Fikcyjna nauka, naukowa fikcja i widmowa biblioteka. "Wstęp do imagineskopii" Śledzia Otrembusa Pogrobelskiego

Przemysław Kaliszuk

Streszczenie w języku polskim


Artykuł dotyczy tekstu Wstęp do imagineskopii. Próba zarysu Śledzia Otrembusa Podgrobelskiego [Stanisława Moskala], analizowanego w kontekście zjawisk prozatorskich ósmej i dziewiątej dekady w polskiej literaturze.Autor przygląda się strategiom symulowania dyskursu naukowego, opisuje chwyty mające uprawdopodobnić iluzję autentyczności konceptu niby-nauki – imagineskopii, tropi w tekście Moskala relacje między fikcyjnością i fikcjonalnością a diagnozą stanu nauki i metodologii, którymi posługuje się nauka, by uzasadnić własną odrębność pośród innych dyskursów późnej nowoczesności.Moskal konstruuje ironiczny tekst paranaukowy, kryjąc się pośród widmowych bytów, nieistniejących figur autorskich, dzięki czemu może sformułować istotne wątpliwości co do przywilejowanej pozycji wiedzy eksperckiej w ramach późnej nowo­czesności, a także jest w stanie wyeksponować rolę literatury jako istotnego w tych realiach metajęzyka, który jest świadomy własnych ograniczeń i nie ulega wierze we własną sprawczą moc (co jest problemem nauki, szczególnie przyrodoznawstwa).


Słowa kluczowe


modernizm, awangarda, apokryf, fikcja, polska proza, późna nowoczesność

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Postmodernism Generator, [online:] http://www.elsewhere.org/journal/pomo/ [data dostępu: 30.06.2017].

Barthes R., Dyskurs historii, przeł.A.Rysiewicz, Z.Kloch, „Pamiętnik Literacki” 1984, z.4.

Bayard P., Jak rozmawiać o książkach, których się nie czytało?, Warszawa 2008.

Beck U., Giddens A., Lash S., Modernizacja refleksyjna, przeł.J.Konieczny, War­szawa 2009.

Beck U., Społeczeństwo ryzyka, przeł.S.Cieśla, Warszawa 2002.

Bricmont J., Sokal A., Modne bzdury: o nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów, przeł.P.Amsterdamski, A.Lewańska, Warszawa 2004.

Brzostek D., Projekt literatury konceptualnej? O „książkach nieistniejących” Sta­nisława Lema, „Acta Universitatis Nicolai Copernici” 2001, Filologia Polska LIV.

Cieślikowska T., Wstęp do „neantologii”, czyli rzecz o quasi-recenzjach i quasi-stresz­czeniach, [w:] Modele świata i człowieka, pod red.J.Święcha, Lublin 1985.

Czapliński P., Ślady przełomu. O prozie polskiej 1976–1996, Kraków 1997.

Dawkins R., Postmodernism Disrobed, „Nature” 1998, nr 394.

Dunin-Wąsowicz P., Polska Biblioteka Widmowa. Leksykon książek zmyślonych, Warszawa 2016.

Dziamski G., Postmodernizm wobec kryzysu estetyki współczesnej, Poznań 1996.

Gajda S., Styl naukowy, [w:] Współczesny język polski, pod red.J.Bartmińskiego, Lublin 2001.

Galant J., Polska proza lingwistyczna. Debiuty lat siedemdziesiątych, Poznań 1998.

Giddens A., Nowoczesność i tożsamość, przeł.A.Szulżycka, Warszawa 2012.

Głowala W., Lęk i metoda, „Teksty” 1981, nr 6.

Gondowicz J., Dziś jaja, „Nowe Książki” 2000, nr 11.

K.Choińska, Zamiast powieści, czyli flirt z nicością, „Nurt” 1975, nr 11.

Morawski S., Awangarda artystyczna (o dwu formacjach XX wieku), [w:] tegoż, Wy­bór pism estetycznych, Kraków 2007.

Podgrobelski Śledź Otrembus [Moskal Stanisław], Wstęp do imagineskopii (próba zarysu), Kraków 1977.

Sendyka R., Nowoczesny esej. Studium historycznej świadomości gatunku, Kraków 2006.

Stala M., Parodia jako wartość. Studia o narracji, pod red.J.Błońskiego, S.Jawor­skiego, J.Sławińskiego, Wrocław 1982.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/arte.2017.2.155
Data publikacji: 2018-01-15 13:58:46
Data złożenia artykułu: 2017-07-14 16:01:04

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Przemysław Kaliszuk

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.