Wywiadówka jako przestrzeń procedur i rytuałów. O oficjalności i obligatoryjności

Barbara Lulek

Streszczenie w języku polskim


Wprowadzenie

Relacje rodziców i nauczycieli ujęte są w wielu szkołach w ramy grupowych i indywidualnych form współpracy. Jednym z elementarnych, utrwalonych tradycją sposobów komunikowania się wymienionych osób jest wywiadówka, prowadzona według stałej formuły obejmującej przywitanie, sprawy organizacyjne, podanie wykazu ocen, wolne wnioski. Wywiadówka przebiega zatem według określonej społecznej praktyki, złożonej z sekwencji działań uczestników. Charakteryzuje ją oficjalność, obligatoryjność i często jednokierunkowy przepływ informacji. Dostrzec należy także wyraźny podział kompetencji oparty na rozgraniczeniu „my-oni”.

Cel badań

W niniejszym artykule przedstawiono grupowe spotkania rodziców i nauczycieli w kategoriach powtarzających się, stereotypowych zachowań o przewidywalnej formie, łączących się z realizacją wartości. Celem badań jest opisanie wywiadówki w kategoriach zidentyfikowania i nazwania rytuałów występujących podczas spotkań grupowych.

Metoda badań

Prowadzono badania zorientowane na ujawnianie typowych praktyk społecznych, w postaci procedur i rytuałów. Zgromadzono dane empiryczne w oparciu o obserwację uczestniczącą oraz wywiad. W toku badań skoncentrowano się na doświadczeniach rodziców związanych z tłokiem, oczekiwaniem, walką na argumenty oraz władzą nad mową.

Wyniki

Na podstawie zebranych danych dokonano kategoryzacji zachowań uczestników wywiadówek szkolnych i wyodrębniono: zagubienie w nadmiarze wydarzeń i informacji, rutynę, nawyk, brak refleksji oraz pomniejszanie poczucia efektywności działania innych osób.

Wnioski

Podkreślono, że sztywność, powtarzalność i rytmiczność zachowań oraz odwoływanie się do autorytarnego porządku sprzyja podporzadkowaniu, a tym samym utrudnia, niekiedy uniemożliwia budowanie bliskości pomiędzy współpracującymi dla dobra dziecka stronami.

 

 


Słowa kluczowe


nauczyciele, rodzice, rytuały, wywiadówka

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babbie, E. (2007). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: PWN.

Collins, P. (2005). Thirteen Ways of Looking at a „Ritual”. Journal of Contemporary Religion, 3, s. 323-342.

Dąsal, M. (2018). Rytuały, obrzędy, ceremonie. Kraków: Nomos.

Domagała-Kręcioch, A. (2014). Nauczyciel źródłem szkolnego nieporozumienia. Odbicie w krzywym zwierciadle? W: A. Domagała-Kręcioch. B. Majerek (red.). Szkoła jako przestrzeń edukacyjnego (nie)porozumienia (s. 13-25). Kraków: Impuls.

Dudzikowa, M., Czerepaniak-Walczak, M. (2010). Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności. W: M. Dudzikowa. M. Czerepaniak-Walczak (red.). Wychowanie: pojęcia-procesy-konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie. T.5 (s. 9-26). Gdańsk: GWP.

Dziuban, Z. (2008). Wytwarzanie przestrzeni. Między przestrzenią teorii a przestrzenią praktyki. W: Z. Rykiel (red.). Nowa przestrzeń społeczna w badaniach socjologicznych (s. 61-70). Rzeszów: Wyd. UR.

Flick, U. (2011). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: PWN.

Grochowalska, M. (2014). Codzienność świata społecznego szkoły kontekstem doświadczania napięć przez nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej. W: A. Domagała-Kręcioch. B. Majerek (red.). Szkoła jako przestrzeń edukacyjnego (nie)porozumienia (s. 61-76). Kraków: Impuls.

Jałowiecki, B., Szczepański, M.S. (2002). Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej. Warszawa: Scholar.

Jankowski, A. (1998). Uczeń w teatrze życia szkolnego. Warszawa: WSiP.

Kawecki, I. (1996). Etnografia i szkoła. Kraków: Impuls.

Kawecki, I. (2018). Szkice z metodologii jakościowych badań edukacyjnych. Rzeszów: Wyd. UR.

Kluz-Stańska, D. (2015). Szkolna klasa – miejsce (nie)przyjazne dziecku. W: T. Sadoń-Osowiecka (red.). Miejsce, przestrzeń, krajobraz. Edukacyjne znaki (s. 39-62). Gdańsk: Wyd. UG.

Lulek, B. (2014). O miejscu wyznaczanym rodzicom w szkołach podstawowych i gimnazjalnych. Ujęcie porównawcze. W: B. Lulek. K. Szmyd (red.). Edukacja wobec wyzwań współczesności. Rodzina – szkoła – region – kultura (s. 155-174). Krosno: Wyd. PWSZ.

Lulek, B. (2015). W poszukiwaniu dróg urzeczywistniania dobra dziecka. Pomiędzy współpracą a rywalizacją. W: W. Furmanek. A. Długosz (red.) Rodzina i szkoła środowiskami urzeczywistniania wartości (s. 137-145). Rzeszów: Wyd. UR.

Lulek, B., Reczek-Zymróz, Ł. (2014). Rodzina i szkoła w zmieniającej się przestrzeni edukacyjnej. Dylematy czasu przemian. Rzeszów: Bonus Liber.

Łobocki, M. (2007). W trosce o wychowanie w szkole. Kraków: Impuls.

Marynowicz-Hetka, E. (2007). Pedagogika społeczna. Warszawa: PWN.

Mastalski, J. (2007). Samotność globalnego nastolatka. Kraków: PAT.

Nalaskowski, A. (2002). Przestrzenie i miejsca szkoły. Kraków: Impuls.

Nalaskowski, A. (1999). Szkoła jako zorganizowane zaprzeczenie przekonania o niepowtarzalności człowieka. W: F. Adamski (red.). Wychowanie na rozdrożu. Personalistyczna filozofia wychowania (s. 35-42). Kraków: Wyd. UJ.

Palka, S. (2006). Metodologia, badania, praktyka pedagogiczna. Gdańsk: GWP.

Polak, K. (2012). Bezradność nauczyciela. Kraków: Wyd. UJ.

Szewczyk, J. (2002). Szkolne obrzędy i rytuały w kontekście mitycznej podróży bohatera. Kraków: Impuls.

Sztompka, P. (2009). Przestrzeń życia codziennego. W: M. Bogunia-Borowska (red.). Barwy codzienności: analiza socjologiczna (s. 29-50). Warszawa: Scholar.

Ujma, M. (1999). „Site”: miejsce, gdzie znajdują się ruiny. W: M. Kitowska-Łysiak. E. Wolicka (red.). Miejsce rzeczywiste. Miejsce wyobrażone. Studia nad kategorią miejsca w przestrzeni kultury (s. 179-203). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2021.40.1.71-85
Data publikacji: 2021-04-16 14:27:05
Data złożenia artykułu: 2020-11-30 18:06:09


Statystyki

Widoczność abstraktów - 145
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 117

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2021 Barbara Lulek

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.