Раннiя лацiнаграфiчныя тэксты на старабеларускай мове

Алена Рудэнка

Streszczenie w języku polskim


«Prosta mova» was an official East Slavic language of the Grand Duchy of Lithuania. Texts in «prosta mova» were written in  different graphics systems: Cyrillic, Latin and even Arabic letters. The article is devoted to the earliest texts in «prosta mova» written by Latin alphabet. Reasons for such texts, their characteristics and spesific features are analysed. The author considers such texts hybrid ones, and proves that they were not only  transliterated, but original ones, too.


Bibliografia


Kurzowa, Zofia. (1993). Język polski Wileńszczyzny i kresów północno-wschodnich: XVI–XX wiek. Warszawa: Wydawn. Nauk. PWN.

Stang, Christian. (1935). Die westrussische Kanzleisprache des Großfürstentums Litauen. Oslo: I Kommisjon hos Jacob Dybwad.

Stopka, Krzysztof. (2013). Języki oswajane pismem. Alografia kipczacko-ormiańska i polsko-ormiańska w kulturze dawnej Polski. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Tomelleri, Vittorio. (2015). “Die kyrillische Schrift als Symbol kultureller Zugehörigkeit und Orientierung”. Slavic Alphabets in Contact (p. 221-262). Bamberg: University of Bamberg Press.

Анічэнка, Уладзімір. (1969). Беларуска-ўкраінскія пісьмова-моўныя сувязі. Мінск: Навука і тэхніка.

Бiндзiч, Таццяна. (2001). Рукапiсная беларуская лацiнка: да пастаноўкi праблемы. Беларускі археаграфічны штогоднiк, 2, c. 187-193.

Баршчэўская, Ніна. (2013). Этапы развiцця старабеларускай мовы ў кантакце з мовамi суседнiх народаў. Acta Albaruthenica, 13, c. 123-135. Warszawa.

Брэгер, Герман. (2009). “Рэдкі ўзор транслітэрацыі кірыліцай польскамоўнага дакумента канца XVI ст. у Вялікім Княстве Літоўскім”. Silva rerum nova. Штудыі ў гонар 70-годдзя Георгія Якаўлевіча Галенчанкі (c. 53-54). Вільня – Мінск.

Верхоланцева, Юлия. (2010). Кириллическая запись латинских молитв и отрывка чина мессы из рукописи Синодального собрания ГИМ № 558. Древняя Русь и вопросы медиевистики, 2 (40), c. 74-90. Москва.

Живов, Виктор. (1996). Язык и культура в России ХVІІІ века. Москва: Школа «Языки русской культуры».

Журавский, Аркадий. (1978). “Деловая письменность в системе старобелорусского литературного языка”. Восточнославянское и общее языкознание (c. 185-191). Москва: Наука.

Жураўскi, Аркадзь. (1967). Гiсторыя беларускай лiтературнай мовы, т. 1. Мiнск: Навука і тэхніка.

Жураўскі, Аркадзь. (1993). “Беларуская мова”. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі, т. 1. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі.

Золтан, Андраш. (2014). Interslavica. Исследования по межславянским языковым и культурным контактам. Москва: Индрик.

Иванов, Вячеслав. (2003). “Славянские диалекты в соотношении с другими языками ВКЛ”. Славянское языкознание. XIII международный съезд славистов. Любляна. Доклады российской делегации. Москва. URL: http://kogni.narod.ru/gediminas.htm (доступ: 28.06.2013).

Карский, Евфимий. (1921). Белорусы. ІІІ. Очерки словесности белорусского племени. 2. Старая западнорусская письменность. Петроград: 12-я Государственная Типография.

Клімаў, Ігар. (2013). “Функцыянаванне і ўзаемадзеянне розных славянскіх моў і літаратур у Вялікім княстве Літоўскім”. Мовазнаўства. Літаратуразнаўства. Фалькларыстыка. ХV Міжнародны з’езд славістаў (Мінск, Беларусь, 20–27 жніўня 2013). Даклады беларускай дэлегацыі (c. 53‐72). Мінск: Беларуская навука.

Кожинова, Алла, Суркова, Елена. (2013). “Лингвистическая рефлексия в раннем восточнославянском переводе книги Даниила из Виленского Ветхозаветного свода (F 19–262)”. Лингвистическая эпистемология: история и современность. XV Международный съезд славистов (c. 64-94). Минск: ПринтЛайн.

Мароз, Валянціна. (2009). Лацінскае пісьмо ў гісторыі Беларусі (на матэрыяле летапісаў). Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук, 1, 118-122. Мінск.

Мароз, Валянціна. (2013). Мова беларускiх летапiсаў у кантэксце фармiравання беларускай лiтаратурнай мовы старажытнага перыяду. Дыс. на атрыманне вучонай ступенi доктара фiлалагічных навук. Мінск.

Пазднякоў, Валерый. (2015).

Моладаўскі звон. Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя, т. 2. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі. URL: http://vkl.by/articles/2152 (доступ: 16.10.2016).

Подтергера, Ирина, О чем молчат рукописи? Палеографические и кодикологические данные как ключ к языку и истории (в печати).

Поляков, Федор. (1999). “Иерархия языков и память культуры: польские и неолатинские элементы в поэтике Симеона Полоцкого”. Traduzione e rielaborazione nelle letterature di Polonia Ucraina e Russia XVI-XVIII secolo (c. 249-266). Edizioni dell’Orso.

Руденко, Елена. (2015a). Латинографичная деловая письменность на старобелорусском языке. Матэрыялы XI Мiжнародных кнiгазнаўчых чытанняў «Кнiжная культура Беларусi XI – пачатку ХХ ст.», 154-160. Минск: Национальная библиотека РБ.

Руденко, Елена. (2015b). “Ранние белорусские латинографичные тексты как показатель контактной языковой зоны” (c. 140-149). Языковой контакт. Минск: РИВШ.

Русанiвський, Віталій. (2001). Історія української літературної мови. Kиїв. URL: http://litopys.org.ua/rusaniv/ (доступ: 28.06.2013).

Свяжынскi, Уладзімір. (2003). Аб статусе беларускай і ўкраінскай моў у часы Вялікага княства Літоўскага. METRICIANA: Даследаванні і матэрыялы Метрыкі Вялікага княства Літоўскага VIII, том II ATHENAEUM: Commentarii Historiae et Culturae, 132-163. Мінск.

Свяжынскі, Уладзімір. (2001). Праблема ідэнтыфікацыі афіцыйнай мовы Вялікага княства Літоўскага. METRICIANA: Даследаванні і матэрыялы Метрыкі Вялікага княства Літоўскага» I, том 1 (3) ATHENAEUM: Commentarii Historiae et Culturae. URL: http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/metriciana/01/04.htm (доступ: 01.07.2014).

Суркова, Елена. (2015). “Азбука и/или Abeceda: об истории графических систем в Беларуси”. Slavic Alphabets in Contact (c. 95-130). Bamberg: University of Bamberg Press.

Тиванова, Галина. (1989). Особенности языка белорусской письменности XVIII в. Автореф. дис. кандидата филологических наук. Минск.

Толстой, Никита. (1988). История и структура славянских литературных языков. Москва: Наука.

Томеллери, Витторио. (2011). “Латинская традиция у восточных славян (некоторые заметки)”. Античная культура и славянский мир (c. 214-221). Минск: РИВШ.

Успенский, Борис. (1977). “История русского литературного языка как межславянская дисциплина”. Избранные труды. Том III. Общее и славянское языкознание (c. 121–142). Москва: Школа «Языки русской культуры».

Успенский, Борис. (1994). Краткий очерк истории русского литературного языка (ХІ-ХІХ вв.). Mосква: Гнозис.

Шакун, Леў. (1984). Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. Мінск: Універсітэцкае.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2017.11.%25p
Data publikacji: 2017-12-27 13:31:56
Data złożenia artykułu: 2017-06-24 10:32:18

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2017 Алена Рудэнка

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.