"Negatywne i pozytywne koncepcje kreatywności: „wskaźniki ontologiczne” i intencjonalność

Ganna Biłyk

Streszczenie w języku polskim


Sposoby podejścia do rozumienia twórczości można podzielić ze względu „wskaźnik ontologiczny”. Ujęcie pozytywne mówi, że twórczość dodaje do świata pewien nowy byt. Koncepcja negatywna stwierdza, że jeden z elementów bytu zostaje w procesu twórczości usunięty. Analizując relację „twórca – tworczośc”, w każdej koncepcji twórczości można wyodrębnić „nakierowanie” działania twórczego – albo na dodanie nowego bytu, albo na jego usunięcie. Przykładowo, twórczość negatywna jest możliwa tylko w ten sposób, że „twórca” usuwa pewien byt. Jako reprezentatywny przykłady zostały wybrane koncepcje Berdiajewa i Blanchota. Badania pokazują ponadto, że jest więcej złożonych podejść do rozumienia twórczości, na przykład podejście „neutralne” bądź transformatywne, które mówi o przekształcaniu istniejącego w świecie bytu. Antropologiczny aspekt twórczości ujawnia się w pojęciu intencjonalności. Pojęcie to stwarza możliwość różnych ujęć i koncepcji na polu praktyki twórczej.

Słowa kluczowe


twórczość; koncepcje „negatywne”; koncepcje „pozytywne”; intencjonalność

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Berdyaev N., The Crisis of Art, Leman and Sakharov, Moscow 1918 (Бердяев Н. А. Кризис искусства (Репринтное издание) / А. Н. Бердяев. – М.: СП Интерпринт, 1990. – 48 с.).

Berdyaev N., The Sense of Creativity, Prawda, Moscow 1989 (Бердяев Н. А. Смысл творчества. Опыт оправдания человека / Н. А. Бердяев. – М.: Изд-во «Правда», 1989. – 600 с.).

Blanchot M., The Space of Literature, the University of Nebraska Press, London 1982.

Blanchot M., The Wooden Bridge (Repetition, the Neutral), [in:] M. Blanchot, The Infinite Conversation. Theory and History of Literature, Vol. 82, University of Minnesota Press, Minneapolis–London 2003.

Deleuze G., Essays Critical and Clinical, Verso, London–New York 1998.

Homer, The Odyssey, Harvard University Press, William Heinemann Ltd, Cambridge–London 1919.

Horatius, Q. F., The Art of Poetry: To the Pisos, [in:] Horatius Q. F., The Works of Horace, ed. by C. Smart, Th. A. Buckley, Harper & Brothers, New York 1863.

Levchuk L., «To create the world from your own depth…», [in:] V. Romenets. Psychology of creation, Lybid, Kyiv 2001 (Левчук Л. Т. «Творити світ зі своєї власної глибини…» // Роменець В. А. Психологія творчості: Навч. Посібник. 2-ге вид., доп. – К.: Либідь, 2001. – 288 с.).

Plato, “Ion”. Plato in Twelve Volumes, vol. 9, Harvard University Press; William Heinemann Ltd, Cambridge–London 1925.

Pope John Paul II, Letter of his holiness to artists, From the Vatican, Eastern Sunday, April 4th,1999.

Das Unvollendete als Künstlerische Form. Ein Syposium, ed. by J. A. Schmoll, Francke Verlag, Bern und München 1960.

Zborovska N., Psychoanalysis and Literary Criticism, Kyiv 2003 (Зборовська Н. В. Психоаналіз і літературознавство: Посібник. – К.: Академвидав, 2003. – 392 с. – (Альма-матер).

Zinchenko V., Methods of studying literature. System approach, Flinta: Nauka, Moscow 2002 (Зинченко В. Г., Зусман В. Г., Кирнозе З. И. Методы изучения литературы. Системный подход: Учеб. пособие. – М.: Флинта: Наука, 2002. – 200 с.).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2014.11.107
Data publikacji: 2015-04-20 21:47:33
Data złożenia artykułu: 2015-04-20 17:21:09

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2015 Ganna Biłyk

##submission.licenseURL##: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.pl