Wpływ reguł fiskalnych na strukturę wydatków publicznych w krajach Unii Europejskiej

Marta Postuła, Anna Kawarska

Streszczenie w języku polskim


Uzasadnienie teoretyczne: Światowy kryzys gospodarczy zapoczątkowany w latach 2007–2008 w wielu krajach przerodził się w fazy kryzysu na rynkach finansowych oraz kryzysu ekonomicznego i w finansach publicznych. Z jego skutkami niektórzy mierzą się do dziś. Do narzędzi, które mogłyby w przyszłości pomóc przewidzieć zjawisko nadchodzącego kryzysu i złagodzić jego skutki dla gospodarki, mających wpływ na stabilność finansów publicznych, zalicza się m.in. reguły fiskalne. Są one instrumentem służącym dyscyplinowaniu polityki fiskalnej, mającym za zadanie zapewnienie równowagi finansów publicznych w długim okresie. Stosowane reguły fiskalne mogą przybierać formę reguł numerycznych lub proceduralnych. Reguły fiskalne (szczególnie reguły proceduralne) mają też na celu wzmacnianie stopnia przejrzystości finansów publicznych i usprawnianie zarządzania. Obecnie powszechnie stosowanym narzędziem oceniającym jakość krajowych reguł fiskalnych stosowanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej jest Indeks Reguł Fiskalnych, zdefiniowany i stosowany przez Komisję Europejską.

Cel artykułu: Ocena wpływu stosowanych reguł fiskalnych w krajach Unii Europejskiej na strukturę wydatków publicznych.

Metody badawcze: Analizy teoretyczne i empiryczne (ekonometryczne) w zakresie badanych zmiennych, takich jak wartości Indeksu Reguł Fiskalnych oraz struktury wydatków publicznych zgodnie z klasyfikacją COFOG w poszczególnych krajach członkowskich w latach 2001–2017.

Główne wnioski: Przeprowadzone analizy wykazały, że reguły fiskalne stosowane przez rządy poszczególnych krajów członkowskich Unii Europejskiej mają bezpośredni wpływ na strukturę wydatków państwowych.


Słowa kluczowe


Indeks Reguł Fiskalnych; reguły fiskalne; wydatki publiczne; klasyfikacja COFOG

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


LITERATURA

Ayuso-i-Casals, J., Gonzalez Hernandez, D., Moulin, L., & Turrini, A. (2009). Beyond the SGP: Features and Effects of EU National-Level Fiscal Rules. W: J. Ayuso-i-Casals, S. Deroose, E. Flores, L. Moulin (eds.), Policy Instruments for Sound Fiscal Policies: Fiscal Rules and Institution (s. 204–220). London: Palgrave Macmillan. doi:10.1057/9780230271791_10

Begg, I. (2017). Fiscal and other rules in EU economic governance: helpful, largely irrelevant or unenforceable? National Institute Economic Review, (239). doi:10.1177/002795011723900110

Budina, N., Kinda, T., & Schaechter, A. (2012). Fiscal Rules at Glance: Country Details from a New Dataset. IMF Working Paper, WP/12/273. doi:10.5089/9781616359102.001

Działo J. (2016a). Ewolucja narodowych reguł fiskalnych w krajach Unii Europejskiej w ookresie 2004–2014. Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2(53), 45–65.

Działo, J. (2016b). Indeks reguł fiskalnych jako miara jakości reguł fiskalnych w Unii Europejskiej. Studia Prawno-Ekonomiczne, 99, 214–215.

Fiscal Rules Database. Pobrane z: http://ec.europa.eu/economy_finance/db indicators/fiscal_governance/index en.htm

Franek, S. (2010). Reguły fiskalne w przemianach instytucjonalnych finansów publicznych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, (646), 65–77.

Franek, S., & Postuła, M. (2019). Pomiar siły instrumentów fiskalnych oraz ich skuteczność w poprawie stabilności finansów publicznych w krajach Unii Europejskiej. Materiały i Studia NBP, (334). Pobrane z: www.nbp.pl/publikacje/materialy_i_studia/ms334.pdf

Hallerberg, M., Strauch, R., & von Hagen, J. (2007). The design of fiscal rules and forms of governance in European Union countries. European Journal of Political Economy, 23(2), 338–359. doi:10.1016/j.ejpoleco.2006.11.005

Kantorowicz, J. (2012). Reguły fiskalne – co się sprawdza. Analiza FOR, (3).

Kopits, G., & Symanski, S. (1998). Fiscal policy rules. IMF Occasional Paper (Wahsington), (162). doi:10.5089/9781557757043.084

Kumar, M., Schaechter, A., & Baldacci, A. (2009). Fiscal Rules – Anchoring Expectations for Sustainable Public Finances. IMF Occasional Paper, (12 November).

Maciocha, K. (2017). Reguły fiskalne a kryzys zadłużeniowy w krajach Unii Europejskiej. Nauki o Finansach. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, 1(30), 42–53. doi:10.15611/nof.2017.1.03

Malinowska-Misiąg, E. (2016). Nadzór fiskalny w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Analizy BAS, 3(47). Pobrane z: www.bas.sejm.gov.pl/analizy.php

Marchewka-Bartkowiak, K. (2012). Reguły fiskalne w warunkach kryzysu finansów publicznych. Ekonomia i Prawo, 10(3), 47–59. doi:10.12775/EiP.2012.023

OECD. (2017). Classification of the Functions of Government (COFOG). W: Government at a Glance 2017. Paris: OECD Publishing.

Owsiak, S. (2017). Finanse publiczne – współczesne ujęcie. Warszawa: PWN.

Paluszak, G. (2010). Reguły fiskalne rządów na poszczególnych poziomach władzy w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, (238), 54–68.

Poterba, J.M. (1996). Do Budget Rules Work? NBER Working Paper no. 5550. National Bureau of Economic Research, Cambridge, MA.

Próchnicki, L. (2013). Reguły fiskalne a stabilność fiskalna krajów Unii Europejskiej. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, 1(32), 27–50.

Reuter, W.H. (2017). When and why do countries break their national fiscal rules? Working Paper. German Council of Economic Experts, Wiesbaden, Germany, Working Paper 01/2017.

Schick, A. (2010). Post-Crisis Fiscal Rules: Stabilising Public Finance while Responding to Economic Aftershocks. OECD Journal on Budgeting. doi:10.1787/budget-10-5km7rqpkqts1

Spychała, J. (2015). Wydatkowe reguły fiskalne jako instrument dyscyplinujący finanse publiczne. Współczesne Problemy Ekonomiczne, (11), 227–236. doi:10.18276/wpe.2015.11-21

Sutherland, D., Price, R., & Joumard, I. (2005). Fiscal rules for sub-central level of governments: design and impact. OECD Economics Department Working Paper 2005/465. doi:10.2139/ssrn.870443

Wyplosz, C. (2002). Fiscal Policy: Institutions versus Rules. CEPR Discussion Papers, No. 3238, Centre for Economic Policy Research, Geneva. doi:10.3386/w17884

Wyplosz, C. (2012). Fiscal Rules: Theoretical Issues and Historical Experiences. NBER Working Paper No. w17884.

AKTY PRAWNE

Dyrektywa Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 roku w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.Urz. UE L 306/41, 23.11.2011).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 roku w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej (Dz.Urz. UE L 140/1, 7.05.2013).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 z dnia 21 maja 2013 roku w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny projektów planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro (Dz.Urz. UE L 140/11, 27.0.2013).

Rozporządzenie Rady nr 1466/97/WE z dnia 7 lipca 1997 roku w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych (Dz.Urz. UE L 209, 2.08.1997).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/h.2020.54.4.111-124
Data publikacji: 2020-12-29 19:35:05
Data złożenia artykułu: 2020-06-08 09:52:11


Statystyki

Widoczność abstraktów - 188
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2020 Marta Postuła, Anna Kawarska

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.