Kształcenie psychologiczne i pedagogiczne przyszłych nauczycieli na Ukrainie: współczesne realia i innowacyjne praktyki aktualizacji treści

Myroslava Vovk

Streszczenie w języku polskim


W artykule przedstawiono wyniki badania naukowego „Opracowanie treści psychologiczno-pedagogicznego kształcenia przyszłych nauczycieli w oparciu o kompetencje” (РK 0123U100447, 2023–2025) przeprowadzonego przez naukowców z Katedry Treści i Technologii Kształcenia Pedagogicznego Instytutu Kształcenia Pedagogicznego i Edukacji Dorosłych im. Iwana Ziaziuna Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Celem badania jest udoskonalenie treści psychologiczno- -pedagogicznego kształcenia przyszłych nauczycieli w instytucjach kształcenia zawodowego przedi wyższego na podstawie kompetencji, z uwzględnieniem wyzwań wojny i powojennej rekonstrukcji. Monitorowano treść psychologiczno-pedagogicznego kształcenia przyszłych nauczycieli na różnych poziomach edukacji oraz przeprowadzono ankietę internetową wśród nauczycieli na temat stanu gotowości do aktualizacji treści dyscyplin psychologiczno-pedagogicznych. Na podstawie analizy treści programów nauczania, sylabusów i materiałów dydaktycznych scharakteryzowano specyfikę strukturyzowania treści kształcenia psychologiczno-pedagogicznego przyszłych nauczycieli na poziomie kształcenia zawodowego przedwyższego, licencjackiego, magisterskiego i doktorskiego. Teoretycznie uzasadniono warunki pedagogiczne doskonalenia treści kształcenia psychologiczno-pedagogicznego przyszłych nauczycieli na różnych poziomach kształcenia w instytucjach kształcenia zawodowego przedwyższego i wyższego pedagogicznego w warunkach wojennych oraz w okresie powojennej odbudowy kraju. Opracowano wsparcie dydaktyczne i metodyczne dla doskonalenia treści kształcenia psychologiczno-pedagogicznego przyszłych nauczycieli na różnych poziomach kształcenia, z uwzględnieniem kompetencji kluczowych w okresie powojennej odbudowy kraju, a jego praktyczne znaczenie monitorowano w trakcie eksperymentu i testów.


Słowa kluczowe


treści kształcenia; kształcenie psychologiczno-pedagogiczne; zasady oparte na kompetencjach; realia wojenne; odbudowa powojenna

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Filipchuk, N. (2025). The Content of Psychological and Pedagogical Training of Future Bachelor Teachers in Higher Pedagogical Education Institutions: Textbook. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv. Rtrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/747653 (access: 9.10.2025).

Holovchenko, M. (2024). Development of the Content of Psychological and Pedagogical Training of Future Teachers on Competency-Based Principles: Bibliographic Index. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/742485/ (access: 10.11.2025).

Hryshchenko, Yu. (2023). Pedagogy Curriculum for Pedagogical Colleges. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv. Retrevied from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/739686/ (access: 12.09.2025).

Hryshchenko,Yu. (2025). Development of Art and Pedagogical Education in Ukraine: Bibliographic Index. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/747198/ (access: 10.10.2025).

Solomakha, S. (2024). The Content of Psychological and Pedagogical Training of Future Lecturers in Higher Pedagogical Education Institutions: Methodological Recommendations. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/744219/ (access: 7.10.2025).

Vovk, M., Hryshchenko, Yu. (2024). Survey Results Within the Research Project “Development of the Content of Psychological and Pedagogical Training of Future Teachers on CompetencyBased Principles” [data set]. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. DOI: 10.5281/zenodo.14713237.

Vovk, M., Hryshchenko, Yu. (2025). Recommendations for improving the content of psychological and pedagogical training of future teachers in Ukraine. Professional Pedagogy, 1(30), 231–245. DOI: 10.32835/2707-3092.2025.30.231-245.

Vovk, M., Hryshchenko, Yu., Solomakha, S. (2024). The content of psychological and pedagogical training of future teachers in institutions of professional pre-tertiary and higher pedagogical education in Ukraine. Bulletin of the UNESCO Chair “Continuing Professional Education of the XXI Century”, 9(1), 43–54. Retrieved from: https://www.unesco-journal.com.ua/index.php/journal/article/view/101/94 (access: 12.12.2025).

Vovk, M., Semenog, O. (2025a). Innovations in the Content of Professional Training of Future Doctors of Philosophy: Textbook. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv: Talkom. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/746574/ (access: 12.12.2025).

Vovk, M., Semenog, O. (2025b). Expert Evaluation Sheet of the Scientific Results of the Applied Research “Development of the Content of Psychological and Pedagogical Training of Future Teachers on Competency-Based Principles” and Statistical Interpretation of Expert Assessment Results [data set]. Kyiv: Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.17875163.

Vovk, M., Filipchuk, N., Sotska, H., Semenog, O., Solomakha, S. (2025). Innovations in the Psychological and Pedagogical Training of Future Teachers in Institutions of Professional PreTertiary and Higher Education: Dictionary. Ivan Ziaziun Institute of Pedagogical Education and Adult Education of the NAES of Ukraine. Kyiv: Talkom. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/744942/ (access: 12.12.2025).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2025.38.4.53-67
Data publikacji: 2026-04-29 15:16:51
Data złożenia artykułu: 2026-03-11 10:49:55


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Myroslava Vovk

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.