Perspektywistyczny świat José Ortegi y Gasseta

Witold Jacorzynski

Streszczenie w języku polskim


Artykuł analizuje jedno z najbardziej istotnych pojęć filozofii José Ortegi y Gasseta, a mianowicie pojęcie „perspektywizmu”. Analizę rozpoczyna rekonstrukcja najwcześniejszej postaci tego pojęcia, którą zawiera tekst „Medytacje Quijota” [Meditaciones del Quijote]  z roku 1914, a następnie „Espectador” z roku 1916 oraz teksty późniejsze. Uzasadnienie koncepcji perspektywizmu znajdujemy w późniejszych tekstach Ortegi dotyczących antropologii filozoficznej, a jej najbardziej dojrzałą formę w „Espectador”. Następnie uzasadniam, że koncepcja perspektywizmu Ortegi przeszła radykalną ewolucję: zaczynając od wersji ontologicznej i indywidualistycznej, w której perspektywa postrzegana była jako relacja pomiędzy ja okolicznościami, a kończąc na wersjach epistemologicznych i kulturowych, w których pojęcie „perspektywy”, po pewnych nieznacznych przekształceniach o charakterze kolektywistycznym, okazuje się użytecznym narzędziem analiz nie tylko w obszarze dyscyplin filozoficznych, ale także nauk społecznych.


Słowa kluczowe


perspektywa; obserwator; indywidualizm; okoliczność; życie; idee; wierzenia

Pełny tekst:

PDF (Español (España))

Bibliografia


Ariso, José María. “Unbegründeter Glaube bei Wittgenstein und Ortega y Gasset: Ähnliche Antworten auf unterschiedliche Probleme”. Wittgenstein-Studien 2011, 2: 219–248.

Ariso, José María. “Raciovitalismo y forma de vida. La noción orteguiana de «creencia» comparada con el concepto wittgensteiniano de «certeza»”. Revista de Estudios Orteguianos 2013, nº 27: 107–128.

Durán, Manuel (ed.) Ortega, hoy. Xalapa, México: Universidad Veracruzana, 1985.

Ferrater Mora, José. Ortega y Gasset. An Outline of his Philosophy. London: Bowe and Bowes, 1956.

Gonzáles Serrano, Carlos Javier. Pensar la circunstancia. Batiscafo: Barcelona, España, 2015.

Graham, John. The social thought of Ortega y Gasset: a systematic synthesis in postmodernism and interdisciplinarity. Columbia: Missouri Univ. Press, 2001.

Laercio Diógenes. Vida de los filósofos ilustres. Madrid: Alianza Editorial, 2007.

Ortega y Gasset, José. “Meditaciones del Quijote”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. I, 309–400. Madrid: Revista de Occidente, 1946.

Ortega y Gasset, José. “El Espectador”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. II, 15–42. Madrid: Revista de Occidente 1946.

Ortega y Gasset, José. “Apuntes sobre el pensamiento su teurgia y su demiurgia”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. V, 517–550. Madrid: Revista de Occidente 1947.

Ortega y Gasset, José. “En torno a Galileo”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. V, 13-166. Madrid: Revista de Occidente, 1947.

Ortega y Gasset, José. “Un rasgo de la vida alemana”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. 5, 183–209. Madrid: Revista de Occidente, 1947.

Ortega y Gasset, José. “Misión del bibliotecario”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. 5, 209–234. Madrid: Revista de Occidente, 1947.

Ortega y Gasset, José. “El tema de nuestro tiempo”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. III, 143–203. Madrid: Revista de Occidente 1947.

Ortega y Gasset, José. “El sentido histórico de la teoría de Einstein”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. III, 231–244. Madrid: Revista de Occidente, 1947.

Ortega y Gasset, José. “Ideas y Creencias”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. V, 379-492. Madrid: Revista de Occidente, 1947.

Ortega y Gasset, José. “El hombre y la gente”, en Obras Completas de José Ortega y Gasset, t. VII, 71–274. Madrid: Revista de Occidente, 1961.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2019.28.209-231
Data publikacji: 2020-02-14 19:50:37
Data złożenia artykułu: 2019-11-13 20:17:06

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2020 Witold Jacórzyński

##submission.licenseURL##: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.pl