Stan i perspektywy badań nad wizerunkiem Polski i Polaków we Francji pomiędzy październikiem 1938 a grudniem 1939 r.
Streszczenie w języku polskim
Tekst przedstawia stan badań nad wizerunkiem Polski i Polaków we Francji w okresie od października 1938 do grudnia 1939 r. Problem ten pojawia się przede wszystkim jako część rozważań o polityce międzynarodowej i wpisany zostaje w bieżącą sytuacje polityczną. Jako taki przedstawiany jest przeważnie z punktu widzenia stanowiska francuskiej opinii publicznej wobec kluczowych problemów politycznych. Nieliczne przywołane w tekście prace poświęcają sprawie wizerunku Polski uwagę odrębną. Mimo wiele osiągnięć w badaniach nad nim, otwarta pozostaje kwestia całościowego ujęcia problemu w kontekście prasy nie tylko politycznej, ale również popularnej, nowego kanału komunikacyjnego, jakim było radio, czy też sondaży opinii publicznej prowadzonych we Francji od grudnia 1938 r.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Studies (Opracowania)
“Ifop Collectors” aôut 2013, no 21 https://www.ifop.com/wp-content/uploads/2018/03/614-1-document_file.pdf [access: 27.11.2023].
Ageron C.-R., L’opinion publique française pendant les crises internationales de septembre 1938 à juillet 1939, “Cahiers de l’Institut d’histoire de la presse et de l’opinion” 1975, 3.
Azéma J.-P., De Munich à la Liberation 1938–1944, Paris 2002.
Batowski H., Agonia pokoju i początek wojny. Sierpień–wrzesień 1939, (different editions).
Batowski H., Dramat monachijski 1938 z perspektywy pięćdziesięciu lat, in: Niemcy w polityce międzynarodowej 1919–1939, vol. 3, W dobie Monachium, ed. S. Sierpowski, Poznań 1992.
Batowski H., Europa zmierza ku przepaści, Poznań 1977.
Batowski H., Polska dyplomacja na obczyźnie 1939–1941, Kraków 1991.
Batowski H., Polska w polityce Francji w przededniu II wojny światowej, “Dzieje Najnowsze” 1991, 23, 4.
Beauvois Y., Stéréotypes nationaux et diplomatie: Léon Noël, ambassadeur de France en Tchécoslovaquie et en Pologne (1932–1939), in: Regards sur l’indomptable Europe du Centre-Est du XVIIIè siècle à nos Tours, eds. J. Kłoczowski, D. Beauvois, Y.-M. Hilaire, Lille 1996.
Beauvois Y., Stosunki polsko-francuskie w czasie dziwnej wojny, Kraków 1991 (French edition.: Les relations franco-polonaises pendant la “drôle guerre”, Paris 1989)
Bouverie T., Herbatka z Hitlerem. Jak brytyjskie elity chciały zjednać Trzecia Rzeszę, Warszawa 2021.
Brzeziński A., Sojusz polsko-francuski a problem rozbrojenia w dwudziestoleciu międzywojennym (1919–1937), Łodź 1996.
Brzeziński A., Zagadnienie bezpieczeństwa zbiorowego w Europie w polityce zagranicznej Francji (1919–1939), Łódź 1992.
Bułhak H., Polska-Francja. Z dziejów sojuszu 1932–1936, Warszawa 2000.
Bułhak H., Polska-Francja. Z dziejów sojuszu 1922–1939, part 1, (1922–1932), Warszawa 1993.
Chrobaczyński J., Compiègne 1940. Klęska Francji w recepcji i postawach społeczeństwa polskiego, Kraków 2010.
Chrobaczyński J., Dwie klęski. Wrześniowy syndrom 1939 i klęska Francji 1940 w postawach, zachowaniach i nastrojach społeczeństwa polskiego. Próba rekonstrukcji i komparatystyki. Kontrowersje i dylematy, Kraków 2015.
Ciałowicz J., Polsko-francuski sojusz wojskowy, Warszawa 1970.
Cienciała A.M., O polskiej polityce zagranicznej w przededniu 2. wojny światowej, “Bellona” 1964, 3–4.
Cienciała A. M., Polscy sojusznicy. Polska w polityce brytyjskiej I francuskiej w 1939 roku: Wola walki czy próba uniknięcia wojny?, “Zeszyty Historyczne” 1986, 75.
Davion I., Social Mood in France in 1939 [Nastroje społeczne we Francji w 1939 r.], in: Kampania polska 1939. Polityka–społeczeństwo–kultura, vol. 2, Polityka i społeczeństwo. Imponderabilia, pamięć, kultura, eds. M.P. Deszczyński T. Pawłowski, Warszawa 2014.
Delporte C., Blandin C., Robinet F., Histoire de la presse en France. XXe–XXIe siècles, Paris 2016.
Duber P., Utworzenie Rządu Jedności Narodowej w Paryżu (20–30 IX 1939 roku), “Niepodległość i Pamięć” 2010, 31.
Dunin-Wąsowicz K., Francuska opinia publiczna wobec sprawy polskiej i Polaków w latach 1885–1894, Wrocław–Warszawa 1987.
Dunin-Wąsowicz K., Francuska opinia publiczna wobec sprawy polskiej i Polaków w latach 1895–1914, Warszawa 1999.
Dunin-Wąsowicz K., Francuzi w Polsce. Podróże do kraju pod zaborami, Warszawa 2000.
Dunin-Wąsowicz K., Obraz Polski i Polaków w literaturze francuskiej drugiej połowy XIX w., “Przegląd Humanistyczny” 1980, 24, 5 (176).
Dunin-Wąsowicz K., Obraz Polski i Polaków we francuskich podręcznikach szkolnych drugiej połowy XIX w., “Kultura i Społeczeństwo” 1980, 1.
Duraczyński E., Rząd polski na uchodźstwie 1939–1945. Organizacja. Personalia. Polityka, Warszawa 1993.
Duroselle J.-B., Politique étrangère de la France. La Décadance 1932–1939, Paris 1979.
Dymarski M., Stosunki wewnętrzne wśród polskiego wychodźstwa politycznego i wojskowego we Francji i Wielkiej Brytanii 1939–1945, Warszawa 1999.
Faryś J., Koncepcje polskiej polityki zagranicznej 1918–1939, Warszawa 1981.
Gmurczyk-Wrońska M., Kontrowersje wokół Polski w opiniach politycznych i prasowych Francji (październik 1938–marzec 1939), “Dzieje Najnowsze” 1999, 31, 3.
Gmurczyk-Wrońska M., Polska w przekazie informacyjnym we Francji (październik 1938–październik 1939 r.), in: Kampania polska 1939. Polityka–społeczeństwo–kultura, vol. 2, Polityka i społeczeństwo. Imponderabilia, pamięć, kultura, eds. M.P. Deszczyński, T. Pawłowski, Warszawa 2014.
Gmurczyk-Wrońska M., Polska-Niepotrzebny aliant Francji? (Francja wobec Polski w latach 1938–1944), Warszawa 2003.
Gmurczyk-Wrońska M., Polski wrzesień 1939 r. widziany z Paryża, “Dzieje Najnowsze” 2001, 33, 2.
Gmurczyk-Wrońska M., Rok 1939 w historiografii francuskiej, “Dzieje Najnowsze” 2009, 41, 3.
Guillen P., Opinion publique et politique extérieure en France, 1914–1940, in: Opinion publique et politique extérieure en Europe. II. 1915–1940, Rome 1984 https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1984_act_54_2_2296 [access: 27.11.2023].
Hahn H.H., Stereotypy–tożsamość–konteksty. Studia nad polską i europejską historią, Poznań 2011.
Histoire générale de la presse française, eds. C. Bellanger et al., vol. 3, De 1871 à 1940, Paris 1972.
Jarosz D., Uwagi o polskiej literaturze naukowej na temat stereotypów, “Dzieje Najnowsze” 1991, 23, 2.
Kornat M., Piotr Wandycz i historyczne dylematy polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej, w: Piotr Wandycz. Historyk – emigrant – intelektualista, eds. M. Kornat, S. M. Nowinowski, R. Stobiecki, Bydgoszcz 2014.
Kornat M., Polityka równowagi (1934–1939). Polska między Wschodem a Zachodem, Kraków 2007.
Kornat M., Polityka zagraniczna Polski 1938–1939. Cztery decyzje Józefa Becka, Gdańsk 2012.
Kornat M., Polska 1939 roku wobec paktu Ribbentrop-Mołotow. Problem zbliżenia niemiecko-sowieckiego w polityce zagranicznej II Rzeczypospolitej, Warszawa 2002.
Kornat M., Wołos M., Józef Beck. Biografia, Kraków 2020.
Kukułka J., Francja a Polska po Traktacie Wersalskim 1919–1922, Warszawa 1970.
Kuźmiński T., Polska, Francja, Niemcy 1933–1935. Z dziejów sojuszu polsko-francuskiego, Warszawa 1963.
Laborie P., L'opinion française sous Vichy. Les Français et la crise d'identité national 1936–1944, Paris 1990.
Lacaze Y., L’Opinion publique française et la crise de Munich, Paris 1991.
Levillain P., Opinion publique et politique extérieure de 1870 à 198, in: Opinion publique et politique extérieure en Europe. III. 1940–1981, Rome 1985. https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1985_act_54_3_2343 [access: 27.11.2023].
Łaptoś J., Francuska opinia publiczna wobec sprawy polskiej w latach 1919–1925, Wrocław–Warszawa 1983.
Majewski P., Kiedy wybuchnie wojna? 1938. Studium kryzysu, Warszawa 2019.
Maliszewski K., Obraz świata i Rzeczpospolitej w polskich gazetach rękopiśmiennych z okresu późnego baroku, Toruń 1990.
Marès A., La question tchécoslovaque devant l'opinion française en 1938, “Revue des Études Slaves Année” 1979, 1–2.
Marszałek A., Francja w oczach Polaków, Toruń 1992.
Mazur M., Stereotyp(y) Niemca/Niemiec w historiografii polskiej w latach 1945–1956, “Przegląd Historyczny” 2023, 114, 1.
Mazurowa K., Europejska polityka Francji 1938–1939, Warszawa 1974.
Mazurowa K., Skazani na wojnę, Warszawa 1979.
Milza R., Les problèmes financiers du journal “L’Humanité” de 1920 à 1939, „Revue d’Histoire Moderne et Contemporaine” 1973, vol. 20, https://www.persee.fr/doc/rhmc_0048-8003_1973_num_20_4_2266 [access: 27.11.2023].
Nisiobęcka A., Przyczynek do historii dyplomacji kulturalnej II Rzeczypospolitej we Francji. Zaangażowanie France-Pologne w polsko-francuską wymianę kulturalną i naukową w latach 1919–1940 (wybrane aspekty), “Sprawy Międzynarodowe” 2020, 4.
Nossowska M., AMPOL – francusko-„polskie” biuro prasowe, “Rocznik Lubelski” 2009, 35.
Nossowska M., O Francuzce, która pokochała Polskę. Rosa Bailly i stowarzyszenie Les Amis de la Pologne, Lublin 2012.
Nossowska M., Świadectwo i tendencja. Korespondenci prasy warszawskiej o III Republice Francuskiej (1875–1914), Lublin 2001.
Nossowska M., Żeby widzieli nas pięknie… Propagandowy obraz II RP w “Bulletin »Les Amis de la Pologne«”, “Annales UMCS. Sectio F” 2010, 65, 2.
Orłowski H., „Niejedno ma imię…” Stereotypy długiego trwania a miejsca pamięci, w: Polsko-niemieckie miejsca pamięci, vol. 4, Refleksje metodologiczne, eds. H.H. Hahn et al., Warszawa 2013.
Pachowicz A., Wizerunek państwa polskiego w publikacjach prasowych zamieszczanych w dzienniku “Le Figaro” we wrześniu 1939 roku, in: Medialne i transmedialne procesy narracyjne w identyfikacji postaw patriotycznych Polaków, eds. M. Kawka, W. Prażuch, Kraków 2021.
Pasztor M., Główne elementy obrazu Polaka w oczach francuskich elit politycznych w okresie międzywojennym, “Dzieje Najnowsze” 1999, 31, 3.
Pasztor M., Polska propaganda prasowa we Francji w latach 1924–1936 (założenia i realizacja), “Dzieje Najnowsze” 1995, 27, 4.
Pasztor M., Polska w oczach francuskich kół rządowych w latach 1924–1939, Warszawa 1999.
Pasztor M., Polski korpus oficerski w oczach Francuskiej Misji Wojskowej i attachatu wojskowego Francji w Warszawie (1921–1939), “Mazowieckie Studia Historyczne” 1998, 1.
Pasztor M., Propagande, presse et politique étrangère: la propagande polonaise et la presse française dans les années 1924–1936, “Revue d’Histoire Diplomatique” 1996, 2.
Pasztor M., Słabnące lobby. Działalność propolskich grup parlamentarnych we francuskim Zgromadzeniu Narodowym w latach 1921–1936, “Dzieje Najnowsze” 1997, 29, 3.
Ponty J., Dépasser les stéréotypes : au sujet de l’immigration polonaise en France, in: La France et la Pologne au delà des stéréotypes, eds. M. Delaperrière, J. Doberszyc, B. Drwęski, Paris 2004.
Ponty J., Polonais méconnus. Histoire des travailleurs immigrés en France dans l’entre-deux-guerres, Paris 1988, https://books.openedition.org/psorbonne/50853 [access: 27.11.2023].
Soutou G.-H., Des Lumières à l’opinion publique : politique extérieure et société (XVIIIe–XXe siècle), w: Dans Opinion publique et crise de la démocratie, Paris 2019.
Soutou G.-H., Le Deuil de la puissance (1913–1958), in: Histoire de la diplomatie française. De 1815 à nos jours, eds. J.-C. Allain, P. Guillen, G.-H. Soutou, Paris 2005.
Staniszewski R., Opinia publiczna – teoretyczny sens i zakres pojęcia, “Studia Politologiczne” 2012, 25.
Stoetzel J., Une enquête sur l'opinion publique française, “Revue d'Histoire des Sciences Humaines” 2002, 10, https://www.cairn.info/revue-histoire-des-sciences-humaines-2002-1-page-155.htm [access: 27.11.2023].
Szarota T., Niemcy i Polacy: wzajemne postrzeganie i stereotypy, Warszawa 1996.
Szarota T., Prasa paryska o Polsce w latach 1945–1948, “Kwartnik Historyczny” 1969, 76, 2.
Szarota T., Stereotypy narodowe jako temat badań historycznych w Polsce, “Dzieje Najnowsze” 1995, 27, 2.
Śladkowski W., Opinia publiczna we Francji wobec sprawy polskiej w l. 1914–1918, Lublin 1976.
Vaïsse M., Le pacifisme français dans les années trente, “Relations Internationales” 1988, 53.
Warchol L., La Pologne en France: les différences de perceptron entre l’opinion publique et les intellectuels Francis, “Studia Środkowowschodnie i Bałkanistyczne” 2017, 25.
Wilczyńska E., Diabli z czubami. Niemcy oczami polskich chłopów w XIX i na początku XX wieku, Warszawa 2019.
Wrzesiński W., Sąsiad, czy wróg. Ze studiów nad kształtowaniem się obrazu Niemca w Polsce w latach 1795–1939, Wrocław 1992.
Żukowski P.M., Na przełomie wojny i pokoju. Francja w oczach polskiej opinii publicznej od wiosny 1938 roku do lata 1940 roku, Kraków 2012.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/rh.2024.58.817-840
Data publikacji: 2024-12-18 10:05:24
Data złożenia artykułu: 2024-01-04 11:29:04
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2024 Małgorzata Nossowska
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.