JAKA WOLA, TAKA DOLA ‘Your will is your fate’

Anna Pajdzińska

Abstract


The article is an attempt to reconstruct the linguistic view of the Polish concept of wola (will). The analysis is concerned with: the lexicographic treatment of the word wola, its word-formation family, its semantic relations with other words, the syntactic constructions in which it occurs, fixed collocations, and etymology. Linguistic data show that in Polish culture “wola” is attributed not only to people (both individuals and communities) but also to God. Older dictionaries show that “wola” was regarded as a spiritual force (of the soul), whereas now it is treated as a property of the human psyche. Foregrounded are its egoistic rather than its altruistic aspects: the desire to realize one’s goals and satisfy one’s needs. It has always been treated as a stimulus in decision-making: thanks to one’s will, people set goals to themselves and try to achieve them; therefore, “wola” is something precious and desired. The linguistic view of wola fully agrees with philosophical debates: What is will? Is human will free? Where is the boundary between will and the various exigencies of human life?

Keywords


linguistic worldview; will; freedom; self-will

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Apresjan Jurij D., 1995, Obraz čeloveka po dannym jazyka: popytka sistemnogo opisanija, „Voprosy jazykoznanija”, 1.

Boryś Wiesław, 2006, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Brückner Aleksander, 1985, Słownik etymologiczny języka polskiego, wyd. IV, Warszawa: Wiedza Powszechna.

Chojak Jolanta, 2006, Semantyka i składnia czasowników oznaczających reakcje słowne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Danielewiczowa Magdalena, 2008, Wiedza i niewiedza. Studium polskich czasowników epistemicznych, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Katedra Lingwistyki Formalnej.

Długosz-Kurczabowa Krystyna, 2003, Nowy słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Grochowski Maciej, 1978, Charakterystyka semantyczna wyrażeń wolitywnych, „Polonica” IV.

Grochowski Maciej, 1980, Pojęcie celu. Studia semantyczne, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Gugała Marta, 2008, O wolitywności w połączeniach czasownika (nie)chcieć w zdaniach z subiektem nieosobowym, [w:] Pojęcie – słowo – tekst, red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Janowska Aleksandra, 2011, Polak żyje w wolności. Wolność indywidualna i społeczna w polszczyźnie, [w:] Humanizm w języku polskim. Wartości humanistyczne w polskiej leksyce i refleksji o języku, red. Aleksandra Janowska, Magdalena Pastuchowa, Radosław Pawelec, Warszawa: Wydawnictwo Neriton.

Marcjanik Małgorzata, 1980, Czasowniki modalnokauzatywne we współczesnej polszczyźnie. Analiza łączliwości czasowników oznaczających rozkaz, prośbę, namowę, zakaz, pozwolenie, Zielona Góra: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2013.25.131
Data publikacji: 2013-01-06 00:00:00
Data złożenia artykułu: 2015-09-07 00:13:07


Statistics

Total abstract view - 248
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 299

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2015 Anna Pajdzińska

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.