Fantastyczno-widmowy pogląd na rzeczywistość S. I. Witkiewicza

Andrzej Ostrowski

Streszczenie w języku polskim


Punktem wyjścia rozważań S. I. Witkiewicza, nie tylko filozoficznych, był „świat wewnętrzny” wyrażony w kategorii podmiotu – „Ja” wraz z założeniami poglądu życiowego. Celem artykułu jest wykazanie na dwóch wybranych przykładach twórczości Witkiewicza (literackiej oraz popularyzującej filozofię), w jaki sposób próbuje on wyjść ze „świata wewnętrznego”, czyli przełamać solipsyzm, który ze względu na przyjęte założenia pojawił się w jego twórczości jako niechciana konsekwencja. Według Witkiewicza solipsyzm to fantastyczno-widmowy pogląd na rzeczywistość, ale pomimo to miał on trudności z wykazaniem możliwości przełamania solipsyzmu. Dlatego w desperacji – to teza rozważań – wykorzystuje pozamerytoryczne rozwiązanie, jakim jest enuncjacja stanowiska realizmu monadystycznego. Konsekwencją tego jest odrzucenie solipsyzmu, ale w ujęciu interpretacyjnym nie jest to rozwiązanie filozoficznie satysfakcjonujące.


Słowa kluczowe


Witkiewicz, solipsyzm, enuncjacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arystoteles. Zachęta do filozofii. Przełożył Kazimierz Leśniak. Warszawa: PWN, 1988.

Bocheński, Tomasz, Powieści Witkacego. Sztuka i mistyfikacja. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1994.

Dąbrowska, Emilia, Sztuka albo życie. Estetyka modernistyczna „Jedynego wyjścia” Stanisława Ignacego Witkiewicza. Kraków: Universitas, 2005.

Dombrowski, Maciej. „Filozofia w przebraniu powieści. O Jedynym wyjściu Stanisława Ignace-go Witkiewicza.” Rocznik Podhalański , 2016, t. XI: Wokół Witkiewiczów: 339–364.

Kołakowski, Leszek. Horror metaphysicus. Tłum. Maciej Panufnik. Warszawa: Res Publica, 1990.

Micińska, Anna. Nota wydawnicza. W: Stanisław Ignacy Witkiewicz. Jedyne wyjście., opr. Anna Micińska, 246–295. Warszawa: PIW, 1993.

Ostrowski, Andrzej. „In the Metaphysical Illusions.” W: Witkacy. Logos and Elements, ed. by Teresa Pękala, 137–144. Frankfurt am Main: Peter Lang Edition, 2017.

Ostrowski, Andrzej. „Wspomnienia »Ja«, czyli o próbie przełamania solipsyzmu przez S. I. Witkiewicza.” Rocznik Podhalański, 2016, t. XI: Wokół Witkiewiczów: 303–318.

Soin, Maciej. Filozofia Stanisława Ignacego Witkiewicza. Wrocław: FNP, 1995.

Witkiewicz, Stanisław Ignacy. Jedyne wyjście, oprac. Anna Micińska. Warszawa: PIW 1993.

Witkiewicz, Stanisław Ignacy. Krytyka pracy Joachima Metallmanna o Alfredzie Whiteheadzie. W: Stanisław Ignacy Witkiewicz. Nauki ścisłe a filozofia i inne pisma filozoficzne (1933–1939), oprac. Maciej Dombrowski i Magdalena Bizior-Dombrowska, 374–476. Warszawa: PIW 2014.

Witkiewicz, Stanisław Ignacy. „Wstęp do filozofii dla laika.” W: Nauki ścisłe a filozofia i inne pisma filozoficzne (1933–1939). Stanisław Ignacy Witkiewicz, oprac. Maciej Dombrowski i Magdalena Bizior-Dombrowska, 203–226. Warszawa: PIW, 2014.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2017.23.27
Data publikacji: 2018-07-15 01:58:26
Data złożenia artykułu: 2017-11-25 09:15:22

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Andrzej Ostrowski

##submission.licenseURL##: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.pl