Aktualność wschodnich koncepcji Jerzego Giedroycia

Iwona Hofman

Streszczenie w języku polskim


Jerzy Giedroyc wydawał miesięcznik „Kultura” w latach 1947–2000 w Maisons Laffitte pod Paryżem. Stopniowo „Kultura” stawała się specyficznym ośrodkiem politycznym opartym na publicystyce takich autorów, jak: Juliusz Mieroszewski, Bohdan Osadczuk, Leopold Unger. Mieroszewski był twórcą tzw. koncepcji wschodniej, zakładającej dobrosąsiedzkie stosunki suwerennej Polski z niepodległymi państwami: Ukrainą, Litwą, Białorusią, które wyłonią się wskutek rozpadu ZSRR. Koncepcja ta zrodziła się już w latach 50. XX wieku, a termin ULB został użyty po raz pierwszy w 1973 roku. Oddziaływanie przez publicystykę polegało na przekonaniu opinii publicznej do racjonalizacji sporów historycznych i uznania aspiracji niepodległościowych narodów tworzących w przeszłości Rzeczpospolitą. Po przemianach geopolitycznych i ustrojowych w Europie u schyłku XX wieku uznano, że koncepcja wschodnia „Kultury” ma wymiar aktualny i może stanowić podstawę działań politycznych. Polska jako lider tych zmian przejmowała funkcję orędownika Ukrainy w Unii Europejskiej. Splot okoliczności wewnętrznych (walka polityczna w Ukrainie) i zewnętrznych (przemiany w UE, zmiana priorytetów) spowodował, że Ukraina nie została członkiem UE, mimo zweryfikowanego potencjału społecznego. Koncepcja wschodnia „Kultury” stanowiła jednak mocną przesłankę za uznaniem niepodległości Ukrainy i wsparciem podczas pomarańczowej rewolucji. Dwutorowe działania Giedroycia w sferze kształtowania poglądów politycznych i zmiany stereotypów spowodowały, że bardzo dobrze funkcjonuje współpraca naukowa, kulturalna i społeczna. Rozwija się współpraca w regionach pogranicznych. Fundacje i organizacje pozarządowe prowadzą wspólne inicjatywy na rzecz społeczeństwa obywatelskiego.


Słowa kluczowe


koncepcja ULB, partnerstwo, suwerenność, instrumentalizacja historii

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Berberyusz E., Książę z Maisons-Laffitte, Gdańsk 1994.

Deklaracja w sprawie ukraińskiej, „Kultura” 1977, nr 5/356, s. 66–67.

Dlaczego nie przyjechałem do Polski. Doktorat honoris causa dla Giedroycia, „Gazeta Wyborcza” 1991,

nr 262, s. 7.

Droga na Wschód. Z Jerzym Giedroyciem rozmawia M. Zieliński, „Więź” 1989, nr 10 (397), s. 42–50.

Giedroyc J., Autobiografia na cztery ręce, oprac. K. Pomian, Warszawa 1994, s. 228.

Giedroyc J., Polak zachodni, „Polityka” 1999, nr 47 (2220), s. 66.

Hofman I., Kroniki emigracyjne paryskiej „Kultury”. Rekonesans badawczy, „Annales Universitatis Mariae

Curie-Skłodowska, sectio K. Politologia”, Lublin 2002, s. 87–99.

Jaka Polska na XXI wiek?, „Kultura” 1995, nr 10/577, s. 4–111.

Kosman M., Jerzy Giedroyc – człowiek instytucja, [w:] M. Kosman, Z rozważań nad kulturą polityczną

w Polsce, cz. 2, Poznań 2001, s. 101–115.

Kubik M., Rozmowa z Czesławem Miłoszem, „Gazeta Uniwersytecka UŚ”, dodatek kulturalny, 14.09.

, nr 3, s. 19.

Kubik M., Rozmowa z Jerzym Giedroyciem, „Gazeta Uniwersytecka UŚ”, dodatek kulturalny, 14.09.2001,

nr 3, s. 18.

Linia podziału. Z Krzysztofem Pomianem rozmawia Andrzej Garlicki, „Polityka” 1994, nr 49 (1961), s. 3.

Londyńczyk, Kronika angielska, „Kultura” 1970, nr 9/276.

Łobodowski J., Przeciw upiorom przeszłości, „Kultura” 1952, nr 2/52–3/53, s. 48.

Michnik A., Jak być Polakiem na paryskim bruku, [w:] Jerzy Giedroyc. Redaktor, Polityk, Człowiek, red.

K. Pomian, Lublin 2001, s. 135–150.

Mieroszewski J., Amerykańska „Ostpolitik” i wnioski, „Kultura” 1972, nr 7/298–8/299.

Mieroszewski J., O banałach i cudach w polityce, „Kultura” 1972, nr 4/295.

Mieroszewski J., Polska „Ostpolitik”, „Kultura” 1973, nr 6/309, s. 76.

Mieroszewski J., Polska „Westpolitik”, „Kultura” 1973, nr 9/312.

Mieroszewski J., Rosyjski „kompleks polski” i obszar ULB, „Kultura” 1974, nr 9/324, s. 9.

Pomianowski J., Prawdziwy król bez ziemi, „Rzeczypospolita”, dodatek „Plus-Minus”, 2000, nr 37 (403),

s. 2.

Pomianowski J., Wspomnienia o Jerzym Giedroyciu, „Gazeta Wyborcza” 16–17.09.2000, nr 218.3518,

s. 17–18.

Xiążę Redaktorów. Wspominają go „Gazeta Wyborcza”, 16–17.09.2000, nr 217.3518, s. 10–12.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/we.2018.4.2.53
Data publikacji: 2019-06-27 07:23:31
Data złożenia artykułu: 2019-06-26 10:59:32


Statystyki

Widoczność abstraktów - 186
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2019 Iwona Hofman

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.