Teoria historii i badanie wartości. W stronę apologii upraktycznienia

Ewa Solska

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest analiza aksjologii badań i edukacji historycznej, marginalizowanego wcześniej obszaru refleksji metodologicznej. Formułuję tezę, że teoria danej dziedziny naukowej to w istocie badanie obecnych w różnych sferach analizy metodologicznej wartości. Główną przesłanką potrzeby wyodrębnienia aksjologii historii jest fakt, że trudno jest pisać o przeszłości (zwłaszcza w sposób naukowy), a historiografia w perspektywie własnych dziejów i własnej teorii sama stanowi problem aksjologiczny. Stąd kolejna teza, że aksjologia historii powinna skoncentrować się na ustalaniu „praktycznego sensu” pracy historyka, który być może można znaleźć w  intelektualnej historii Europy. Proponowana aksjologia historii formuje się zatem poprzez rozważenie postulatów rozumu praktycznego w dyskursie historycznym, analizę  kwestii, czy Platon wypędziłby historyków z państwa oraz analizę pojęcia „upraktycznienia”, które konotuje dwie kategorie: rozumowanie praktyczne oraz praktykę historyczną. Dla uzupełnienia, ideę badacza „aksjologicznie zaangażowanego” przedstawiam również w kontekście lojalizmu i nonkonformizmu, niekompatybilności takich wartości, jak patriotyzm, bezstronność i dążenie do prawdy oraz w kontekście wybranych zagadnień polityki społecznej.


Słowa kluczowe


aksjologia; badanie i uczenie historii; metodologia; sens praktyczny; upraktycznienie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Abramowicz, M., Artur Sporniak, A., Sami w kosmosie, „Tygodnik Powszechny” 05.01.2017, https://www.tygodnikpowszechny.pl/autor.marek-abramowicz-13155 .

Améry, J. Poza winą i karą. Próby przełamania podjęte przez złamanego, przeł. R. Turczyn, Wydawnictwo homini, Kraków 2007.

Badiou A., Święty Paweł. Ustanowienie uniwersalizmu. Przeł. J. Kutyła i P. Mościcki. Kraków: Wydawnictwo Korporacja Ha!Art 2007.

Blackburn, S., Oksfordzki słownik filozoficzny, pod red. Jana Woleńskiego, „Książka i Wiedza”, Warszawa 1997.

Butler, J., Laclau, E., Žižek, S., Przygodność, hegemonia, uniwersalność: współczesne debaty na lewicy, przeł. A. Czarnacka, M. Kropiwnicki, S. Królak, Wydawnictwo „Krytyki Politycznej” Warszawa 2014.

Carrère, E. Królestwo, przeł. K. Arustowicz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2016).

Cicero, De Oratore. Für den Schulgebrauch Erklärt, B.G. Teubner, Lipzig 1862.

C. Plinii Caecilii Secundi, Epistolae Selectae, Lib. VII, 5, za: Selected Letters of Pliny the Younger, Perkins, Marvin & Co., Boston-Philadelphia 1835.

C. Sallusti Crispi, Catilina et Jugurtha, Geogre Long ed., Whittaker and Co., London 1860.

Kant, I., Krytyka czystego rozumu, Tom 2, przeł. R. Ingarden, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Lyotard, J.-F., Poróżnienie, przeł. B. Banasik, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010

Modzelewski, K., Trzy modele historiografii, „Nauka” 2/2009.

Orwell, G., Rok 1984, przeł. T. Mirkowicz, Warszawa 1998.

Przewodnik po epistemologii, red. Renata Ziemińska, wydawnictwo WAM, Kraków 2013.

Reinhard, W. Życie po europejsku: od czasów najdawniejszych do współczesności, przeł. J. Antkowiak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.

Topolski, J., Teoretyczne problemy wiedzy historycznej. Antologia tekstów, red. E. Domańska, Wydawnictwo Nauka i Innowacje, Poznań 2016, s. 81 (pdf).

White, H., Przeszłość praktyczna, pod red. E. Domańskiej, UNIVERSITAS, Kraków 2014.

Zbiór sentencji, przysłów i popularnych powiedzeń łacińskich, red. M. Suwała, za: Słownik łacińsko-polski, polsko-łaciński, Wyd. Literat, Toruń 2008.

Cytat z wiersza Aleksandra Wata pt. Ciemne świecidło, za antologią Powiedzieć to inaczej. Polska liryka nowoczesna, w wyborze Jerzego Borowczaka i Michała Larka, Poznań 2011.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2018.25.129
Data publikacji: 2018-07-31 21:30:06
Data złożenia artykułu: 2018-03-21 10:41:58

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Ewa Solska

##submission.licenseURL##: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.pl