. Pokazano, że semantyka jest systemowo powiązana ze składnią. Po przedstawieniu ram teoretycznych analizy kontrastywnej i metodologii pracy oraz scharakteryzowaniu korpusu, na którym oparto badania (Emolex i Arabicorpus), zaproponowano semantyczno-syntaktyczną analizę związków łączliwych, należących do pól semantycznych colère (gniew, złość) oraz admiration (podziw) w języku francuskim i arabskim.

Słowa kluczowe


łączliwość czasowników; analiza semantyczno-syntaktyczna; analiza kontrastywna

Pełny tekst:

PDF (Français (France))

Bibliografia


Abu-Ssaydeh, A. (2007). Collocations and the Arabic-English dictionary. Ideas for better dictionaries. International Journal of Arabic-English Studies (IJAES), 8, 69–90.

Arbaoui, N. (2010). Les dix formes de l’arabe classique à l’interface syntaxe/phonologie – Pour une déconstruction du gabarit. Thèse de doctorat, Université Paris 7 – Denis-Diderot.

Blumenthal, P. (2007). Profil combinatoire des mots : analyse contrastive. In : C. Bolly, J. R. Klein, B. Lamiroy (éds.). La phraséologie dans tous ses états. Actes du colloque Phraséologie 2005 (Louvain-la-Neuve, 13–15 octobre 2005) (pp. 131–148). Louvain-la-Neuve : Université catholique de Louvain.

Bouchard, D. (1995). Les verbes psychologiques. Langue française, 105, 6–16.

Creissels, D. (1995). Éléments de syntaxe générale. Paris : Presses universitaires de France.

Desclès, J.-P. (1994). Quelques concepts relatifs au temps et à l’aspect. Studia Kognitywne. Semantyka kategorii Aspektu i czasu, 1, 57–88.

Diwersy, D., Goossens, V., Grutschus, A., Kern, B., Kraif, O., Melnikova, E., Novakova, I. (2014). Traitement des lexies d’émotion dans les corpus et les applications d’EmoBase. Corpus, 13, 269–293.

Donat Vernier, S. J. (1892). Grammaire arabe composée d’après les sources primitives. T. 2, Beyrouth : Imp. catholique.

Dubois, J., Dubois-Charlier, F. (1997). Les Verbes français. Paris : Larousse.

El Kassas, D. (2007). Vers une typologie des équivalents structuraux arabes de l’infinitif français. Conférence internationale de la Faculté de Langue et traduction (Al Alsun), Université de Minia, 23–25 avril 2007, Minia.

Gross, M. (1995). Une grammaire locale de l’expression des sentiments. Langue française, 105, 70–87.

Harris, Z. S. (1988). Language and Information. New York : Columbia University Press.

Hausmann, F. J. (1989). Le dictionnaire de collocations. In : F. J. Hausmann, O. Reichmann, H. E. Wiegand, L. Zgusta (eds.), Worterbucher : ein nternationales Handbuch zur Lexicographie. Dictionnaries, Dictionnaires (pp. 1010–1019). Berlin/New-York : De Gruyter.

Hausmann, F. J. (2007). Lexicologie française et phraséologie. Collocation, phraséologie, lexicographie, 121–53.

Hoey, M. (2005). Lexical priming : a new theory of words and language. London/New York : Routledge.

Ibrahim, A. H. (2001). Une classification des verbes en six classes asymétriques hiérarchisées. Syntaxe et sémantique, 1(2), 81–97. Https://doi.org/10.3917/ss.002.0081 [Article disponible en ligne à l’adresse : http://www.cairn.info/revue-syntaxe-et-semantique-2001-1-page-81.htm (dernière consultation le 11 octobre 2018)].

Mathieu, Y. Y. (2000). Les verbes de sentiment : de l’analyse au traitement automatique. Paris : Éditions du CNRS.

Mel’čuk, I. (1994). Cours de morphologie générale, Vol. 2,. Montréal : Presses de l’université de Montréal, CNRS Éditions.

Nemo, Fr. (2010). Routines interprétatives, constructions grammaticales et constructions discursives. Estudos Linguísticos/Linguistic Studies, 5, 35–53.

Novakova, I., Goossens, V., Melnikova, E. (2012). Associations sémantiques et syntaxiques spécifiques. Sur l’exemple du lexique émotionnel des champs de surprise et de déception. In : F. Neveu, V. Muni Toke, P. Blumenthal, T. Klingler, P. Ligas, S. Prévost, S. Teston-Bonnard (éd.), Actes du 3e Congrès mondial de linguistique française. Lyon, 4–7 juillet 2012 (pp. 1017–1029). Les Ulis, France: EDP Sciences.

Novakova, I., Tutin, A. (éd.) (2009). Le lexique des émotions. Grenoble : ELLUG.

Ruwet, N. (1972). Théorie syntaxique et syntaxe du français. Paris : Seuil.

Ruwet, N. (1994). Être ou ne pas être un verbe de sentiment. Langue française, 103, 45–55.

Sinclair, J. M. (1991). Corpus, concordance, collocation. Oxford : Oxford University Press (Describing English Language).

The Leipzig Glossing Rules : Conventions for interlinear morpheme-by-morpheme glosses, https:// www.eva.mpg.de/lingua/pdf/Glossing-Rules.pdf (consulté le 27 septembre 2017).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2018.36.1.197-206
Data publikacji: 2018-11-05 11:24:50
Data złożenia artykułu: 2018-02-09 23:28:05

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Zouaidi Safa

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.