Funkcje regulacji czasu pracy wobec idei równości i sprawiedliwości

Michał Skąpski

Streszczenie w języku polskim


Kwestie realizacji zasad równości i sprawiedliwości, zarówno w regulacji czasu pracy, jak i w innych działach prawa pracy, wymagają wnikliwej analizy. Problem narastania społecznych nierówności jest obecnie jedną z głównych kwestii dyskutowanych w krajach wysoko rozwiniętych. Wskazuje się, że zjawisko to nie tylko zaprzecza ideom równości i sprawiedliwości, ale także staje się przeszkodą dla dalszego rozwoju gospodarczego. Sprawa ta jest ściśle związana z prawem pracy, gdyż narastanie nierówności następuje również w ramach realizowanych współcześnie różnych formach zatrudnienia. Artykuł podejmuje analizę kwestii równości i sprawiedliwości w regulacji czasu pracy w kilku aspektach. Pierwszy dotyczy określenia równowagi między interesami gospodarczymi i społecznymi w regulacji czasu pracy, co ma związek z koncepcją funkcji prawa pracy, obejmujących interesy wszystkich podmiotów aktywnych na rynku pracy. W tekście wskazuje się, że w ewolucji polskiego prawa pracy od dwóch dekad widać jednostronne ukierunkowanie zmian na realizację interesów gospodarczych, co prowadzi do stopniowego pogarszania warunków wykonywania pracy. W opracowaniu zostały poruszone kwestie podmiotowego i przedmiotowego zakresu regulacji czasu pracy, w których widać istotne problemy związane z równością i sprawiedliwością. Dotyczą one przede wszystkim objęcia regulacją czasu pracy wyłącznie osób wykonujących pracę podporządkowaną, co współcześnie nie znajduje uzasadnienia aksjologicznego ani gospodarczego. Ustawodawca nie wykazywał konsekwencji, ustanawiając regulacje czasu pracy w wielu partykularnych przypadkach. Czas pracy w wielu zawodach odbiega od modelu kodeksowego w różnych kierunkach, często bez wyraźnego uzasadnienia tego stanu rzeczy. Te regulacje zostały poddane krytyce jako odstępstwa od idei równości i sprawiedliwości. Ostatnim z podjętych zagadnień jest przyszła rola regulacji czasu pracy jako instrumentu sprawiedliwego podziału wolumenu pracy w sytuacji kurczenia się zapotrzebowania na pracę ludzką.


Słowa kluczowe


sprawiedliwość społeczna; równość; czas pracy; regulacja prawna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bauman Z., Globalizacja, Warszawa 2000.

Danecki J., Jedność podzielonego czasu. Czas pracy i czas wolny w społeczeństwach uprzemysłowionych, Warszawa 1970.

Florek L., Ochrona miejsc pracy a interesy pracowników, pracodawców i bezrobotnych, [w:] Prawo pracy a bezrobocie, pod red. L. Florka, Warszawa 2003.

Grimm K., Socjalna gospodarka rynkowa w RFN. Koncepcja – rozwój – problematyka, Warszawa 1992.

Hajn Z., Elastyczność popytu na pracę w Polsce. Aspekty prawne, [w:] Elastyczne formy zatrudnienia i organizacji pracy a popyt na pracę w Polsce, pod red. E. Kryńskiej, Warszawa 2003.

Hardt M., Negri A., Rzecz-pospolita, Kraków 2012.

Kwiatkowski E., Bezrobocie. Podstawy teoretyczne, Warszawa 2002.

Latos-Miłkowska M., Tendencje rozwoju przepisów o czasie pracy wobec prognoz gospodarczych i społecznych, [w:] Czynnik czasu w nowej gospodarce, pod red. H. Strzemińskiej, M. Bednarskiego, Warszawa 2014.

Martin H.-P., Schumann H., Pułapka globalizacji, Wrocław 1999.

Piketty T., Capital in the Twenty-First Century, London 2014.

Sanetra W., Uwarunkowania instytucji czasu pracy, [w:] Czas pracy, pod red. L. Florka, Warszawa 2011.

Smoder A., Elastyczny czas pracy jako instrument budowania czy burzenia równowagi praca – życie?, [w:] Czynnik czasu w nowej gospodarce, pod red. H. Strzemińskiej, M. Bednarskiego, Warszawa 2014.

Sobczyk A., Prawo pracy w świetle Konstytucji RP, t. 1, Warszawa 2013.

Standing G., Precariat. The New Dangerous Class, London/New York 2011.

Strzemińska H., Czas pracy w nowej gospodarce. Trendy i formy organizacji, [w:] Czynnik czasu w nowej gospodarce. W jakim kierunku zmierzamy?, pod red. H. Strzemińskiej, M. Bednarskiego, Warszawa 2014.

Strzyczkowski K., Konstytucyjna zasada społecznej gospodarki rynkowej jako podstawa tworzenia i stosowania prawa, [w:] Zasady ustroju społecznego i gospodarczego w procesie stosowania Konstytucji, pod red. C. Kosikowskiego, Warszawa 2005.

Supiot A., Zatrudnienie pracownicze i zatrudnienie niezależne, [w:] Referaty na VI Europejski Kongres Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, Warszawa, 13–17 września 1999.

Thurow L.C., Przyszłość kapitalizmu, Wrocław 1999.

Urbański J., Prekariat i nowa walka klas, Warszawa 2014.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/g.2015.62.2.199
Data publikacji: 2016-02-08 12:28:04
Data złożenia artykułu: 2015-07-22 10:16:23


Statystyki


Widoczność abstraktów - 649
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 899

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2016 Michał Skąpski

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.