How does history reside in memory and memory in language?

Wojciech Chlebda

Abstract


The article attempts to lay out the research area of three major concepts: history, memory, and language. Because each of them is polysemous and can relate to different ontological domains in different situations (extralinguistic reality, textual or narrative reality), an attempt is made to add precision to the semantics of the words that express these concepts. There are complex relationships between the meanings of each of the words (i.e., between history1 and history2, or memory1 and memory2) and in the “horizontal” aspect between history1 and memory1 or history2 and memory2. Each of these arrangements has a unique linguistic characterization but there are also five features that function as the common denominator between the three constructs of history2 (i.e., historiography), memory2 (accounts of the content of memory), and the linguacultural worldview: subjectivity, narration, selectivity, interpretation, and “languaging”. That common denominator makes it possible to juxtapose and compare the diverse pictures of the same section of reality.


Keywords


history; historiography; memory; linguistic worldview; subjectivity; narration; selectivity; interpretation; languaging

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Appleby Joyce, Hunt Lynn, Jacob Margaret, 2000, Powiedzieć prawdę o historii, tłum. Stefan Amsterdamski, Poznań.

Bartmiński Jerzy, 2006, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin.

Bartmiński Jerzy, 2013, The Cognitive Definition as a Text of Culture, [w:] The Linguistic Worldview: Ethnolinguistics, Cognition, and Culture, ed. by Adam Głaz, David S. Danaher, Przemysław Łozowski, London, s. 161-180.

Bartmiński Jerzy, 2014, Narracyjny aspekt definicji kognitywnej, [w:] Narracyjność w języku i kulturze, red. Dorota Filar, Dorota Piekarczyk, Lublin, s. 99-115.

Chlebda Wojciech, 2005, Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne, Opole.

Chlebda Wojciech, 2007, Tezy o niepamięci zbiorowej, „Prace Filologiczne” LIII, s. 71-78.

Chlebda Wojciech, 2011, Szkice do językowego obrazu pamięci. Pamięć jako wartość, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 23, s. 83-98.

Chlebda Wojciech, 2012, Pamięć ujęzykowiona, [w:] Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, red. Jan Adamowski, Marta Wójcicka, Lublin, s. 109-119.

Chlebda Wojciech, 2017, Nad kartami prac profesora Witolda Mańczaka. Notatki z marginesów, „LingVaria”, numer specjalny, s. 7-17.

Cyngot Dorota, 2012, Archeologia a językoznawstwo, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. Stanisław Tabaczyński, Arkadiusz Marciniak, Dorota Cyngot, Anna Zalewska, Poznań, s. 791-802.

Czerwiński Maciej, 2014, Archiwum znaków – semiotyka pamięci kulturowej, „Tekst i Dyskurs. Text und Diskurs” 7, s. 31-48.

Dobrosielski Paweł, 2017, Spory o Grossa. Polskie problemy z pamięcią o Żydach, Warszawa.

Gajewski Krzysztof, 2018, Historiografia jako praktyka dyskursywna, „Nauka” nr 2, s. 43-59.

Górny Maciej, 2013, Historiografia w pamięci i pamięć w historiografii, [w:] Polskoniemieckie miejsca pamięci, red. Robert Traba, Hans Henning Hahn, współpr. Kornelia Kończal. Tom 4: Refleksje metodologiczne, Warszawa, s. 187-200.

Lavabre Marie-Claire, 2014, Między historią a pamięcią: w poszukiwaniu metody, [w:] (Kon)teksty pamięci. Antologia, red. Kornelia Kończal, Warszawa, s. 53-63.

Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów, red. nacz. Jerzy Bartmiński, t. 2. Europa, red. Wojciech Chlebda, Lublin--Opole 2018; t. 3. Praca, red. Jerzy Bartmiński, Małgorzata Brzozowska, Stanisława NiebrzegowskaBartmińska, Lublin 2016.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga, 2003, Uwagi o pewnych niebezpieczeństwach związanych z kontrastywnym badaniem językowego obrazu świata, [w:] Studia z semantyki porównawczej, cz. II, red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, Warszawa, s. 357-370.

Marciniak Arkadiusz, 2012, Przedstawianie i narratywizm w archeologii, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. Stanisław Tabaczyński, Arkadiusz Marciniak, Dorota Cyngot, Anna Zalewska, Poznań, s. 162-177.

Menz Mariusz, 2014, Pamięć historyczna, [w:] Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Robert Traba, współpr. Joanna Kalicka, Warszawa, s. 328-330.

Minta-Tworzowska Danuta, 2012, Źródło / Ślad / Artefakt / Rzecz / Przedmiot, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. Stanisław Tabaczyński, Arkadiusz Marciniak, Dorota Cyngot, Anna Zalewska, Poznań, s. 137-161.

Napiórkowski Marcin, 2016, Powstanie umarłych. Historia pamięci 1944-2014, Warszawa.

Pajdzińska Anna, 2007, Pamięć jako wartość, [w:] Człowiek wobec wyzwań współczesności. Upadek wartości czy walka o wartość?, red. Jan Mazur, Agata Małyska, Katarzyna Sobstyl, Lublin, s. 253-261.

Pajdzińska Anna, 2005, Pajdzin’ska Anna, 2005, Obraz pamjati v pol’skom jazyke, [w:] Memory and Text. Cognitive and Cultural Aspects. Pamjat’ i tekst. Kognitivnye i kulturologičeskie aspekty, red. Teresa Dobrzyńska, Rajya Kuncheva, Sofia, s. 189-200.

Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, red. Waldemar Czachur, Warszawa 2018.

Praca ludzka w perspektywie interdysycyplinarnej, red. Arkadiusz Bagłajewski, Jerzy Bartmiński, Monika Łaszkiewicz, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Lublin 2018.

Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. Stanisław Tabaczyński, Arkadiusz Marciniak, Dorota Cyngot, Anna Zalewska, Poznań 2012.

Roniker Jerzy, 2002, Mit i historia. Mitotwórcze funkcje podręczników szkolnych, Kraków.

Szacka Barbara, 2006, Czas przeszły, pamięć, mit, Warszawa.

Szpociński Andrzej, 2006, Formy przeszłości a komunikacja społeczna, [w:] Andrzej Szpociński, Piotr T. Kwiatkowski, Przeszłość jako przedmiot przekazu, Warszawa, s. 7-66.

Tabakowska Elżbieta, 2018, Gramatyka i historiografia, czyli językowy obraz świata w relacji historyka, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury”, t. 30, s. 55-68.

Tokarski Ryszard, 2013, Światy za słowami. Wykłady z semantyki leksykalnej, Lublin.

Topolski Jerzy, 1998a, Wprowadzenie do historii, Poznań.

Topolski Jerzy, 1998b, Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej, Warszawa.

Zalewska Anna, 2012, Archeologia jako forma kreowania, pielęgnowania i odzyskiwania pamięci, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. Stanisław Tabaczyński, Arkadiusz Marciniak, Dorota Cyngot, Anna Zalewska, Poznań, s. 1178-1189.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2019.31.55
Data publikacji: 2019-10-11 20:09:45
Data złożenia artykułu: 2018-11-27 12:10:59


Statistics

Total abstract view - 583
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 169

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2019 Wojciech Chlebda

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.