Władysław Witwickis persönliche Ethik – Ehrgeiz als Beitrag zur Selbstvervollkommnung des Menschen

Lucyna Majewska

Abstract


Der Artikel stellt Władysław Witwickis Konzept von Ehrgeiz und Kratismus als Grundlage seines Entwurfs einer säkularen Ethik und der menschlichen Selbstvervollkommnung vor. Er analysiert die psychologischen und philosophischen Quellen der Theorie des Machtgefühls sowie deren Bedeutung für die moralische Entwicklung des Individuums. Er zeigt den Ehrgeiz als eine positive Disposition auf, die der Selbstvervollkommnung und der Entwicklung von Verantwortungsbewusstsein förderlich ist. Zudem werden die Grundsätze einer säkularen Ethik erörtert, die auf Vernunft, Gewissen und sozialem Instinkt basiert. Die Schlussfolgerungen zeigen, dass Witwickis Gedanken in der heutigen Reflexion über Motivation und Ethik nach wie vor aktuell sind, insbesondere durch die Darstellung des Zusammenhangs zwischen der Theorie des Kratismus, dem Ehrgeiz und dem Konzept der menschlichen Selbstvervollkommnung als kohärentes philosophisches Projekt

Schlagworte


Władysław Witwicki; Kratismus; säkulare Ethik; Ehrgeiz; persönliche Ethik

Literaturhinweise


Archiwum Połączonych Bibliotek WFIS UW, IFIS PAN i PTF, sygn. PTF Rps. 02.1, t. XLIII, cz. 1.

Baranowska, Marta. „Nazizm kontra Nietzsche”. Acta Universitatis Wratislaviensis. Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi 30, nr 3039 (2008): 37–64.

Budkiewicz, Janina. „Władysław Witwicki jako psycholog”. Ruch Filozoficzny 33, nr 1 (1975): 1–9.

Hobbes, Thomas. Lewiatan. Tłum. Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN, 1954.

Horecka, Aleksandra. „Kratyzm Władysława Witwickiego”. Rocznik Historii Filozofii Polskiej 6 (2013): 127–156.

Jadczak, Ryszard. Mistrz i jego uczniowie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 1997.

Kotarbiński, Tadeusz. Medytacje o życiu godziwym. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1967.

Majewska, Lucyna. „Ambicja jako osiąganie doskonałości – rozważania w kontekście transgre-sywności”. W: Transgresja jako zjawisko w kulturze. W kręgu szans i zagrożeń, red. Andrzej Ciążela i Sylwia Jaronowska, 77–86. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedago-giki Specjalnej, 2017.

Markinówna, Estera. Psychologja dążenia do mocy: zestawienie poglądów Witwickiego i Adlera. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Psychologiczne, 1935.

Nowicki, Andrzej. Witwicki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982.

Platon, Eutyfron. Tłum. Władysław Witwicki. b.d. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/platon-eutyfron.html [dostęp 11.08.2026].

Platon, Gorgiasz. Tłum. Władysław Witwicki. b.d. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/platon-gorgiasz.html [dostęp 11.08.2026].

Psychologia w szkole lwowsko-warszawskiej, wybór i opracowanie Teresa Rzepa. Warszawa: PWN, 1997.

Rechlewicz, Wojciech. „Poglądy etyczne Władysława Witwickiego”. HETEROGLOSSIA – Studia kulturoznawczo-filologiczne 2025, nr 19: 89–113. https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr19.art5.

Rzepa, Teresa. „Geneza, istota i konsekwencje teorii kratyzmu Władysława Witwickiego (1878–1948)”. Studia Philosophiae Christianae 26, nr 1 (1990): 221–234.

Tatarkiewiczowie, Teresa i Władysław. Wspomnienia. Gdańsk: Wydawnictwo MAKmed, 1998.

Wawrzyniak, Szymon. Kultura poznania siebie upadek czy rozwój? Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, 2016.

Witwicki, Władysław. „Analiza psychologiczna pragnień jako podstawa etyki”. Muzeum. Czasopismo Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych 21, z. 12 (1905): 1026–1038.

Witwicki, Władysław. „Z psychologii stosunków osobistych”. Przegląd Filozoficzny 10, z. 4 (1907): 531–537.

Witwicki, Władysław. Analiza psychologiczna ambicji. Lwów: Polskie Towarzystwo Filozoficzne Skład Główny w Księgarniach S. A. Książnica – Atlas, 1934.

Witwicki, Władysław. Pogadanki obyczajowe. Warszawa: PWN, 1960.

Witwicki, Władysław. Psychologia. T. 2. Warszawa: PWN, 1963.

Witwicki, Władysław. Rozmowa z pesymistą. Wyd. 3, Licealna Biblioteczka Filozoficzna. T. 1. Lwów: Nowa Drukarnia Lwowska, 1938.

Woleński, Jan. „Władysław Witwicki jako filozof”. Filozofia Nauki 7, nr 3–4 (27–28) (1999): 145–151.

Zapolska, Gabriela. Przedpiekle. Powieść z przedmową Władysława Witwickiego. Lwów: Instytut Literacki „Lektor”, 1919.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2026.41.97-116
Date of publication: 2026-09-07 23:36:01
Date of submission: 2026-02-21 18:51:43


Statistiken


Sichtbarkeit von Abstracts - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indikatoren



Refbacks

  • Im Moment gibt es keine Refbacks


Copyright (c) 2026 Lucyna Majewska

Creative-Commons-Lizenz
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung 4.0 International.