Białoruś jako pogranicze a pogranicza Białorusi: zarys problematyki badań językoznawczych z przełomu XX i XXI w.

Jadwiga Kozłowska-Doda

Streszczenie w języku polskim


W artykule poruszono kwestie dotyczące badań terenowych oraz analizy językoznawczej materiału pochodzącego ze stref kontaktów gwar białoruskich z innymi językami (gwarami). Autorka dokonuje przeglądu publikacji z przełomu XX i XXI wieku, aby na ich podstawie rozważyć dyskusyjne kwestie odnoszące się do określeń o charakterze terminologicznym. Zestawia uzupełniające się tradycyjne i nowatorskie sposoby interpretacji faktów językowych oraz pokazuje, że niektóre stereotypowe poglądy pojawiają się także we współczesnych opracowaniach językoznawczych.


Słowa kluczowe


pogranicze; Białoruś; kontakt językowy; metodologia badań językoznawczych; terminologia językoznawcza; słowniki gwarowe

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arkuszyn, H. (2014). Narodna leksika Zachidnoho Polissia. Łuck: Schidnojewropejskyj nacionalnyj uniwersytet imeni Lesi Ukrajinky.

Awaniesow, R. I., Atrachowicz, K. K., Mackiewicz, J. F. (red.). (1968). Linhwistycznaja heahrafija i hrupouka bełaruskich haworak. Mińsk: Nawuka i Technika.

Awaniesow, R. I., Orłowa, W. G. (red.). (1965). Russkaja dialektołogija. Moskwa: Nauka.

Bachmannová, J. (1998). Podkrkonošský slovník. Praha: Academia.

Barszczewska, N., Jankowiak, M. (2012). Białoruska dialektologia. Warszawa: Wydawnictwo UW.

Bartmiński, J. (1992). Głos w dyskusji nad referatem Elżbiety Smułkowej. W: E. Smułkowa. (2002). Białoruś a pogranicza. Studia o języku i społeczeństwie (s. 346). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Bartmiński, J. (1996). O „Słowniku stereotypów i symboli ludowych”. W: J. Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych. T. 1: Kosmos. Cz. 1: Niebo: światła niebieskie, ogień, kamienie (s. 9–34). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Bartmiński, J. (2008). Etnolingwistyka, lingwistyka kulturowa, lingwistyka antropologiczna? Język a Kultura, 20, s. 15–33.

Bednarczuk L. (1999). Litewsko-słowiańskie pogranicze językowe w pierwszej połowie XX w. w świetle badań Olgierda Chomińskiego. Acta Baltico-Slavica 24, s. 95–105.

Bednarczuk L. (opr. i posłowie), Chomiński O. (2010). Obszar językowy litewski w państwie polskim 1927–1933. Acta Baltico-Slavica, 34, s. 197–261.

Budźko, I. (2007). Lingwistyczny i socjolingwistyczny charakter białoruskiego pogranicza. Podniesienie kwestii. W: Smułkowa, E., Engelking, A. (red.), Pogranicza Białorusi w ujęciu interdyscyplinarnym (s. 259–280). Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Budźko, I., Guszczewa, O., Kazancewa, H., Smułkowa, E. (2009). Brasławszczyzna. Pamięć i współczesność. T. II: Słownictwo dwujęzycznych mieszkańców rejonu (Słownik brasławski). Warszawa: Wydawnictwo UW.

Budźko, I., Guszczewa, O., Kazancewa, H., Smułkowa, E. (2011). Brasławszczyzna. Pamięć i współczesność. T. I. Historia regionu. Charakterystyka socjolingwistyczna. Świadectwo mieszkańców. Warszawa: Wydawnictwo UW.

Bіder, H. (2000). Moŭnaja sіtuacyja na Zachodnіm Palessі. W: Jazyk i socium. Materiały III Mieżdunarodnoj naucznoj konferencii, Minsk 1999 (s. 26–32). Minsk: BGU.

Chromczanka, A. R. (2004). Paŭnoczna-mastoŭskija haworki: arealnaja, henetycznaja i typałahicznaja charaktarystyka. Minsk: BDU.

Cychun, H. (1993). Inawacyi sławianskich kantaktnych zon. Rozprawy Slawistyczne, 6, s. 31–35.

Cychun, H. (2001). Pra zachodniepaleskuju litaraturnuju mikramowu (projekt M. Szelahowicza),W: Klimczuk, F., Enhielkinh, A., Łabaczeŭskaja, V. (red.). (2001). Zaharodzdzie–3: Materyjały nawukowa-krajaznaŭczaj kanferencyi Palessie u XX st. (1–4 czerwienia, Biełastok), Miensk: Technalohija. Pobrano z: http://languages.miensk.com/Lang_Eu_As_Af/ Indoeuropean/Westpalesian/prajekt_sheliah.htm (dostęp: 11.09.2013).

Cychun, H. (2005). Na linhvistycznym sumieżży. Acta Albaruthenica. Nawukowy zbornik, 5, s. 22–25.

Czyżewski, F. (2001). Granice polityczne a granice językowe – propozycje metodologiczne (na przykładzie gwar pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego). W: E. Smułkowa, A. Engelking (red.), Język i kultura białoruska w kontakcie z sąsiadami. Studia poświęcone Antoninie Obrębskiej-Jabłońskiej w stulecie urodzin (s. 63–69). Warszawa: Wydział Polonistyki UW.

Czyżewski, F. (w druku). Centra i peryferia w opisach dialektologicznych pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego.

Dejna, K. (1994). Atlas polskich innowacji dialektalnych. Warszawa–Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Dejna, K. (1951). Polsko-laskie pogranicze językowe na terenie Polski. T. I–II. Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Dejna, K. (1976). Językowa przynależność gwar brzesko-pińskich. W: Języki i literatury wschodniosłowiańskie. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej, Łódź 14–15 czerwca 1976 (s. 13–20). Łódź: Uniwersytet Łódzki.

Dejna, K. (1979). Z metodologii badań gwar peryferyjnych i wyspowych. Rozprawy Komisji Językowej ŁTN, XXV, s. 35–40.

Dejna, K. (1998). Gwara i jej stosunek do innych odmian języka ogólnonarodowego. W: S. Gala (red.), Teoretyczne, badawcze i dydaktyczne założenia dialektologii (s. 13–22). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Doroszewski, W. (1953). Przedmiot i metody dialektologii. Poradnik Językowy, 1, s. 1–8; 2, s. 1–7; 3, s. 2–10; 4, s. 4–12.

Doroszewski, W. (1962). Dialektologia a metoda historyczno-porównawcza. W: W. Doroszewski, Studia i szkice językoznawcze (s. 449–458). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Doroszewski, W. (1962). O statystyczne przedstawienie izoglos. W: W. Doroszewski, Studia i szkice językoznawcze (s. 380–392). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Dubisz, S. (1992). Problematyka lingwistyczna w badaniach nad pograniczami polszczyzny (przegląd zagadnień, wnioski, postulaty badawcze). W: S. Dubisz (red.), Granice i pogranicza (s. 17–22). Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.

Dulewiczowa, I. (1992). Problem wewnętrznej granicy języka na tle słowiańskich badań porównawczych. W: K. Handke (red.), Słowiańskie pogranicza językowe. Zbiór studiów

(s. 37–43). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

Durnowo, N. N., Sokołow, N. N., Uszakow, D. N. (1915). Opyt dialektołogiczeskoj karty russkogo języka w Jewropie. Moskwa: Sinodalnaja tipografija.

Glinka, S., Obrębska-Jabłońska, A., Siatkowski, J. (red.). (1980). Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. T. I. Wrocław: Ossolineum.

Grinbłat, M., J. (1959). K woprosu o uczastii litowcew w etnogenezie biełorusow. W: S. A. Tarakanowa, L. N. Tereńtjewa (red.), Trudy Pribałtijskoj objedinionnoj kompleksnoj ekspiedicii. T. 1: Woprosy etniczeskoj istorii narodow Pribałtiki: Po dannym archeologii, etnografii i antropologii (s. 523–543). Moskwa: Izdatelstwo Akademii Nauk SSSR.

Handke, K. (1986). Dialektologia i inne nauki. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica, 12, s. 37–46.

Jankowiak, M. (2006). Jazykovaja charaktieristika dierievienʹ na bielorussko-russkom pograniczni. Studia Slavica,VI, s. 264–278.

Jankowiak, M. (2006). Sociolingvisticzeskaja situacija biełorusow na biełorussko-rossijskom pograniczji. Linguistica Lettica, XV, s. 193–210.

Jankowiak, M. (2009). Gwary białoruskie na Łotwie w rejonie krasławskim. Studium socjolingwistyczne. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

Jankowiak, M. (2010). Biełaruskajamowa ŭ Latwii: status, sfery wykarystannia, pierspiektywy. Acta Albaruthenica, 10, s. 301–310.

Jankowiak, M. (2010). Leksіka biełaruskamoŭnych życharoŭ Łathalіі (na prykładzie Krasłaŭskaha rajona),W: S. Kawalou, R. Radzik, M. Sajewicz (red.). Polsko-białoruskie związki kulturowe, literackie i językowe (s. 397–406). Lublin: WydawnictwoUMCS.

Jankowiak, M. (2013). Gwary białoruskie na zachodniej Smoleńszczyźnie – dzieje agonii. Slavia, 82(3), s. 315–322.

Jankowiak, M. (2015). Biełaruskija haworki ŭ Krasłaŭskim rajonie Latwii. Sacyjalinhwistycznaje dasledawannie. Piatrovicz A. (pierakł.). Wyd. 2-oje, papr. Smalensk: Inbielkult.

Karaś, H. (2002). Gwary polskie na Kowieńszczyźnie. Warszawa–Puńsk.

Karaś, H. (2016). Dialektologia w ujęciu Witolda Doroszewskiego. Poradnik Językowy, 1, s. 53–66.

Karaś, H. (bez daty). Definicja dialektologii, jej przedmiot, zadania i podstawowe terminy; Metody dialektologii – uwagi wstępne; Główne nurty metodologiczne w badaniach dialektologicznych. Szkoły dialektologiczne. W: H. Karaś (red.), Gwary polskie. Przewodnik multimedialny. Pobrano z: http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1 (dostęp: 10.10.2016).

Karłowicz, J. (1900–1911). Słownik gwar polskich. T. 1–6. Kraków: Akademia Umiejętności.

Karski, E. (1903). Etnograficzeskaja karta bełorusskogo plemieni. Bełorusskije gowory. W: E. F. Karski. Biełorusy. T. 1: Wwiedenije w izuczenije jazyka i narodnoj słowiestnosti. Warszawa: Tipografija Warszawskogo Uczebnogo Okruga.

Karski, J. (2001). Biełarusy. Minsk: Biełaruski knihazbor.

Kazloŭskaja-Doda, J. (2008). Jaszcze raz pra „prostuju mowu”. W: L. P. Kuncewicz, N. W. Paleszczuk (red.), Dyjalektałohija i historyja biełaruskaj mowy. Materyjały Miżnarodnaj nawukowaj kanfierencyi, Minsk, 15–16 krasawika 2008 hoda (s. 117–122). Minsk: Prawa i ekanomika.

Kazloŭskaja-Doda, J. (2005). Sprażennie dziejasłowaŭ u polskaj haworcy niekalkich wiosak Woranaŭskaha rajona. Acta Albaruthenica. Nawukowy zbornik, 5, s. 212–220.

Kąś, J. (2003). Etnografia w słowniku gwarowym. W: J. Sierociuk (red.), Gwary dziś 2. Regionalne słowniki i atlasy gwarowe (s. 241–248). Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki.

Klimczuk, F. (apriel 1996). Etniczeskaja struktura nasielenija Briestskoj obłasti (k woprosu o „skrytych” etnosach). Berestejskyj kraj. Pobrano z: http://brama.brestregion.com/ nomer12–13/artic03.shtml (dostęp: 09.09.2013).

Klimczuk, F. D. (1981). K istorii rasprostranienija goworow w jugo-wostocznoj Litwie. W: W. W. Iwanow (red.), Balto-slawianskije issledowanija. 1980.

Klimczuk, F. D. (1983). Haworki Zachodniaha Palessia:Fanietyczny narys. Minsk: Nawuka i technika.

Klimczuk, F. D. (2015). Haworki Bierasciejskaj wobłasci. W: F. Czyżewski, A. Dudek-Szumigaj, M. Żygalova (red.), Gdzie bije źródło… Pieśni ludowe pogranicza Polski i Białorusi (s. 129–143). Lublin–Wisznice: Bez erraty Zbigniew Dyszczyk.

Kłoskowska, A. (1996). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kłoskowska, A. (1994). Pogranicze kulturowe w perspektywie badań biograficznych. W: W. Władyka (red.), Inni wśród swoich (s. 100–106). Warszawa: Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.

Kniūkšta, P. (1990). Wileńszczyzna i język litewski. Mikalonienė, B. (tłum. z lit.). Vilnius: Mokslas.

Kozłowska-Doda, J. (1999). Sytuacja językowa w rej. woronowskim na Białorusi. W: J. Rieger (red.), Język polski dawnych Kresów Wschodnich (s. 11–26). T. II . Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.

Kozłowska-Doda, J. (2011). Międzynarodowa Konferencja Naukowa Pogranicze w perspektywie językowej, historycznej i kulturowej, 12–13 listopada 2010. Studia Białorutenistyczne, 5, s. 477–480.

Krasowska, H., Suchomłynow, L. (2006). Relacyjność językowego i kulturowego pogranicza. W: Z. Kowalski, H. Krasowska, J. Makar, W. Strutyński (red.), Bukowina. Tradycje i współczesność (s. 191–198). Piła–Czerniowce–Suczawa: Związek Polaków w Rumunii, Dom Polski.

Kraŭcewicz, A. (2014). Kraina pahraniczcza: wybranyja twory. Smalensk: Inbielkult.

Krawczyk, A. (2007). Zapożyczenia leksykalne w sytuacji wielojęzyczności. Ukrainizmy i rusycyzmy w gwarze Maćkowiec na Podolu. Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Krywicki, A. A. (2003). Dyjalektalohija bielaruskaj mowy. Minsk: Wyszejszaja szkoła.

Krywicki, A., Cychun, H., Jaszkin, I., Michajłaǔ P. (1982–1987). Turaŭski słoŭnik. T. 1–5. Minsk: Nawuka i Technika.

Kuprianowicz, G. (bez roku). Ukraińskie odrodzenie na Polesiu Zachodnim (Ziemi Brzeskiej), Nad Bugom i Narwoju – ukraińśki czasopis Podlaszczia, s. 14. Pobrano z: http://nadbuhom.pl/art_2395.html (dostęp: 09.09.2013).

Kuraszkiewicz, W. (1963). Zarys dialektologii wschodniosłowiańskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kuraszkiewicz, W. (1964). Tendencje białoruskie i ukraińskie w gwarach okolic Puszczy Białowieskiej. Acta Baltico-Slavica, I, s. 247–257.

Kurjan, I. (2005). Biełaruska-polskaje moŭnaje pamieżża. Prablema nawukowaha padychodu. Acta Albaruthenica. Nawukowy zbornik, 5, s.17–21.

Mackiewicz, J., F. (red.), (1979–1986). Słoŭnik biełaruskich haworak Paŭnoczna-Zachodniaj Biełarusi i jaje pahraniczcza, u 5 tamach. Minsk: Nawuka i technika.

Małecki, M.. (1933). Do genezy gwar mieszanych i przejściowych (ze szczególnym uwzględnieniem granicy językowej polsko-czeskiej i polsko-słowackiej), Slavia Occidentalis, XII, s. 81–90 [przedruk w: Małecki, M. (2004). Dialekty polskie i śłowiańskie (s. 135–140). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego].

Marusyk, T. (2003). Ukrajincy Berestejszczyny: mynule y suczasne. Radio Swoboda, 15.10.2003. Pobrano z: http://www.novamova.com.ua/htm/marusyk/marusyk_7.htm (dostęp: 24.01.2013).

Niemkiewicz, E. (2000). Bibliografia bibliografii językoznawstwa polskiego. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Niewskaja, L. G., Sudnik, T. M. (1978). Dialektnyje kontakty w zonie sowriemiennogo baltijsko-slawianskogo etnojazykowogo pograniczja, W: W. I. Borkowskij, O. N. Trubaczow, S. B. Biernsztejn, N. I. Tołstoj (red.), Sławianskoje jazykoznanije: VIII Mieżdunarodnyj sjezd slawistow (s. 285–307). Moskwa: Nauka.

Nitsch, K. (1924). Granice państwa a granice dialektów. Język Polski, V, s. 80–86.

Nitsch, K. (1925, styczeń). Język polski na Wileńszczyźnie. Przegląd Współczesny, XII, s. 25–32 [przedruk w: J. Rieger (red.). (2006). Język polski dawnych Kresów Wschodnich 3 (s. 29–35). Warszawa: Wydawnictwo Semper].

Nitsch, K. (1957). Dialekty języka polskiego. Wrocław–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.

Nitsch, K. (1960). Wybór polskich tekstów gwarowych. Warszawa: PWN.

Nowicka, E. (1999). Badanie pogranicza. Kilka propozycji metodologicznych. Pogranicze. Studia Społeczne, 8, s. 13–22.

Ostrowski, B. (2013). Białoruskie gwary Grodzieńszczyzny. Wybrane zagadnienia. Kraków: IJ PAN.

Padłużny, A. I. (red.). (1993). Biełaruskaje mowaznaŭstwa. Biblijahraficzny pakazalnik 1976– 1985. Minsk: CNB AN Biełarusi (rataprynt).

Pahareły, A. (2013). Spradwiecznaje pamieżża. Savchenko, Andrew. (2009). Belarus – A Perpetual Borderland. Leiden–Boston: Brill, 239 p. Palitycznaja Sfiera, 21 (2), s. 124–130.

Papko, A. (2012). Bełaruś – nijaki nia most i pamieżża, Radyjo Racyja, 27.04.2012. Pobrano z: http://radyjo.net/4/91/Artykul/97761)/ (dostęp: 24.01.2013).

Prochorowa, S. (1995). Metody issledowanija perechodnych goworow. W: M. Kondratiuk (red.), (1995). Badania dialektów i onomastyki na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim (s. 187–192). Białystok: Uniwersytet Warszawski. Filia w Białymstoku.

Rastorgujew, P. A. (1960). Gowory na tierritorii Smolenszcziny. Minsk: Izdatelstwo AN BSSR.

Rastorgujew, P. A. (1973). Słowar’ narodnych goworow Zapadnoj Briańszcziny: Materiały dla istorii słowarnogo sostawa goworow. Minsk: Nauka i Technika.

Rieger, J. (1989). Z dziejów języka rosyjskiego. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Rieger, J. (2001). Język mniejszości – z problematyki badawczej w odniesieniu do polszczyzny na Wschodzie i języka ukraińskiego w Polsce. W: J. Rieger (red.), Język mniejszości w otoczeniu obcym (s. 9–16). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.

Rieger, J. (2015). „Nowe” i „stare” w metodołohiji dyjałektołohicznych studiji. W: P. Hrycenko, N. Chobzej (red.), Dialektołohiczni studiji 10. Tradiciji i nowatorstwo w suczasnych studijach. Lwiw: IU NAN Ukrajiny [w druku].

Rieger, J. (2014). Słownictwo polszczyzny gwarowej na Brasławszczyźnie. Oparte głównie na nagraniach i zapisach Anny Stelmaczonek-Bartnik, Barbary Jasinowicz, Wiktora i Elżbiety Minksztymów, Natalii Ananiewej, kartoteki Wiaczesława Werenicza. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa.

Rieger, J., Cechosz, I., Dzięgiel, E. (2001). Badania gwar kresowych dziś. W: J. Sierociuk (red.), Gwary dziś. 1: Metodologia badań (s. 95–110). Poznań: Wydawnictwo PTPN.

Rieger, J., Masojć, I., Rutkowska, K. (2006). Słownictwo polszczyzny gwarowej na Litwie. Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Rudnik-Karwatowa, Z. (red.). [oprac. Kornacka, M., Rudnik-Karwatowa, Z. przy współudziale slawistów z krajowych i zagranicznych ośrodków naukowych]. (1995 i nast.). Bibliografia językoznawstwa slawistycznego za rok 1992. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

Rusak, W. P. (red.). (2004). Biełaruskaje mowaznaŭstwa. Biblijahraficzny pakazalnik 1986–1991. Minsk: Biełaruskaja nawuka.

Sadowski, A. (1995). Pogranicze polsko-białoruskie. Tożsamość mieszkańców. Białystok: Trans Humana.

Sajewicz, M. (1992). Nasza mowa prosta, czyli o białorusko-ukraińskiej granicy językowej na Białostocczyźnie. Nad Bugom i Narwoju – ukrainśki czasopis Pidliaszszia, 3(4), s. 15–19.

Sajewicz, M. (1993). O ustalaniu przynależności językowej gwar peryferyjnych (na przykładzie gwar poleskich). Rozprawy Slawistyczne, 6, s. 255–263.

Sajewicz, M. (1997). O białorusko-ukraińskiej granicy językowe na Białostocczyźnie. Rozprawy Slawistyczne, 12, s. 91–105.

Savchenko, A. (2009). Belarus – A Perpetual Borderland. Leiden–Boston: Brill.

Sawaniewska-Mochowa, Z. (1991). Bibliografia prac o polszczyźnie kresowej. Studia nad polszczyzną kresową, VI, s. 223–254.

Sawaniewska-Mochowa, Z. (1995). Bibliografia prac o polszczyźnie kresowej za lata 1989–1993 (z uzupełnieniami do roku 1988). Studia nad polszczyzną kresową, VIII, s. 265–282. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.

Sicińska, K. (w druku). O statusie i nazewnictwie polszczyzny kresowej raz jeszcze.

Smułkowa, E. (1999). Sytuacja językowa w Ejszyszkach. Wyniki badań sondażowych prowadzonych na Litwie w 1997 roku. W: J. Porayski-Pomsta (red.), Sytuacja językowa Wileńszczyzny (s. 54–64). Warszawa: Wydawnictwo UW.

Smułkowa, E. (2000). Dwujęzyczność po białorusku: bilingwizm, dyglosja, czy coś innego? Prace Katedry Kultury Białoruskiej, 1: Język a tożsamość na pograniczu kultur, s. 90–100.

Smułkowa, E. (2002). Pogranicze językowe jako przedmiot współczesnej dialektologii. W: Smułkowa, E. Białoruś i pogranicza. Studia o języku i społeczeństwie (s. 425–431). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Smułkowa, E. (2002). Pojęcie gwar przejściowych i mieszanych na polsko-białorusko-ukraińskim pograniczu językowym. W: Smułkowa, E. Białoruś i pogranicza. Studia o języku i społeczeństwie (s. 336–348). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Smułkowa, E. (2002). Propozycja terminologicznego zawężenia zakresu pojęć: „gwary przejściowe” – „gwary mieszane”. W: Smułkowa, E. Białoruś i pogranicza. Studia o języku i społeczeństwie (s. 349–354). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Smułkowa, E. (2007). Wokół pojęcia pogranicza. Wschodnie i zachodnie pogranicze Białorusi w ujęciu porównawczym. W: E. Smułkowa, A. Engelking (red.), Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej (s. 5–14). Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Smułkowa, E. (2007). Zachodniaje i ŭschodniaje pamieżża Bielarusi – ahulnaje i spiecyficznaje. Ustupnyja zauwahi. W: S. Zaprudski, A. Fiaduta, Z. Szybieka (red.), Biełaruś i bielarusy ŭ prastory i czasie: Zbornik da 75–hoddzia prafiesara Adama Maldzisa (s. 283–290). Minsk: Limaryus.

Smułkowa, E. (2014). Henadź Cychun, Wybranyja pracy: bełarusistyka, sławistyka, arealnaja linhwistyka, Minsk 2012, s. 370, Rocznik Slawistyczny (Revue Slavistique), 63, s. 210–216.

Smułkowa, E. (2005). Dumajuczy pra pamieżża. Acta Albaruthenica. Nawukowy zbornik, 5, s. 26–30.

Smułkowa, E., Engelking A. (2007). Uwagi o metodzie badań terenowych na pograniczach Białorusi. W: E. Smułkowa, A. Engelking (red.), Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej (s. 15–18). Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Smułkowa, E., Engelking, A. (red.). (2007). Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej. Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Stieber, Z. (1934). Sposoby powstania słowiańskich gwar przejściowych. Kraków: Polska Akademia Umiejetności.

Straczuk, J. (2006). Cmentarz i stół. Pogranicze prawosławno-katolickie w Polsce i na Białorusi. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Sudnik, T. M. (1975). Dialekty litowsko-sławianskogo pograniczja: Oczerki fonołogiczeskich sistiem. Moskwa: Nauka.

Sziriajew, J. J. (1991). Belaruś: Ruś Biełaja, Ruś Cziornaja i Litwa w kartach. Mińsk: Nauka i Technika.

Tarnacki, J. (1939). Studia porównawcze nad geografią wyrazów (Polesie–Mazowsze). Warszawa: Uniwersytet Józefa Piłsudskiego.

Tołstoj, N. I., Tołstaja, S. M. (1983). O zadaczach etnolingvisticzeskogo izuczenija Polesja. W: N. I. Tołstoj (red.). Polesskije tnolingwisticzeskij sbornik: materiały i issledowanija (s. 3–21). Moskwa: Nauka.

Uliasz, S. (1997). O kategorii pogranicza kultur. W: C. Kłak (red.), Pogranicze kultur (s. 9–20). Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Urbańczyk, S. (red.). (1994). Encyklopedia języka polskiego. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.

Weinreich, U. (1953). Languages in Contact. New York: Linguistic Circle of New York.

Zaręba, A. (1983). Dialektologia a onomastyka. W: Zaręba, A. Pisma polonistyczne i slawistyczne (s. 355–373). Warszawa–Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zielińska, A. (2011). O koncepcji słownika pogranicza: Brasławszczyzna. Pamięć i współczesność, t. 2, Słownictwo dwujęzycznych mieszkańców rejonu (słownik brasławski), red. Elżbieta Smułkowa, zespół autorki: Iryna Budźko, Olga Guszczewa, Helena Kazancewa, Elżbieta Smułkowa, konsultacja lituanistyczna Nijola Biriel, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009. Acta Baltico-Slavica, 35, s. 277–283.

Zinkevičius, Z. (1966). Lietuvių dialektologija. Vilnius: Mintis.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2016.10.235
Data publikacji: 2016-12-22 13:50:47
Data złożenia artykułu: 2016-06-25 22:10:30

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2016

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.