Heteronomizacja pola historiograficznego we współczesnej Polsce. Analiza Forum Badaczy Dziejów Najnowszych

Jakub Muchowski

Streszczenie w języku polskim


wiedzy. Jej celem jest rozpoznanie wagi przywiązywanej przez polskich współczesnych badaczy historii najnowszej do idei autonomii dyscypliny historii oraz odpowiedź na pytanie, jak rozumieją to pojęcie. Analiza obejmuje wypowiedzi uczestników warszawskiego Forum Badaczy Historii Najnowszej z 10 grudnia 2016 r. Debata, którą zorganizowano, aby omówić naruszenia granic dyscypliny dokonane przez samych badaczy oraz zewnętrznych aktorów, dostarcza wielu głosów oferujących wgląd w rozumienie własnego profesjonalizmu przez polskich historyków. Komentuję je, korzystając z teorii pola Pierre’a Bourdieu, a zwłaszcza pojęcia „autonomii”. Moja uwaga koncentruje się na obserwowanych przez uczestników debaty formach heteronomii, generowanych przez cztery główne siły zewnętrzne przekraczające granice pola: władzę polityczną, media, edukację i społeczeństwo. Analiza wskazuje na silne przywiązanie wszystkich uczestników debaty – bez względu na stanowisko zajmowane w dyskusji – do idei autonomii i pozwala opisać wiele sposobów rekonfiguracji jej rozumienia umożliwiających z jednej strony zachowanie statusu obrońcy niezależności dyscypliny, a z drugiej artykulacje własnej wizji badań historycznych.


Słowa kluczowe


autonomia, heteronomia, Forum Badaczy Dziejów Najnowszych, teoria pola naukowego, Pierre Bourdieu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Aron P., Sur le concept d’autonomie, „Discours social/Social Discourse” 1995, 3–4.

Bourdieu P., Homo Academicus, przeł. P. Collier, Stanford 1988.

Bourdieu P., Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, przeł. A. Zawadzki, Kraków 2007 (wyd. II).

Bourdieu P., Specyfika dziedziny naukowej i społeczne warunki rozwoju wiedzy, przeł. E. Neyman, w: Kryzys i schizma. Antysjentystyczne tendencje w socjologii współczesnej, t. 2, red. E. Mokrzycki, Warszawa 1984.

Bourdieu P., The Field of Cultural Production. Essays on Art and Literature, New York 1993.

Bourdieu P., W imię korporacjonizmu tego, co uniwersalne, w: P. Bourdieu, Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, przeł. A. Zawadzki, Kraków 2007 (wyd. II).

Bourdieu P., Passeron L.J.-C., Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, przeł. E. Neyman, Warszawa 2006.

Bourdieu P., Wacquant L.J.D., Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, przeł A. Sawisz, Warszawa 2001.

Czyżewski A., Pesymizm sprzecznych tez, czyli co dalej? Kilka uwag o „Forum historyków dziejów najnowszych” [Warszawa 10.12.2016 r.], „Sensus Historiae” 2016, 24, 3.

Hesmondhalgh D., Bourdieu, the Media and Cultural Production, „Media Culture & Society” 2006, 2.

G. Jankowicz, Formy heteronomii. Polskie pole literackie po 1989 roku i jego relacje z innymi polami społecznymi, w: Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, red. G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński, Kraków 2015.

Lahire B., The Double Life of Writers, przeł. G. Wells, „New Literary History” 2010, 2.

Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, red. G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński, Kraków 2015.

Palęcka A. et. al., Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Raport z badań, Kraków 2014.

Pomorski J., Polityzacja/mitologizacja historii, czyli w czym neuronauka (i metodologia) może pomóc badaczowi historii najnowszej, http://pth.net.pl/artykuly-i-polemiki/forum-badaczy-dziejow-najnowszych [dostęp: 17 I 2019].

The Double Life of Writers, przeł. G. Wells, „New Literary History” 2010, 2.

Wrzosek W., Tezy o względności historycznej. W poszukiwaniu fundamentów dla pokojowego kultywowania niewspółmiernych obrazów przeszłości, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 2016, 25 (50).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/rh.2018.46.321-333
Data publikacji: 2019-04-25 10:00:41
Data złożenia artykułu: 2018-01-29 10:39:17

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2019 Jakub Muchowski

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.