Władysław Witwicki’s Personal Ethics – Ambition as a Motivation to Self-Improvement

Lucyna Majewska

Abstract


This article presents Władysław Witwicki’s concepts of ambition and cratism (the drive for power/efficacy) as the foundation of his project for a secular ethics and human self-improvement. It analyzes the psychological and philosophical origins of the theory, regarding the sense of power and its significance for the individual’s moral development. Ambition is portrayed as a positive disposition that fosters self-improvement and the cultivation of responsibility. The article also discusses the premises of a secular ethics grounded in reason, conscience, and social instinct. The conclusions indicate that Witwicki’s thought remains relevant to contemporary discourse on motivation and ethics, demonstrating the connection between the theory of cratism, ambition, and the concept of human self-improvement as a coherent philosophical project.

 


Keywords


Władysław Witwicki; kratism; ambition; personal ethics, secular ethics

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Archiwum Połączonych Bibliotek WFIS UW, IFIS PAN i PTF, sygn. PTF Rps. 02.1, t. XLIII, cz. 1.

Baranowska, Marta. „Nazizm kontra Nietzsche”. Acta Universitatis Wratislaviensis. Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi 30, nr 3039 (2008): 37–64.

Budkiewicz, Janina. „Władysław Witwicki jako psycholog”. Ruch Filozoficzny 33, nr 1 (1975): 1–9.

Hobbes, Thomas. Lewiatan. Tłum. Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN, 1954.

Horecka, Aleksandra. „Kratyzm Władysława Witwickiego”. Rocznik Historii Filozofii Polskiej 6 (2013): 127–156.

Jadczak, Ryszard. Mistrz i jego uczniowie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 1997.

Kotarbiński, Tadeusz. Medytacje o życiu godziwym. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1967.

Majewska, Lucyna. „Ambicja jako osiąganie doskonałości – rozważania w kontekście transgre-sywności”. W: Transgresja jako zjawisko w kulturze. W kręgu szans i zagrożeń, red. Andrzej Ciążela i Sylwia Jaronowska, 77–86. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedago-giki Specjalnej, 2017.

Markinówna, Estera. Psychologja dążenia do mocy: zestawienie poglądów Witwickiego i Adlera. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Psychologiczne, 1935.

Nowicki, Andrzej. Witwicki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982.

Platon, Eutyfron. Tłum. Władysław Witwicki. b.d. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/platon-eutyfron.html [dostęp 11.08.2026].

Platon, Gorgiasz. Tłum. Władysław Witwicki. b.d. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/platon-gorgiasz.html [dostęp 11.08.2026].

Psychologia w szkole lwowsko-warszawskiej, wybór i opracowanie Teresa Rzepa. Warszawa: PWN, 1997.

Rechlewicz, Wojciech. „Poglądy etyczne Władysława Witwickiego”. HETEROGLOSSIA – Studia kulturoznawczo-filologiczne 2025, nr 19: 89–113. https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr19.art5.

Rzepa, Teresa. „Geneza, istota i konsekwencje teorii kratyzmu Władysława Witwickiego (1878–1948)”. Studia Philosophiae Christianae 26, nr 1 (1990): 221–234.

Tatarkiewiczowie, Teresa i Władysław. Wspomnienia. Gdańsk: Wydawnictwo MAKmed, 1998.

Wawrzyniak, Szymon. Kultura poznania siebie upadek czy rozwój? Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, 2016.

Witwicki, Władysław. „Analiza psychologiczna pragnień jako podstawa etyki”. Muzeum. Czasopismo Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych 21, z. 12 (1905): 1026–1038.

Witwicki, Władysław. „Z psychologii stosunków osobistych”. Przegląd Filozoficzny 10, z. 4 (1907): 531–537.

Witwicki, Władysław. Analiza psychologiczna ambicji. Lwów: Polskie Towarzystwo Filozoficzne Skład Główny w Księgarniach S. A. Książnica – Atlas, 1934.

Witwicki, Władysław. Pogadanki obyczajowe. Warszawa: PWN, 1960.

Witwicki, Władysław. Psychologia. T. 2. Warszawa: PWN, 1963.

Witwicki, Władysław. Rozmowa z pesymistą. Wyd. 3, Licealna Biblioteczka Filozoficzna. T. 1. Lwów: Nowa Drukarnia Lwowska, 1938.

Woleński, Jan. „Władysław Witwicki jako filozof”. Filozofia Nauki 7, nr 3–4 (27–28) (1999): 145–151.

Zapolska, Gabriela. Przedpiekle. Powieść z przedmową Władysława Witwickiego. Lwów: Instytut Literacki „Lektor”, 1919.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2026.41.97-116
Date of publication: 2026-09-07 23:36:01
Date of submission: 2026-02-21 18:51:43


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Lucyna Majewska

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.