Alkoholizm na łamach abstynenckich czasopism lubelskich (1928–1929)

Izabela Krasińska

Streszczenie w języku polskim


W okresie zaborów na ziemiach polskich oraz wśród Polonii za granicą (w Niemczech i Stanach Zjednoczonych) ukazywało się co najmniej 25 czasopism, które poprzez swe tytuły czy podtytuły wskazują, że są to periodyki abstynenckie. Stanowią one cenne, ale wciąż mało wykorzystane źródło do badań nad historią uzależnień, a zwłaszcza alkoholizmem. Lata 1918–1939 przynoszą nowe abstynenckie periodyki, wśród których znajdują się dwa omówione w niniejszym artykule lubelskie pisemka o treściach antyalkoholowych. Ukazywały się one z inicjatywy miejscowych organizacji popularyzujących trzeźwość wśród dzieci, młodzieży i nauczycieli, czyli Młodzieży Błękitnej oraz Koła Nauczycieli Abstynentów Okręgu Szkolnego Lubelskiego.


Słowa kluczowe


popularyzacja trzeźwości; dzieci i młodzież; nauczyciele; towarzystwa; Lublin; czasopisma

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Biskupski J. (2016), Zapobieganie alkoholizmowi wśród dzieci i młodzieży, [w:] R. Matusiak, K. Sigda, K. Kozioł (red.), Zachowania ryzykowne dzieci i młodzieży. Problemy wychowawcze, uzależnienia, Lublin–Tarnów–Łapczyca: Wydawnictwo Regis.

Boguszewska A. (2003), Nauczanie przedmiotu „rysunek” w pedagogiach w okresie międzywojennym, „Annales UMCS. Sectio L”, nr 1.

Duchowicz B. (1928), Dlaczego i w jaki sposób szkoła powinna walczyć z alkoholizmem młodzieży i społeczeństwa?, Poznań: Nakładem Księgarni św. Wojciecha.

Dzień Młodzieży Błękitnej (1929a), „Młodzież Błękitna”, nr 6.

Dzień Młodzieży Błękitnej (1929b), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Gałdyński T. (1925), Szkoła i nauczycielstwo zagraniczne a walka z alkoholizmem, [w:] Ważne zadanie nauczycielstwa polskiego, Poznań: Wydawnictwo Związku Nauczycieli Abstynentów.

Grosicka Z. (1928), Wstęga Błękitna, „Młodzież Błękitna”, nr 1.

Groźna statystyka (1927), Poznań: Nakładem Wydawnictwa Związku Nauczycieli Abstynentów.

[Kół Młodzieży Błękitnej…] (1929), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Krasińska I. (2010), Polska prasa abstynencka z lat 1905–1914 źródłem informacji na temat wychowania do życia w trzeźwości wśród dzieci i młodzieży, [w:] I. Michalska, G. Michalski (red.), Czasopiśmiennictwo XIX i początków XX wieku jako źródło do dziejów edukacji, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Krasińska I. (2012a), Działalność Związku Nauczycieli Abstynentów w latach 1924–1929, [w:] K. Dormus, R. Ślęczka (red.), W kręgu dawnych i współczesnych teorii wychowania. Uczeń – szkoła – nauczyciel, Kraków: Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej.

Krasińska I. (2012b), Łatwiej zapobiec chorobie, niż ją wyleczyć. Bractwa Dzieciątka Jezus i Związki Anioła Stróża – dziecięce kółka abstynenckie na ziemiach polskich w latach 1912–1914, [w:] E. Kula, M. Pękowska (red.), Virginibus puerisque, t. 2: Z zagadnień wychowania i opieki nad dzieckiem w XVIII–XX wieku, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.

Krasińska I. (2016), Abstinence in the educational activity and ideas of Father Mieczysław Kuznowicz (1874–1945), „Lyudynoznavchi studiyi: zbirnyk naukovykh prats’ Drohobytskoho derzhavnoho pedahohichnoho universytetu imeni Ivana Franka. Seriya Pedahohika”, nr 2/34.

Krasińska I. (2018), Polskojęzyczne czasopisma abstynenckie w latach 1843–1914, Kraków: Wydawnictwo Libron.

Kronika bieżąca. 4. Międzynarodowy Kongres akademicki przeciwalkoholowy (1929a), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Kronika bieżąca. Koło Słuchaczy – Abstynentów Państwowego Pedagogium w Lublinie (1929b), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Kronika bieżąca. Szwecja (1929c), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Kronika bieżąca. Walne zebranie Międzynarodowego Związku Nauczycieli Abstynentów (1929d), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Kronika i korespondencja Kół Młodzieży Błękitnej (1929a), „Młodzież Błękitna”, nr 4–5.

Kronika i korespondencja Kół Młodzieży Błękitnej (1929b), „Młodzież Błękitna”, nr 6.

Leonhard B. (1992), Harcerski słowniczek abstynencki, Kraków: Wydawnictwo „Skauta”, Małopolska Chorągiew Harcerzy.

Mółka J. (2004), Koncepcja wychowawcza księdza Mieczysława Kuznowicza SJ (1874–1945), Kraków: Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, Wydawnictwo WAM.

Mółka J. (2006), Ks. Mieczysław Kuznowicz. Wychowawca młodzieży, Kraków: Wydawnictwo WAM.

Nasza organizacja (1929), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Od Redakcji (1929), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Organizacje Nauczycieli – Abstynentów. 1. Związek Nauczycieli – Abstynentów w Szwajcarii (1929), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Pierwszy rok pracy (1929), „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Pieśń Młodzieży Błękitnej (1928), „Młodzież Błękitna”, nr 2.

Posadzy L. (1928), Odrodzić Polskę w Chrystusie. Zagadnienia religijne, wychowawcze i społeczne, Poznań: Fiszer i Majewski Księgarnia Uniwersytecka.

Pożegnanie błękitnych maturzystek (1929), „Młodzież Błękitna”, nr 6.

Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H. (1973), Encyklopedia tatrzańska, Warszawa: Sport i Turystyka.

Red. (1983), Posadzy Ludwik, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 27, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

Rzut oka na zagranicę i Polskę. Finlandia (1928a), „Młodzież Błękitna”, nr 1.

Rzut oka na zagranicę i Polskę. Kuba (1928b), „Młodzież Błękitna”, nr 2.

Rzut oka na zagranicę i Polskę. Szwajcaria (1928c), „Młodzież Błękitna”, nr 2.

Rzut oka na zagranicę i Polskę. Szwecja (1929), „Młodzież Błękitna”, nr 4–5.

Sapińska U. (1936), Młodzież Błękitna, [w:] Państwowe Seminarium Nauczycielskie Żeńskie im. Grzegorza Piramowicza w Lublinie 1916–1936, Lublin: Nakładem Samorządu Uczennic Seminarium Żeńskiego.

Sprawozdanie z działalności Państwowego Pedagogium im. Ewarysta Estkowskiego w Lublinie 1928–1933 (1933), Lublin: [s.n.].

Statut Związku Młodzieży Przemysłowej i Rękodzielniczej pod Wezwaniem św. Stanisława Kostki w Krakowie (1927), Kraków: Nakładem Związku Młodzieży Przemysłowej i Rękodzielniczej.

Statut Związku Nauczycieli Abstynentów (1925), [w:] Ważne zadania nauczycielstwa polskiego, Poznań: Wydawnictwo Związku Nauczycieli Abstynentów.

Szkoła ogrodnicza jako szkoła pracy. Drugie sprawozdanie za lata 1926–1928 (1929), Lublin: Nakładem Szkoły Ogrodniczej.

Szlachetka M. (2017), Szlak niepodległościowy w Lublinie. Poznajcie historię jedenastu ważnych miejsc, www.kurierlubelski.pl/serwisy/dawny-lublin/a/szlak-niepodleglosciowy-w-lublinie-poznajcie-historie-jedenastu-waznych-miejsc-zdjecia,12662680/2 (dostęp: 23.02.2018).

Vogelgesang Z. (1929a), Do młodych szermierzy! Z okazji zbliżających się wakacji, „Młodzież Błękitna”, nr 6.

Vogelgesang Z. (1929b), Eksponat Młodzieży Błękitnej na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, „Młodzież Błękitna”, nr 6.

W. (1929), Ruch abstynencki na Uniwersytecie Lubelskim, „Nauczyciel – Abstynent”, nr 1.

Wiadomości. Walka z alkoholizmem (1928), „Szkoła Powszechna”, t. 9.

Winnicka K. (1928), Młodzież Błękitna. Powstanie tej organizacji, „Młodzież Błękitna”.

Woch A. (2013), Szkolnictwo średnie ogólnokształcące Lublina w latach 1918–1939, Lublin: Norbertinum.

Z ruchu abstynenckiego młodzieży w województwie krakowskim (1929), „Młodzież Błękitna”, nr 6.

ZEW (1929), 1. Dzień Młodzieży Błękitnej, „Młodzież Błękitna”, nr 4–5.

Związek Nauczycieli Abstynentów (1935), „Świt”, nr 5/6.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2018.31.2.105-119
Data publikacji: 2018-12-22 08:06:04
Data złożenia artykułu: 2018-06-19 15:16:51

Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2018 Izabela Krasińska

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.